# Bakanlıkça hazırlanan ders kitaplarının içeriğine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/16331 - **Veren:** Deniz Demir (CHP, Ankara) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 4 Eylül 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 68 gün sonra, 11 Kasım 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/666b710a-e769-4e99-98c2-0191c23323ef - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16331-bakanlikca-hazirlanan-ders-kitaplarinin-icerigine-iliskin > Deniz Demir (CHP), 4 Eylül 2024 tarihinde 7/16331 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 68 gün sonra, 11 Kasım 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.03.09.2024 0 DYİ Deniz Demir Milli Eğitim Bakanlığı'nın yeni müfredatı doğrultusunda hazırlanan ders kitapları yayımlanmıştır. Birgün"den Mustafa Kömüş'ün haberinde, hayat bilgisi dersinin inci sınıf 2'nci kitabının girişinde "Andımız? metnine yer verildiği ancak metnin son kelimesi olan "Ne Mutlu Türk'üm diyene" ibaresinin kitapta yer almadığı ifade edilmiştir. Aynı zamanda 5'inci sınıf sosyal bilgiler kitabında, cumhuriyetin niteliklerine yer verildiği ancak cumhuriyetin sadece demokrasiyle ilişkisinden bahsedildiği ve ünitenin hiçbir yerinde cumhuriyetin nitelikleri arasında laikliğe yer verilmediği haberin detaylarında yer almıştır. Bu çerçevede; I- Milli Eğitim Bakanlığı tarafından dağıtılan kitaplarda "Andımız" metninde yer alan "Ne Mutlu Türk'üm diyene" ibaresinin çıkartıldığı haberi doğru mudur? 2- Adımız metni neden değiştirilmiştir? Metinden alan "Ne Mutlu Türk'üm diyene" ibaresinin çıkartılmasının gerekçesi nedir? 3- Anayasamızda Türkiye Cumhuriyeti; demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olarak tanımlanmıştır. Laiklik, Cumhuriyetimizin temel niteliklerindendir. Buna karşın Sinci sınıf sosyal bilgiler kitabında cumhuriyetin nitelikleri arasında laikliğe neden yer verilmemiştir? Anayasal değerlere aykırı olarak hazırlanmış bu kitaplar toplatılacak mıdır? i ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımıza İlgi (a-b)'de kayıtlı yazıyla iletilen Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN"ın 7/16330, Ankara Milletvekili Deniz DEMİR'in 7/16331, İstanbul Milletvekili Ali GÖKÇEK'in 7/16339, Gaziantep Milletvekili Melih MERİÇ"in 7/16346, Edirne Milletvekili Ediz ÜN'ün 7/16347, İstanbul Milletvekili Suat ÖZÇAĞDAŞ"ın 7/16348, Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İRMEZ'in 7/16350 ve Giresun Milletvekili Elvan IŞIK GEZMİŞ'in 7/16512 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. :1(6111 TC. GL. lu MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ Milli Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliği'nin "Ders Kitaplarının ve Eğitim Araçlarının Hazırlanması" başlıklı 8. maddesinin 4. fıkrasında yer alan "İkinci yaprak ve devamında, ilkokul 1, 2 ve 3 üncü sınıflarına ait kitaplarda, yaprağın ön yüzünde Türk Bayrağı ile birlikte (Değişik ibare: RG-15/10/2024-32693) İstiklâl Marşı'nın ilk iki kıtası; yaprağın arka yüzünde Öğrenci Andı; üçüncü yaprağın ön yüzünde Atatürk resmi ve resmin alt kısmında Mustafa Kemal Atatürk yazısı bulunur. İçindekiler bölümü, ilgili sınıf için öngörülen puntoda olup beş sayfayı geçmez. " hükmü doğrultusunda ilköğretimin 1, 2 ve 3. sınıf ders kitaplarında "Öğrenci Andı"na yer verilmektedir. 2024-2025 eğitim öğretim yılında okutulmak üzere baskı ve dağıtım işlemleri tamamlanan ders kitaplarında "Öğrenci Andı"nın hatasız ve eksiksiz şekilde yer aldığı görülmektedir. Ders kitaplarına Bakanlığımızın resmi internet sayfalarından da erişilebilmektedir. Demokrasi ve cumhuriyet kavramı ile Türkiye Cumhuriyeti'nin niteliklerine ilişkin kazanımlar; Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan Sosyal Bilgiler Dersi 5. Sınıf Öğretim Programı'nın "4. Öğrenme alanı: Yaşayan Demokrasimiz" başlığı altında: "Öğrenme Çıktıları ile Süreç Bileşenleri SB.3.4.1. Demokrasi ve cumhuriyet kavramları arasındaki ilişkiyi çözümleyebilme a) Demokrasi ve cumhuriyet kavramlarının niteliklerini belirler. b) Demokrasi ve cumhuriyet kavramları arasındaki ilişkiyi belirler. "Öğrenme Öğretme Uygulamaları Öğrencilerin evde, okulda, yaşadığı şehirde demokrasi ile ilişkilendirilebilecek davranış ve uygulamalar hakkında konuyla ilgili gözlemler yapmaları, elde ettikleri verileri düzenleyerek sonuçları sınıfta paylaşmaları sağlanır (OB1, E1.1). Sınıf başkanı seçimi, yerel seçimler, dilekçe gibi demokrasinin günlük hayata yansımalarına dair örnekler verilir, öğrencilerin de örnekler vermeleri teşvik edilir. Bu süreçte insanların hak ve özgürlüklerini bilmesinin ve korumasının önemi üzerinden adalet ile ilgili açıklamalar yapılır (D1.1). Öğrencilerin demokrasinin temel niteliklerinden özgürlük, eşitlik, seçme ve seçilme hakkı, milli egemenlik, katılım, çoğulculuk ve hukukun üstünlüğünü fark etmelerini sağlamak üzere yazılı ve görsel kaynaklar incelenir (OB1, OB4). Ayrıca dijital kaynaklar da incelenebilir (0B2). " ve Sosyal Bilgiler Dersi 7. Sınıf Öğretim Programı'nın "4. Öğrenme alanı: Yaşayan Demokrasimiz" başlığı altında: "Öğrenme Çıktıları ile Süreç Bileşenleri SB.7.4.1. Türkiye Cumhuriyeti'nin temel niteliklerini özetleyebilme a) Türkiye Cumhuriyeti'nin temel niteliklerini çözümler. b) Türkiye Cumhuriyeti'nin temel niteliklerini sınıflandırır. c) Türkiye Cumhuriyeti'nin temel niteliklerini yorumlar." "Öğrenme Öğretme Uygulamaları SB.7.4.1..... Cumhuriyetin nitelikleri ve ilişkili ifadeler öğrencilerle belirlenerek anlam çözümleme tablosu oluşturulur. Bu süreçte öğrencilerin cumhuriyetin temel niteliklerini "demokratik devlet, laik devler, sosyal devlet, hukuk devleti" olarak sınıflandırmaları sağlanır (0B6)." hedeflerinde yer almaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Deniz Demir (CHP, Ankara). “Bakanlıkça hazırlanan ders kitaplarının içeriğine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16331, 4 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16331-bakanlikca-hazirlanan-ders-kitaplarinin-icerigine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/666b710a-e769-4e99-98c2-0191c23323ef Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.