# İşgücü Uyum Projesi kapsamında okullarda çalışan temizlik işçilerinin çalışma günlerinin azaltılmasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/16337
- **Veren:** Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti, Bitlis)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 10 Eylül 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 11 Kasım 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cca2b7c3-195d-4b79-a94d-0191dc0d3a9a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16337-isgucu-uyum-projesi-kapsaminda-okullarda-calisan-temizlik-iscilerinin-calisma-gunlerinin-a

> Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti), 10 Eylül 2024 tarihinde 7/16337 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 11 Kasım 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasanın 98"inci ve TBMM İçtüzüğünün 96ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Bitlis Milletvekili 2024-2025 eğitim-öğretim yılı başlarken devam eden ekonomik krizin etkileri başta çocuklar olmak üzere her yurttaşı derinden etkilemektedir. Basına yansıyan haberlere göre kamuda "tasarruf" tedbirleri kapsamında uygulamaya konulan İşgücü Uyum Programı (İUP) birçok sorunu beraberinde getirmektedir. Ayrıca okullarda temizlik görevlisi çalıştırılmayacak

.olması ve kamusal hizmetlerin aksayacak olması, veliler, öğrenciler ve eğitim emekçileri tarafından tepkiyle karşılanmaktadır.

Türkiye İş Kurumu tarafından kamu kurum ve kuruluşları ile iş birliği yapılarak düzenlenen bir program olan İşgücü Uyum Programı ile kamusal alanların temizliği, bakım, onarımı gibi kamu kurum ve kuruluşlarındaki tüm işler için İUP koşullarında "istihdam" sağlanarak ihtiyacın karşılanması hedeflenmişti. Bu program kapsamında emekçilerin programın ilk dört haftası 5 gün, devam eden haftalarda ise 3 gün çalışacağı ifade edilmektedir. Bu sebeple başta okullar olmak üzere haftanın diğer günlerinde temizlik önemli bir sorun başlığı olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bu bağlamda;

1. İşgücü Uyum Programı (İUP) kapsamında çalışan emekçilerin haftanın sadece 3 gün çalışacağı, diğer günlerde kamu hizmetlerinin aksayacağı belirtiliyor. Bu durumda okullar gibi hassas alanlardaki temizlik ve bakım hizmetlerini kim üstlenecektir?

2. İUP çalışanlarına "günlük 566,73 TL cep harçlığı" ödeneceği belirtilmektedir. Bu ücret asgari ücretin altında olup, anayasal haklara aykırı değil midir? Asgari ücretin altında çalışan kişilerin iş güvencesi ve sosyal hakları nasıl korunacak?

3. Kamusal hizmetlerin aksaması, özellikle okullardaki temizlik hizmetlerinin yeterli olmaması başta bulaşıcı hastalıklara zemin hazırlanması olmak üzere sağlık açısından birçok ciddi risk doğurma ihtimali oldukça yüksektir. Okullarda yaşanabilecek olası sağlık sorunlarının, bulaşıcı hastalık riskinin sorumluluğu kimde olacaktır? Okullarda hijyen ve temizlik hizmetlerinin düzenli bir şekilde yapılması için ne tür önlemler almayı düşünüyorsunuz?

Eğitim emekçilerinin ve velilerin ifade ettiği gibi, okullarda "bağış" adı altında para toplanmaya devam edilmektedir. Okullarda para toplandığı iddiaları doğruysa, bu uygulamanın sonlandırılması için ne gibi adımlar atacaksınız? "Bağış" adı altında toplanan paralarla okulların temizlik gibi temel ihtiyaçların karşılanması mı amaçlanmaktadır?

Okullar arası eşitsizlik, özellikle yoksul mahallelerdeki okullarda daha belirgin hale gelmektedir. Eğitimde fırsat eşitliğini sağlamak için bakanlığınızın uyguladığı veya uygulamayı planladığı projeler nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c)'de kayıtlı yazıyla iletilen Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İRMEZ'in 7/16332, Şırnak Milletvekili Ayşegül DOĞAN'ın 7/16334, Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN'ın 7716335, Bitlis Milletvekili Semra ÇAĞLAR GÖKALP'ın 7116337, Zonguldak Milletvekili Deniz YAVUZYILMAZ"'ın 7/16507, Artvin Milletvekili Uğur BAYRAKTUTAN'ın 7/16900, 7/16902 ve 7/16905, Bursa Milletvekili Orhan SARIBAL ın 7/16907 ile Edinme Milletvekili Ahmet Baran YAZGAN'ın 7/16909 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

MilİF Eğitim Bakanı

T.C. GE 14 Strateji Geliştirme Başkanlığı YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında, Bakanlığımızın kadrolu temizlik personeline ek olarak 120.000 İşgücü Uyum Programı (İUP) katılımcısı ile 30.000 Toplum Yararına Program (TYP) katılımcısı olmak üzere toplam 150.000 personel görevlendirilmiştir. Söz konusu 120.000 İUP katılımcısının bir bölümü; pazartesi-salı-çarşamba diğer bölümü ise perşembe-cuma-cumartesi ya da pazar günü hariç haftanın diğer günlerinde dağılımı yapılarak görevlendirilmektedir.

İşgücü Uyum Programı (İUP) ve Aktif İşgücü Uyum Programı politikalarının belirlenmesi, ilgili mevzuatın hazırlanması ve uygulanmasının koordinasyonu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı İş-Kur Genel Müdürlüğü yetki ve sorumluluğundadır.

Eğitim ve öğretim süreçlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi, öğrenci ve velilerin haklarının korunması açısından son derece önemlidir. Bu bağlamda, Bakanlığımızın 2024-2025 eğitim öğretim yılına ilişkin yayımladığı 14.8.2024 tarihli ve 111911202 sayılı 2024/53 No'lu Genelge ile öğrenci kayıtları sırasında herhangi bir ücret alınmayacağı açıkça belirtilmiştir. Genelge'nin 6. maddesinde, "Öğrenci kayıtları esnasında kayıt parası veya başka ad altında zorunlu olarak ücret alınmayacak, bu tarz uygulamalara dair şikâyetlerin Valilikler tarafından ivedilikle değerlendirilmesi ve gerekli işlemlerin yapılması sağlanacaktır." hükmüne yer verilmiştir.

Önergede bahse konu uygulamalara dair şikayetler, MEBİM (Milli Eğitim Bakanlığı İletişim Merkezi) veya CİMER (Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi) üzerinden hassasiyetle takip edilmekte ve şikayet durumunda valiliklerin ivedilikle harekete geçerek gerekli incelemeleri yapmaları sağlanmaktadır. Bununla birlikte Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarda görevli personelin, mevzuatla belirlenen ödev ve sorumluluklarını ihmal etmeleri ve Bakanlığımızca yapılan düzenlemelere aykırı işlem yaptıkları tespit edilen durumlara yönelik Bakanlığımız ilgili birimlerince inceleme ve idari soruşturma başlatılmaktadır.

Bakanlığımıza bağlı ortaöğretim kurumlarında eğitimini sürdüren öğrencilerimizin akademik becerilerinin, gelişimlerinin desteklenmesi, öğrenme kayıplarının giderilmesi, tüm öğrencilerimize eşit öğrenme firsatları sunulması, yardımcı kaynaklara erişimin kolaylaştırılması ve kaynak çeşitliliğinin artırılması amacıyla 12'nci sınıf öğrencilerimizin yararlanmaları için "3 Adım Soru Bankası", "3 Adım Deneme Sınavları" ve "Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri" hazırlanarak basılı olarak dağıtılmıştır. Ders kitaplarına yönelik eiçerik geliştirme, video, animasyon ve yüksek çözünürlüklü grafikler üretme, öğretim programlarının kazanımlarını destekleyici sorular, mobil uygulama, YKS hazırlık, OGM Materyal Soru Bankası, Çalışma Defteri, Öğrenci/Öğretmen Destek Sistemi, 3 Adım Soru Bankası ve Deneme Sınavları, Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri, YKS*ye yönelik olarak tüm derslerin çıkmış sorularını ve soru çözümlerini içeren videolu çözümler, YKS Puan Hesaplama Motoru vb. çalışmalar ogmmateryal.eba.gov.tr adresinde öğrenci ve öğretmenlerin kullanımına sunulmuştur.

Yabancı dil sınavına yönelik olarak da alıştırma ve çoktan seçmeli soruları içermekte olan yardımcı kaynak ile öğrencilerin dil becerileri geliştirmek amacıyla hazırlanan "Grammar for YDT 11", "Grammar for YDT 12" ve "Vocabulary for 11" hazırlanarak yine aynı internet sitesi üzerinden kullanıma sunulmuştur. Ayrıca "English Skills Ouestion Bank Grade 11" ve Strateji Geliştirme Başkanlığı

"Vocabulary for YDT 12" başlıklı kaynaklar da tamamlanarak ogmmateryal.eba.gov.tr adresinde yayımlanacaktır.

Ortaöğretim Genel Müdürlüğü sosyal medya hesaplarında ise, TYT ve AYT konu anlatımı ve soru çözümünün yanı sıra sınava hazırlık sürecinin yönetilebilirliğine yönelik rehberlik yayınları da yer almaktadır.

Bununla birlikte YKS sınavının TYT-AYT ve YDT oturumlarına yönelik hazırlanan mini denemeler aynı internet adresinde öğrencilerin kullanımına sunulmakta, devamında ise öğrenciler, "YKS Puan Hesapla" bölümü üzerinden durumlarını değerlendirmektedirler.

Mobil uygulama alanında ise, Dört Dörtlük Konu Pekiştirme Testleri, Dersler Cepte, OGM Materyal Soru Bankası, 3 Adım Soru Bankası başlıklı mobil uygulamalar öğrencilerin kullanımına sunulmuştur.

Özellikle YKS'ye hazırlık sürecindeki öğrencilerimize destek olmak, sınav hedeflerine ulaşmalarını kolaylaştırmak ve eğitimde fırsat eşitliğini güçlendirmek amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı Bireysel Öğrenme Platformu (MEBİ) hazırlanarak mebi.eba.gov.tr adresinde ve uygulama platformlarında yerini almıştır. MEBİ, içinde bulundurduğu dijital kaynakları ve interaktif materyalleri ile öğrencilerimizin derslerini pekiştirmelerine ve konu tekrarlarını istedikleri zaman yapabilmelerine imkân tanımakla birlikte öğrenciler ve öğretmenler başta olmak üzere bütün vatandaşların ücretsiz olarak kullanımına açılmıştır.

Temel eğitim düzeyinde öğrenme kayıplarının giderilmesi, öğrenme kayıplarının önlenmesi ve öğretimin güçlendirilmesi amacıyla "Temel Eğitimde Öğrenme Kayıplarının Giderilmesi ve Öğretimin Güçlendirilmesi Projesi" başlatılmıştır. Özellikle deprem bölgesinde projeyle kanıta dayalı uygulama ve müdahaleler yoluyla öğrenme kayıplarının giderilmesi proaktif bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Projenin faaliyet göstereceği 12 il deprem bölgesinden ve deprem sonrasında en çok göç alan iller içerisinden seçilerek özellikle deprem sonrasında meydana gelen öğrenme kaybının giderilmesine yönelik çalışmalar yürütülmüştür. Temel Eğitimde Öğrenme Kayıplarının Giderilmesi ve Öğretimin Güçlendirilmesi Projesinin etki analizi için pilot okullarda yapılan müdahale planı uygulamaları ile ön test ve son test yapılarak müdahale programlarının öğrenci başarısı üzerine etkisi tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre müdahale programlarının öğrencilerin akademik başarısı üzerinde olumlu katkıları olduğu görülmüştür. Ayrıca öğretmen ve okul idarecileri ile yapılan görüşmeler ile nitel veriler elde edilmiş ve nitel sonuçlar da nicel verileri desteklemiştir.

Ayrıca, velilerin sorumluluk duygularını artırmak suretiyle okul-aile iş birliğini güçlendirmek ve böylece öğrencilerin, sosyal ve akademik yönden bütünsel eğitimine daha fazla (Okatkı (sağlamak (amacıyla (O"Velivizyon" platformu oluşturulmuş Oove https://velivizyon.meb.gov.tr/ adresinin yanı sıra Bakanlığımızın sosyal medya hesaplarında yayımlanmaya başlanmıştır.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları kapsamında, eğitim sistemimizin daha yüksek standartlara taşınması ve bireyden aileye, aileden topluma, toplumdan millete ve bütün insanlığa uzanan eğitim süreçlerinin niteliğinin arttırılması ve öğrencilerimizin zihinsel, sosyal, duygusal ve ahlaki bakımdan çok yönlü gelişiminin desteklenmesi amacıyla geliştirilen Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında öğretim programları yenilenmiş Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları ile insanın kendini tanımasına ve keşfetmesine imkân tanınarak kişilerin ilgi ve kabiliyetleri ölçüsünde esnek ve özgür öğrenme ortamının yaygınlaştırıldığı hak ve gelişim temelli bir öğrenme sürecinin gerçekleştirilebilmesi amaçlanmıştır.

Strateji Geliştirme Başkanlığı

Bölgeler arası eşitliği sağlamaya ve özellikle de risk altındaki öğrencileri eğitim sisteminde tutmaya odaklanan entegre bir perspektifle lise eğitimine erişim ve katılımı arttırmak için IPA-II fonuyla desteklenen bir Avrupa Birliği projesiyle entegre bir önleme, müdahale ve telafi modeli geliştirilmiştir. Zorunlu eğitimden erken ayrılmayı önleyecek etkin bir izleme ve önleme mekanizmasını hayata geçirmek adına erken okul terki riski altındaki öğrencilerin erken dönemde tespit edilmesini sağlayan sofistike bir Erken Uyarı Sistemi yazılımı geliştirilmiştir.

Bakanlığımız tarafından öğrenciler arasında akademik başarı farklılıklarının azaltılması amacıyla 2018-2019 eğitim öğretim yılı itibarıyla ülke genelinde başlatılan İlkokullarda Yetiştirme Programı (İYEP) hâlen devam etmektedir.

İYEP, ilkokulların 3. sınıfına devam eden, eğitim ve öğretim yılı içinde çeşitli nedenlerle okuma, okuduğunu anlama, yazma becerileri ve doğal sayılar, doğal sayılarda dört işlem öğrenme alanlarında yeterli kazanımlara ulaşamayan öğrencilerin bu alanlardaki eksik öğrenmelerinin giderilmesini amaçlayan programdır.

Türkiye genelinde İYEP eğitimlerinde kullanılmak üzere öğrenciler için hazırlanan Türkçe ve Matematik Etkinlik Kitabı ile öğretmenler için hazırlanan Türkçe Öğretmen Kılavuz Kitabı Bakanlığımız tarafından her eğitim öğretim yılı başında okullara gönderilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Semra Çağlar Gökalp (DEM Parti, Bitlis). “İşgücü Uyum Projesi kapsamında okullarda çalışan temizlik işçilerinin çalışma günlerinin azaltılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16337, 10 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16337-isgucu-uyum-projesi-kapsaminda-okullarda-calisan-temizlik-iscilerinin-calisma-gunlerinin-a (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cca2b7c3-195d-4b79-a94d-0191dc0d3a9a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
