# Adıyaman ilinde gerçekleştirilen Çarşı Projesi'ne ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/16157 - **Veren:** Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi, İstanbul) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum) - **Veriliş tarihi:** 16 Eylül 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 66 gün sonra, 21 Kasım 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/78f06ad7-0f4c-421d-8110-0191feb9ab36 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16157-adiyaman-ilinde-gerceklestirilen-carsi-projesi-ne-iliskin > Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi), 16 Eylül 2024 tarihinde 7/16157 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 66 gün sonra, 21 Kasım 2024). ## Önerge metni Doğan BEKİN İstanbul Milletvekili TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Sayın Bakanı Murat KURUM tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Doğan BEKİN İstanbul Milletvekili Türkiye, 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli 11 ili etkileyen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki iki büyük deprem yaşadı. 14 milyon vatandaşımız doğrudan etkilenirken 50 binin üzerinde vatandaşımız da hayatını kaybetti. Bilindiği üzere yaşanan bu deprem felaketinden en çok etkilenen illerin başında Adıyaman ili gelmektedir. Deprem sonrası, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca Adıyaman'ın yeniden inşası için yürütülen çalışmalar kapsamında belirlenen rezerv alanlarda, konut ve işyeri yapımı devam etmektedir. Bu kapsamda kentin silüetini güzelleştirecek, ticari hayatı canlandıracak, şehirleri eski güzelliğine kavuşturacak "kent meydanları" projesi içerisinde yer alan inşaat çalışmaları da devam etmektedir. Ancak bu projeler yürütülürken bazı hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir, Özellikle mülk sahibi ve kiracıların haklarına ivedilikle Tayet edilmesi büyük önem taşımaktadır. Nitekim Adıyaman ili özelinde, şebrin çarşı projesinde esnaf kendi görüşlerinin Bakanlıkça görmezden gelindiğini düşünmektedir. Ortak bir kararda buluşmak ve * esnafın mevcut sorulara çözüm bulmak için Bakanlığın daha hassas olması ve hak ihlallerine yer vermemesi gerekmektedir. EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR pi kı . pa. GRE a ETLE er LEE unman)fkız, ği şe m İooona Bu bağlamda; 1. Adıyaman ili "Çarşı Projesi" kapsamında rezerv alanların belirlenmesi başta olmak üzere çalışmalar yürütülürken mevcut esnafın görüşleri alınmış mıdır? Çalışmalar şeffaf bir şekilde yürütülmekte midir? 2. Çalışmalar tamamlandıktan sonra, ortaya çıkan taşınmazın mülkiyeti bakımından Bakanlık ve esnaf Wo kaçında hak sahibi olacaktır (metre kare üzerinden)? 3. Birçok esnafın mülkiyeti, dededen kalma, tek katlı kevgir ve kerpiç ev olarak geçmekte ve imar ruhsatı bulunmamaktadır. Bu konuda bir tespit çalışmanız var mıdır? Varsa esnafın mağduriyetinin giderilmesi için oluşturulacak planınız var mıdır? Varsa nelerdir? 4. Depremden sonra az hasarlı ve hasarsız yapılar için KOBİ'lere 300, 400 ve 750 bin TI"lik 2 yıl sonra geri ödemesiz faizsiz kredi verildi ve esnafın birçoğu bu kredileri kullanarak iş yerlerini tekrardan aktif hale geçirdi. Bu çarşı projesi ile her şey sil baştan yapılarak esnaf neden iki kez borç altına sokulmaktadır? Bu iş ve işlemler belirli bir plan dahilinde yürütülmemekte midir? 5. Çarşı projesinin hayata geçirilmesi ile depremden hemen sonra kredi kullanarak iş yerinin bakım ve onarımını yapan esnafın zararı nasıl karşılanacaktır? Bura da kamu zararı oluşmamış mıdır? 6. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, çarşı projesi kapsamında değerlendirilecek esnafa kira yardımı ve bir taşıma bedeli verilecek midir? Verilecek ise bu kira yardımı ve taşıma bedeli ne kadar olacaktır? Ve neye göre belirlenmektedir? EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR ## Bakanlığın cevabı İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI SORULAR Türkiye, 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli 11 ili etkileyen 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki iki büyük deprem yaşadı. 14 milyon vatandaşımız doğrudan etkilenirken 50 binin üzerinde vatandaşımız da hayatını kaybetti. Bilindiği üzere yaşanan bu deprem felaketinden en çok etkilenen illerin başında Adıyaman ili gelmektedir. Deprem sonrası, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca Adıyaman'ın yeniden inşası için yürütülen çalışmalar kapsamında belirlenen rezerv alanlarda, konut ve işyeri yapımı devam etmektedir. Bu kapsamda kentin silüetini güzelleştirecek, ticari hayatı canlandıracak, şehirleri eski güzelliğine kavuşturacak "kent meydanları" projesi içerisinde yer alan inşaat çalışmaları da devam etmektedir. Ancak bu projeler yürütülürken bazı hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir. Özellikle mülk sahibi ve kiracıların haklarına ivedilikle riayet edilmesi büyük önem taşımaktadır. Nitekim Adıyaman ili özelinde, şehrin çarşı projesinde esnaf kendi görüşlerinin Bakanlıkça görmezden gelindiğini düşünmektedir. Ortak bir kararda buluşmak ve esnafın mevcut sorulara çözüm bulmak için Bakanlığın daha hassas olması ve hak ihlallerine yer vermemesi gerekmektedir. Bu bağlamda; 1. Adıyaman ili "Çarşı Projesi" kapsamında rezerv alanların belirlenmesi başta olmak üzere çalışmalar yürütülürken mevcut esnafın görüşleri alınmış mıdır? Çalışmalar şeffaf bir şekilde yürütülmekte midir? 2. Çalışmalar tamamlandıktan sonra, ortaya çıkan taşınmazın mülkiyeti bakımından Bakanlık ve esnaf "o kaçında hak sahibi olacaktır (metre kare üzerinden)? 3. Birçok esnafın mülkiyeti, dededen kalma, tek katlı kevgir ve kerpiç ev olarak geçmekte ve imar ruhsatı bulunmamaktadır. Bu konuda bir tespit çalışmanız var mıdır? Varsa esnafın mağduriyetinin giderilmesi için oluşturulacak planınız var mıdır? Varsa nelerdir? 4. Depremden sonra az hasarlı ve hasarsız yapılar için KOBİ'lere 300,400 ve 750 bin TL'lik 2 yıl sonra geri ödemesiz faizsiz kredi verildi ve esnafın birçoğu bu kredileri kullanarak iş yerlerini tekrardan aktif hale geçirdi. Bu çarşı projesi ile her şey sil baştan yapılarak esnaf neden iki kez borç altına sokulmaktadır? Bu iş ve işlemler belirli bir plan dahilinde yürütülmemekte midir? 5. Çarşı projesinin hayata geçirilmesi ile depremden hemen sonra kredi kullanarak iş yerinin bakım ve onarımını yapan esnafın zararı nasıl karşılanacaktır? Burada kamu zararı oluşmamış mıdır? 6. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, çarşı projesi kapsamında değerlendirilecek esnafa kira yardımı ve bir taşıma bedeli verilecek midir? Verilecek ise bu kira yardımı ve taşıma bedeli ne kadar olacaktır? Ve neye göre belirlenmektedir? CEVAP Asrın felaketi olarak nitelendirilen 7.7 ve 7.6 şiddetindeki depremler sonucu bölge illerinde hasar alan yapılaşmaların yeniden inşa ve ihya edilmesine ilişkin faaliyetler; ilgili mevzuatları çerçevesinde Bakanlığımız, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanlığı işbirliği ile sürdürülmektedir. Bu çerçevede, Bakanlığımızca (Kentsel Dönüşüm Başkanlığı) anılan depremden yoğun olarak etkilenen illerimizdeki kent merkezleri önceliğinde 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında kent kimliği ile uyumlu, altyapısı ile sağlıklı ve güvenilir yaşam çevrelerinin yeniden oluşturulmasına yönelik çalışmalar rezerv yapı alanı statüsünde, alanda bulunan taşınmaz sahiplerinin katılımları ile süratle devam etmektedir. Bu itibarla, 6306 sayılı Kanun kapsamında rezerv yapı alanı olarak belirlenen ve soru önergesine konu proje alanına ilişkin yürütülen uygulamalarda; hak sahipliği tespiti ve mevcut taşınmazlar gözetilerek, arsa payı, yapı ve müştemilatları ile değerlemeye esas tüm eklentilerine ilişkin kıymet takdir bedelleri SPK lisanslı kuruluşlarca tespit edilmekte, bu veriler eşliğinde hak sahipleri adına üretilecek bağımsız birimleri içeren proje ve uygulama süreçleri sürdürülmektedir. Söz konusu uygulamalara dair düzenli şekilde gerçekleştirilen toplantılar ile bak sahipleri bilgilendirilmekte ve talep ve öneriler proje kapsamında değerlendirmeye alınmaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi, İstanbul). “Adıyaman ilinde gerçekleştirilen Çarşı Projesi'ne ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16157, 16 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16157-adiyaman-ilinde-gerceklestirilen-carsi-projesi-ne-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/78f06ad7-0f4c-421d-8110-0191feb9ab36 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.