# Hatay'ın Defne ilçesinde işletilen kalker ocağı projelerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/16282 - **Veren:** Sevda Karaca Demir (EMEP, Gaziantep) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum) - **Veriliş tarihi:** 6 Eylül 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 76 gün sonra, 21 Kasım 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a4e391a6-aa2f-43e3-972c-0191d6f6f836 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16282-hatay-in-defne-ilcesinde-isletilen-kalker-ocagi-projelerine-iliskin > Sevda Karaca Demir (EMEP), 6 Eylül 2024 tarihinde 7/16282 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 76 gün sonra, 21 Kasım 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından Anayasanın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Hatay İli, Defne İlçesi, Esenbulak ve Harbiye Mahalleleri sınırları içerisinde, "90739 (ER. 3348337)" ruhsat numaralı alanda, Kaan Yatırım İnşaat Turizm Tic. A.Ş. tarafından işletilen Kalker Ocağı projesi ile ilgili olarak, 09.08.2023 tarihinde ve 20.11.2023 tarihinde "ÇED Gerekli Değildir" kararları verilmiştir. Yine aynı sınırları içerisinde, "90739 (E.R. 3348337)" ruhsat numaralı alanda, Özaykut Yapı A.Ş. tarafından işletilen Kalker Ocağı projesi ile ilgili olarak, 08.09.2023 tarihinde ve 28.01.2024 tarih ve 202442 karar numaralı "ÇED Gerekli Değildir" kararları verilmiştir. 3573 Zeytinciliğin Islahı Ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun'un 20. maddesinde, "Zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede zeytinyağı fabrikası hariç zeytinliklerin vegatatif ve generatif gelişmesine mani olacak kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez. Bu alanlarda yapılacak zeytinyağı fabrikaları ile küçük ölçekli tarımsal sanayi işletmeleri yapımı ve işletilmesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığının iznine bağlıdır. " hükmü yer almaktadır. Harbiye bölgesinde Darmaşta ve Dursunlu halkı, Hatay Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne verdiği dilekçesinde; Taş ocağına, en yakını 400 m mesafede olmak üzere birçok zeytinlik alan bulunduğu, faaliyet alanının tamamında bitişiğinden başlamak üzere tarımsal alanların yer aldığını ifade edilmektedir. Karara esas dosyanın "Projenin Yeri ve Etki Alanının Mevcut Çevresel Özellikleri" bölümünde yer alan "Tarım Alanları" ve "Duyar Yöreler" başlıkları altında bahsi geçen tarım arazilerinden söz edilmemiştir. Ayrıca, 2,4 km mesafede yer aldığı belirtilen Altınözü Yaban Hayatı Geliştirme Sahası için "Proje sahası ve korunan alan arasındaki mesafe göz önüne alındığında yapılacak faaliyetten kaynaklı korunan alan olumsuz etkilenmeyecektir." ifadesi dışında herhangi bir değerlendirmeye yer verilmemiştir. "Çizgili sırtlan" gibi korunan birçok türü barındıran böyle bir alan için yapılan bu değerlendirme bilimsellikten uzaktır ve gerçeği yansıtmamaktadır. İletişim : 0312 420 60 22-23 Faks o:0312 4202296 Adres : Halkla İlişkiler Binası 2. Kat B Blok Oda No: 22 TBMM/ANKARA Proje alanı, Dekuk Şelalesi olarak bilinen ve yöre halkı tarafından mesire yeri ve yürüyüş parkuru olarak kullanılan bölgenin de tam üstünde yer almaktadır. Bu durum can güvenliği yönünden çok büyük bir risk teşkil etmektedir. Hali hazırda dere yatağına müdahale edilmiş ve şelalenin akış rejimi engellenmiştir. Proje alanının tarımsal alanlardan daha yüksek bir kotta olması ve eğimin yüksek olması nedeniyle patlatmalardan kaynaklı heyelan ve taş fırlama riskleri oldukça yüksektir. Kot farkı dolayısıyla ayrıca toz emisyonlarının doğrudan zeytinlik alanlar ve diğer tarım alanları üzerine çökmesine neden olacağı da bilgiler arasındadır. Bu kapsamda, bölge halkı tarafından, dosyada yer alan eksik bilgi ve değerlendirmeler ve pratikte yaşanan olumsuz çevresel etkiler dikkate alınarak söz konusu proje için 08.09.2023 tarihinde ve 28.01.2024 tarih ve 202442 karar numaralı "ÇED Gerekli Değildir" kararlarının geçersiz sayılarak, yukarıda açıklanan konular kapsamında yeniden değerlendirmelerin yapılması ve telafisi mümkün olmayan zararlara sebebiyet vermeden, faaliyetin ivedilikle durdurulması talep edilmektedir. Bütün bu nedenlerle; 1. Zeytinciliğin Islahı Ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun'un açık hükmüne rağmen "ÇED Gerekli Değildir" kararlarının alınması hukuka uygun mudur? Bu konuda Bakanlık olarak, kararın geçersiz sayılması ve kalker ocağı faaliyetinin durdurulması ve iptal edilmesi konusunda adımlar atacak mısınız? 2. Kalker ocağı doğrudan risk oluşturacak şekilde tarım alanlarının yakınında olmasına karşın karara esas dosyada neden bu bilgilere yer verilmemiştir ve bu konunun değerlendirilmesi yapılmamıştır? Bu hususu tekrar gündeme almayı düşünüyor musunuz? 3. Alunözü Yaban Hayatı Geliştirme Sahası gibi korunan alanlarla ilgili yapılan değerlendirmelerde, "Proje sahası ve korunan alan arasındaki mesafe göz önüne alındığında olumsuz etkilenmeyecektir" ifadesi hangi verilere veya bilimsel ölçütlere dayanılarak verilmiştir? 4. Bakanlık olarak, bölge halkının can güvenliği açısından yaratabileceği riskler konusunda ne tür önlemler alınmıştır? Ayrıca, eğimin yüksek olması ve patlatmalardan kaynaklı heyelan riski ile toz emisyonlarının tarım alanlarına etkileri nasıl değerlendirilmektedir? Bakanlık olarak bu konuda nasıl bir önlem alınmıştır? 3. Bölge halkının aktarılan konulara ilişkin itirazları neden dikkate alınmamaktadır? Bu konuda verilmiş itiraz dilekçelerine ilişkin nasıl süreçler işletilmiştir? 6. Defne bölgesinin sürekli olarak taş ve kalker ocağı gibi doğaya ve insana zararları açık ve kesin olan işletmelerle donatılmasının amacı nedir? Bölgeyi insansızlaştırmak mı amaçlanmaktadır? TBMM İletişim : 0312 420 60 22-23 ## Bakanlığın cevabı SORULAR: Hatay İli, Defne İlçesi, Esenbulak ve Harbiye Mahalleleri sınırları içerisinde, "90739 (E.R. 3348337)" ruhsat numaralı alanda, Kaan Yatırım İnşaat Turizm Tic. A.Ş. tarafından işletilen Kalker Ocağı projesi ile ilgili olarak, 09.08.2023 tarihinde ve 20.11.2023 tarihinde "ÇED Gerekli Değildir" kararları verilmiştir. Yine aynı sınırları içerisinde, "90739 (E.R. 3348337)" ruhsat numaralı alanda, Özaykut Yapı A.Ş. tarafından işletilen Kalker Ocağı projesi ile ilgili olarak, 08.09.2023 tarihinde ve 28.01.2024 tarih ve 202442 karar numaralı "ÇED Gerekli Değildir" kararları verilmiştir. 3573 Zeytinciliğin Islahı Ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun'un 20. maddesinde, "Zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede zeytinyağı fabrikası hariç zeytinliklerin vegatatif ve generatif gelişmesine mani olacak kimyevi atık bir akan, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez. Bu alanlarda yapılacak zeytinyağı fabrikaları ile küçük ölçekli tarımsal sanayi işletmeleri yapımı ve işletilmesi Tarım ve Köyişleri Bakanlığının iznine bağlıdır." hükmü yer almaktadır. Harbiye bölgesinde Darmaşta ve Dursunlu halkı, Hatay Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne verdiği dilekçesinde; Taş ocağına, en yakını 400 m. mesafede olmak üzere birçok zeytinlik alan bulunduğu, faaliyet alanının tamamında bitişiğinden başlamak üzere tarımsal alanların yer aldığı ifade edilmektedir. Karara esas dosyanın "Projenin Yeri ve Etki Alanının Mevcut Çevresel Özellikleri" bölümünde yer alan "Tarım Alanları" ve "Duyar Yöreler" başlıkları altında bahsi geçen tarım arazilerinden söz edilmemiştir. Ayrıca, 2,4 km mesafede yer aldığı belirtilen Altınözü Yaban Hayatı Geliştirme Sahası için "Proje sahası ve korunan alan arasındaki mesafe göz önüne alındığında yapılacak faaliyetten kaynaklı korunan alan olumsuz etkilenmeyecektir." ifadesi dışında herhangi bir değerlendirmeye yer verilmemiştir. "Çizgili sırtlan" gibi korunan birçok türü barındıran böyle bir alan için yapılan bu değerlendirme bilimsellikten uzaktır ve gerçeği yansıtmamaktadır. Proje alanı, Dekuk Şelalesi olarak bilinen ve yöre halkı tarafından mesire yeri ve yürüyüş parkuru olarak kullanılan bölgenin de tam üstünde yer almaktadır. Bu durum can güvenliği yönünden çok büyük bir risk teşkil etmektedir. Hali hazırda dere yatağına müdahale edilmiş ve şelalenin akış rejimi engellenmiştir. Proje alanının tarımsal alanlardan daha yüksek bir kotta olması ve eğimin yüksek olması nedeniyle patlatmalardan kaynaklı heyelan ve taş fırlama riskleri oldukça yüksektir. Kot farkı dolayısıyla ayrıca toz emisyonlarının doğrudan zeytinlik alanlar ve diğer tarım alanları üzerine çökmesine neden olacağı da bilgiler arasındadır. Bu kapsamda, bölge halkı tarafından, dosyada yer alan eksik bilgi ve değerlendirmeler ve pratikte yaşanan olumsuz çevresel etkiler dikkate alınarak söz konusu proje için 08.09.2023 tarihinde ve 28.01.2024 tarih ve 202442 karar numaralı "ÇED Gerekli Değildir" kararlarının geçersiz sayılarak, yukarıda açıklanan konular kapsamında yeniden değerlendirmelerin yapılması ve telafisi mümkün olmayan zararlara sebebiyet vermeden, faaliyetin ivedilikle durdurulması talep edilmektedir. Bütün bu nedenlerle; 1. Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun'un açık hükmüne rağmen "ÇED Gerekli Değildir" kararlarının alınması hukuka uygun mudur? Bu konuda Bakanlık olarak, kararın geçersiz sayılması ve kalker ocağı faaliyetinin durdurulması ve iptal edilmesi konusunda adımlar atacak mısınız? 2. Kalker ocağı doğrudan risk oluşturacak şekilde tarım alanlarının yakınında olmasına karşın karara esas dosyada neden bu bilgilere yer verilmemiştir ve bu konunun değerlendirilmesi yapılmamıştır? Bu hususu tekrar gündeme almayı düşünüyor musunuz? VAN 3. Altınözü Yaban Hayatı Geliştirme Sahası gibi korunan alanlarla ilgili yapılan değerlendirmelerde, "Proje sahası ve korunan alan arasındaki mesafe göz önüne alındığında olumsuz etkilenmeyecektir" ifadesi hangi verilere veya bilimsel ölçütlere dayanılarak verilmiştir? 4. Bakanlık olarak, bölge halkının can güvenliği açısından yaratabileceği riskler konusunda ne tür önlemler alınmıştır? Ayrıca, eğimin yüksek olması ve patlatmalardan kaynaklı heyelan riski ile toz emisyonlarının tarım alanlarına etkileri nasıl değerlendirilmektedir? Bakanlık olarak bu konuda nasıl bir önlem alınmıştır? 5. Bölge halkının aktarılan konulara ilişkin itirazları neden dikkate alınmamaktadır? Bu konuda verilmiş itiraz dilekçelerine ilişkin nasıl süreçler işletilmiştir? 6. Defne bölgesinin sürekli olarak taş ve kalker ocağı gibi doğaya ve insana zararları açık ve kesin olan işletmelerle donatılmasının amacı nedir? Bölgeyi insansızlaştırmak mı amaçlanmaktadır? CEVAP: Özaykut Yapı A.Ş. tarafından; Hatay Valiliğine (Çevre, şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) sunulan Proje Tanıtım Dosyasına, ÇED Yönetmeliğinin 17. maddesi doğrultusunda, 28.01.2024 tarihi itibariyle, "Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir" kararı verilmiştir. Söz konusu proje ilişkin, Proje Tanıtım Dosyasında yürütülecek faaliyetin çevreye olası tüm etkilerinin yasal sınırlara düşürülmesi ve diğer kurumların meri mevzuatlarına riayet edilerek, gerekli tüm izin ve belgelerin alınmadan, hiçbir suretle faaliyete başlanmayacağına dair, firmadan gerekli taahhütler alınmıştır. Yatırımcı firma; ÇED kararı alındıktan bir süre sonra faaliyetlerine başlamış ancak, Hatay Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden " Geçici Faaliyet Belgesi" almadan çalışmalarını sürdürdüğü için 17.09.2024 tarihinde Valilik Olur'u ile faaliyeti durdurulmuştur. Murat KURUM Bakan --- **Kaynak gösterme:** Sevda Karaca Demir (EMEP, Gaziantep). “Hatay'ın Defne ilçesinde işletilen kalker ocağı projelerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16282, 6 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16282-hatay-in-defne-ilcesinde-isletilen-kalker-ocagi-projelerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a4e391a6-aa2f-43e3-972c-0191d6f6f836 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.