# Kreş ve bakıcı ücretlerinde yaşanan artışa ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/16142
- **Veren:** Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul)
- **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş)
- **Veriliş tarihi:** 12 Eylül 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 26 Kasım 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/72f7bef7-dd31-4c6a-8194-0191ea6c6e72
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16142-kres-ve-bakici-ucretlerinde-yasanan-artisa-iliskin

> Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti), 12 Eylül 2024 tarihinde 7/16142 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 26 Kasım 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanımız Sayın Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

M. Satuk Buğr CU İYİ Parti Grup Başkanvekili

Son dönemde artan enflasyon ve ekonomik zorluklar hem annesi hem babası çalışan aileleri derinden etkilemektedir. Özellikle kreş ve bakıcı fiyatlarında yaşanan yüksek artışlar, çalışan ebeveynlerin çocuk bakımını sürdürebilmesini zorlaştırmaktadır. Bu durum, aile bütçelerini zorlamakta ve birçok aile için ekonomik bir kriz haline gelmektedir.

Çalışan ebeveynlerin, çocuklarının güvenli ve kaliteli bakımını sağlamak için katlandıkları bu maliyetler, hane halkı gelirinin önemli bir kısmını tüketmekte ve ekonomik krizlere yol açmaktadır. Bu durum, kadın istihdamını da olumsuz etkileyerek, birçok annenin iş gücünden çekilmesine neden olabilecek boyutlara ulaşmıştır. Ayrıca, ailelerin bu maliyetleri karşılamakta zorlanması, çocukların erken yaşlarda kaliteli eğitim ve bakım imkanlarından mahrum kalma riskini de artırmaktadır.

Çocuk bakım hizmetlerine erişim, aynı zamanda sosyal eşitsizliklerin de derinleşmesine yol açmaktadır. Gelir düzeyi düşük aileler, bu hizmetlere erişimde daha fazla zorluk çekmekte ve bu durum, çocukların gelişiminde uzun vadeli olumsuz etkiler yaratmaktadır. Dolayısıyla, bu sorunun çözümü hem ailelerin ekonomik yükünü hafifletmek hem de çocukların geleceği için hayati öneme sahiptir.

Bu bağlamda;

1. Kreş ve bakıcı ücretlerindeki bu artışların sebepleri nelerdir? Hükümetiniz bu konuda bir inceleme yapmayı planlamakta mıdır?

2. Son5 yıl içinde kreş ve bakıcı ücretlerinde yaşanan artış oranı nedir? Bu artış oranlarının nedenleri nelerdir?

Adres: Ana Bina 2. Kat 511 Devlet Mahallesi-Bakanlıklar/ANKARA

, (6142. kdlaytaştırmak ve ailelerin üzerindeki mali yükü hafifletmek amacıyla hexlangicbiS deşik ygyardasidancagramı uygulanacak mıdır? ii İstanbul Milletvekili 4. Kreş ve bakıcı maliyetlerinin BİS Seaduevgkilişmayı bırakan ebeveynlere yönelik herhangi bir sosyal destek veya teşvik programı uygulanmakta mıdır?

5. Bakanlığınız, çocuk bakımının maliyetini düşürmek için bakıcı ve kreş sektöründeki regülasyonları gözden geçirmeyi planlamakta mıdır? Bu konuda atılması planlanan adımlar nelerdir?

6. Ailelerin çocuk bakım masraflarını karşılamalarına yardımcı olmak amacıyla özel sektörle iş birliği yapılarak, kurumsal kreşlerin sayısının artırılması ve erişimin kolaylaştırılması gibi planlar mevcut mudur?

7. Çocuk bakımı için devletin sağladığı teşvik ve destekler, özellikle dar gelirli aileler için yeterli midir? Bu teşviklerin kapsamının genişletilmesi düşünülmekte midir?

8. Özellikle ekonomik zorluklar yaşayan aileler için kreş ve bakıcı hizmetlerine erişim konusunda uzun vadeli ve sürdürülebilir çözümler üretilmesi adına Bakanlığınızın bir stratejik planı bulunmakta mıdır?

9. Kreş hizmetlerinden yararlanmak isteyen ancak maddi imkansızlıklar nedeniyle yararlanamayan aileler için herhangi bir destek programı planlanmakta mıdır? Planlanıyorsa, bu destek programının kapsamı ve uygulama süreci hakkında bilgi verebilir misiniz?

10. Bakıcı ücretlerindeki artışın aileler üzerindeki yükünü hafifletmek amacıyla, vergi indirimi veya devlet desteği gibi bir uygulama düşünülmekte midir?

11. Kadınların iş gücüne katılımını artırmak ve ailelerin üzerindeki ekonomik yükü hafifletmek adına, kreş hizmetlerinin daha erişilebilir ve ekonomik hale getirilmesi için yeni projeler veya çalışmalar yapılmakta mıdır?

12. Diğer ülkelerde uygulanan başarılı çocuk bakım destek modelleri incelenerek, ülkemize uygun modellerin geliştirilmesi yönünde bir çalışma yürütülmekte midir? Eğer yoksa, bu yönde bir çalışma yapılması düşünülmekte midir?

Adres: Ana Bina 2. Kat 511 Devlet Mahallesi-Bakanlıklar/ANKARA

## Bakanlığın cevabı

AMİ SE İT İlgi : a) 05.08.2024 tarihli ve 1469314 sayılı yazınız. b)20.09.2024 tarihli ve 1496826 sayılı yazınız.

c) 04.10.2024 tarihli ve 1504468 sayılı yazınız.

İlgi yazılar ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın M. Satuk Buğra KAVUNCU tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/14484, 7/16142 ve 7/16694 Esas Numaralı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazılarımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan I - 7/14484 Cevap Metni (3 Sayfa) 2 - 7116142 Cevap Metni (2 Sayfa) 3 - 7/16694 Cevap Metni (2 Sayfa) ER Telefon No:(312) 705 58 09 ik

İstanbul Milletvekili Sayın M.Satuk Buğra KAVUNCU'ya Ait 7/16142 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Bakanlığımız çocuklarımızın korunmasını, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasını amaçlamakta, tüm risklere karşı bilinçli ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmaları çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde yürütmektedir.

Bakanlığımıza bağlı faaliyet gösteren Özel Kreş, Gündüz Bakımevleri ile Özel Çocuk Kulüplerinin açılış, işleyiş ve denetim işlemleri 30.04.2015 tarih 29342 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Özel Kreş, Gündüz Bakımevleri İle Özel Çocuk Kulüplerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik" doğrultusunda yürütülmektedir. Bahse konu Yönetmeliğin 47 inci maddesinin 1/(a) bendinde yer alan "Kuruluşlar, velilerden alınacak aylık ücret miktarlarını çocukların bakım, eğitim ve gelişimlerine imkân verecek hizmetler ile çevrenin sosyo-ekonomik şartlarını dikkate alarak; kuruluşun personel iaşe, kira, ısıtma ve diğer cari giderler ile amortismanlarını hesaplayarak tespit ederler." hükmü uyarınca ücret tespiti kuruluşlar tarafından yapılmaktadır. Ancak mevzuatın günümüz ihtiyaçlarına uygun olarak güncellenmesi amacıyla yeni bir yönetmelik düzenlemesine ihtiyaç duyulmuş olup çalışmalar devam etmektedir.

Mevcut Yönetmeliğin 50 nci maddesi kapsamında; erken çocukluk döneminde yer alan tüm çocukların kreş hizmetlerinden eşit olarak yararlanabilmesi ve ilerleyen dönemde hizmetler aracılığı ile sosyal ve ekonomik düzey farklılığı olmadan fırsat eşitliğinin sağlanabilmesi amacıyla kreşlerin kapasitelerinin yüzde üçü, İl Müdürlüklerimizce tespit edilen çocukların ücretsiz yararlanması için kullanılmaktadır.

Ücretsiz bakım hizmetinden; e Ekonomik durumlarına bakılmaksızın şehit ve gazi çocukları,

Bakanlığa bağlı kuruluşlarda korunma ve bakım altında bulunan çocuklar, e" Cezaevlerinde hükümlü ve tutuklu olan anneleri ile birlikte kalan çocuklar,

"e Ekonomik gücü yeterli olmayan ailelerin çocukları ile ekonomik güçlük içindeki anne veya babası vefat etmiş çocuklar, e Tek ebeveyni ile yaşayan çocuklar, e Engelli ebeveyni olan çocuklar, e Kadın konukevinde bulunan veya ayrılan kadınların çocukları yararlandırılmaktadır.

Ayrıca UNICEF Türkiye Erken Çocukluk Gelişimi (EÇG) Birimi ile Bakanlığımız iş birliği doğrultusunda "Nitelikli Çocuk Bakıcısı Programı" adlı yeni bir çalışma yürütülmektedir. Bahse konu program; toplumun sosyokültürel yapısı ile günümüz ihtiyaçlarını göz önüne alarak ve çeşitli ülkelerdeki farklı uygulamalardan yararlanarak 0-36 ay çocukların bakımı ve gelişiminin fırsat eşitliği sağlanarak desteklenmesi ile kadınların iş ve özel hayat dengesini sağlamaya yönelik ev temelli bakım hizmetlerinin standart ve nitelikli sunulmasını amaçlamaktadır. "Nifelikli Çocuk Bakıcısı Programı" model önerisi kapsamında kullanılmak üzere hazırlanacak gelişim, destek ve bakım programı çalışmaları sırasında Çek Cumhuriyeti, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Litvanya, Hollanda, Norveç, İskoçya, Slovenya, İsveç olmak üzere farklı ülkelere ait uluslararası program örnekleri inceleme çalışması tamamlanmıştır. Diğer taraftan Bakanlığımızca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.

Bakanlığımız yoksulluğun nesiller arası transferinin önüne geçebilmek için özellikle çocukları destekler nitelikte yardım programlarına önem vermektedir. Çocuklara yönelik her eğitim-öğretim yılı başında ve yıl boyunca 3294 sayılı Kanun kapsamında bulunan ihtiyaç sahibi ailelerin ilk ve ortaöğretimde okuyan çocuklarının SYD Vakıfları tarafından kırtasiye, önlük, çanta vb. temel okul ihtiyaçları karşılanmak amacıyla Eğitim Materyali Yardımı yürütülmektedir. Ayrıca eğitim yardımları kapsamında Ücretsiz Ders Kitabı Yardımı, Öğle Yemeği Yardımı, Engelli Öğrencilerin Ücretsiz Taşınması, Öğrenci Barınma Taşıma Yemek Yardımı, Eğitim Yardımları Kapsamında Ulaşım Giderlerine Yönelik Yardım Programı gibi programlar da yürütülmektedir.

Bakanlığımızca sosyal güvencesi olmayan ve 3294 sayılı Kanun kapsamında ihtiyaç sahibi olan ailelere, çocukların örgün eğitime devam etmeleri ve okulun açık olduğu aylarda bir ay içerisinde 4 günden fazla devamsızlık yapmamaları kaydıyla Şartlı Eğitim Yardımı yapılmaktadır.

Öte yandan nüfusun en ihtiyaç sahibi kesiminde yer alan ailelere, 0-6 yaş arası çocuklarını düzenli olarak sağlık kontrollerine götürmeleri, gebe kadınların düzenli sağlık kontrollerini yaptırmaları ve doğumlarını hastanede gerçekleştirmeleri şartları ile Şartlı Sağlık Yardımı yapılmaktadır.

Ayrıca Bakanlığımızca bir ek dezavantaj kriter aranmaksızın yalnızca gelir kriterine göre yürütülmekte olan Türkiye Aile Destek Programı kapsamında hanelere hanedeki kişi sayısına göre aylık 830 ila 1.250 TL arasında ödeme yapılmaktadır. Programın Çocuk Desteği Bileşeni kapsamında ise hak sahibi hanelere hanedeki çocuk sayısına göre 350 TL ile 650 TL arasında ek ödeme yapılmaktadır.

Bununla birlikte çocuklu hanelerimize çocuklara yönelik yardımlara ek olarak yardım özelinde belirlenen şartları sağlamaları halinde Gıda Yardımı, Barınma Yardımı, Elektrik Tüketim Desteği, Yakacak Yardımı ve diğer programlar ile bütüncül bir yaklaşımla destekler sağlanmakta ve hanelerimiz ihtiyaçlı yönlerinden desteklenmektedir.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul). “Kreş ve bakıcı ücretlerinde yaşanan artışa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16142, 12 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16142-kres-ve-bakici-ucretlerinde-yasanan-artisa-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/72f7bef7-dd31-4c6a-8194-0191ea6c6e72

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
