# Güneş panelleri üretimine dair yayımlanan bir tebliğe ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/16359 - **Veren:** Özgür Ceylan (CHP, Çanakkale) - **Muhatap:** Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (Mehmet Fatih Kacır) - **Veriliş tarihi:** 4 Eylül 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 69 gün sonra, 12 Kasım 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7544d938-15e8-4af4-a37b-0191c217ee7a - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16359-gunes-panelleri-uretimine-dair-yayimlanan-bir-teblige-iliskin > Özgür Ceylan (CHP), 4 Eylül 2024 tarihinde 7/16359 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 69 gün sonra, 12 Kasım 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sayın Mehmet Fatih KACIR tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğini arz ederim. 24 Ağustos 2024 Cumartesi günü Resmi Gazete'nin 32642 sayısında, bakanlığınızca hazırlanan "Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2012/1)'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2024/1" yayımlandı. Aynı hususlarla ilgili olarak 28 Ağustos 2024 Tarihinde Cumhurbaşkanı Kararı imzalandı ve o da Resmi Gazete'nin 29 Ağustos 2024 Perşembe günü 32647 sayısında yayımlandı. Değişiklik yapılarak tebliğde eklenen madde "Güneş enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımları kapsamında yurt dışından temin edilecek güneş paneli ve güneş paneli taşıyıcı konstrüksiyon sistemleri ile üretim süreci ingot dilimleme aşamasından veya öncesindeki bir aşamadan başlamadan yurt içinde üretilen güneş hücreleri kullanılarak üretilen güneş panelleri," ibaresini içeriyor. Söz konusu karar ve tebliğden yerli güneş hücreleri kullanılmadan üretilen güneş panellerine teşvik verilmemesinin amaçlandığı sonucu çıkmaktadır. Buna ilişkin olarak; 1. Teşvik Edilmeyecek veya Teşviki Belli Şartlara Bağlı Yatırım Konuları yapılan eklemeler sonrası enerji sektöründe Cumhurbaşkanı Kararı ve Bakanlığınızca hazırlanan tebliğle hangi firma ya da firmaların söz konusu teşviklerden yararlanacağı öngörülmektedir? 2. Cumhurbaşkanlığı Kararı ve Yatırımlarda Devler Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'de geçen "üretim süreci ingot dilimleme aşamasından veya öncesindeki bir aşamadan başlamadan yurt içinde üretilen güneş hücreleri kullanılarak üretilen güneş panelleri" Türkiye?de hangi firma tarafından üretilmektedir? Teşvike konu yerli üretimin Türkiye'de yalnızca Kalyon Holding tarafından yapıldığı bu teşvikin yalnızca bir firmaya yarar sağlayacak şekilde düzenlendiği iddiaları doğru mudur? Söz konusu güneş panellerini üretebilme kapasite ve alt yapısına sahip kaç firma vardır? ## Bakanlığın cevabı 24 Ağustos 2024 Cumartesi günü Resmi Gazete'nin 32642 sayısında, bakanlığınızca hazırlanan "Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2012/1) 'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2024/1)" yayımlandı. Aynı hususlarla ilgili olarak 28 Ağustos 2024 Tarihinde Cumhurbaşkanı Kararı imzalandı ve o da Resmi Gazete'nin 29 Ağustos 2024 Perşembe günü 32647 sayısında yayımlandı. Değişiklik yapılarak tebliğde eklenen madde "Güneş enerjisine dayalı elektrik üretimi yatırımları kapsamında yurt dışından temin edilecek güneş paneli ve güneş paneli taşıyıcı konstrüksiyon sistemleri ile üretim süreci ingot dilimleme aşamasından veya öncesindeki bir aşamadan başlamadan yurt içinde üretilen güneş hücreleri kullanılarak üretilen güneş panelleri," ibaresini içeriyor. Söz konusu karar ve tebliğden, yerli güneş hücreleri kullanılmadan üretilen güneş panellerine teşvik verilmemesinin amaçlandığı sonucu çıkmaktadır. Buna ilişkin olarak; Soru 1- Teşvik Edilmeyecek veya Teşviki Belli Şartlara Bağlı Yatırım Konularına yapılan eklemeler sonrası, enerji sektöründe Cumhurbaşkanı Kararı ve Bakanlığınızca hazırlanan tebliğle hangi firma ya da firmaların söz konusu teşviklerden yararlanacağı öngörülmektedir? Soru 2- Cumhurbaşkanlığı Kararı ve Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ'de geçen "üretim süreci ingot dilimleme aşamasından veya öncesindeki bir aşamadan başlamadan yurt içinde üretilen güneş hücreleri kullanılarak üretilen güneş panelleri" Türkiye'de hangi firma tarafından üretilmektedir? Teşvike konu yerli üretimin Türkiye'de yalnızca Kalyon Holding tarafından yapıldığı bu teşvikin yalnızca bir firmaya yarar sağlayacak şekilde düzenlendiği iddiaları doğru mudur? Söz konusu güneş panellerini üretebilme kapasite ve alt yapısına sahip kaç firma vardır? CEVAPLAR; Cevap 1-2- Milli Teknoloji Hamlesi hedeflerimiz doğrultusunda, ülkemiz açısından kritik öneme haiz ürünlerin, yerli ve milli imkanlarla üretimi teşvik edilmektedir. Kritik yatırım konularının başında ise yenilenebilir enerji projeleri yer almakta olup, bu kapsamda sektöre yönelik önemli destek ve teşvikler sağlanmaktadır. Güneş enerjisi başta olmak üzere yenilenebilir enerji teknolojileri, Bakanlığımızca öncelikli alan olarak desteklenmektedir. İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde üretim kabiliyetini haiz firmalarımız; aralarında Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı, Yeşil Sanayi Destek Programı ve HIT-30 Programının da bulunduğu bir dizi önemli destek ve teşvik imkanından yararlanabilmektedir. Bunun yanında, 24/2/2022 tarihli ve 31760 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 5209 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 2012/3305 sayılı Karar'da değişiklik yapılarak, öz tüketime konu yenilenebilir enerji santrallerinin daha fazla desteklenmesi adına; 1. 2. 3. ve 4. bölgelerde yapılan yatırımlar 4. bölge teşvikleriyle, 5. ve 6. bölgelerdeki yatırımlar ise kendi bölgelerinden desteklenmeye başlanmıştır. Bu kapsamda, güneş enerjisi santralleri yatırımlarına yönelik olarak, 20/06/2012 ila 31/08/2024 tarihleri arasında, 13.777 adet yatırım teşvik belgesi düzenlenmiştir. Bu dönemde düzenlenen belgelerde öngörülen toplam sabit yatırım tutarı yaklaşık 528,5 milyar TL olurken, öngörülen istihdam ise 19.886 kişidir. Sektörel yatırımlara yönelik yoğun desteklerimiz sayesinde, güneş enerjisi santrali kurulu gücümüz 2022 Ocak-2024 Ağustos döneminde yüzde 130 oranında büyümüştür. Bununla beraber, Türkiye'de güneş enerjisi sektörünün gelişiminin ilk dönemlerinde özellikle güneş paneli üretimi yoğun biçimde desteklenerek hedeflenen üretim kapasitelerine halihazırda ulaşılmıştır. Dolayısıyla günümüzde, ülkemizde güneş enerjisi teknolojilerinde geriye entegrasyonun sağlanarak özellikle katma değerli güneş hücresi üretiminde rekabetçiliğin ve mevcut kapasitenin artırılmasına yönelik stratejik hedefler ön plana çıkmaktadır. Bu minvalde, hücre üretiminin Türkiye'de gelişiminin sağlanması amacıyla ingot dilimleme aşaması veya öncesindeki bir aşamadan başlayarak gerçekleştirilecek üretim kapsamında şimdiye kadar 6,45 GW/yıl kapasiteye sahip 4 farklı üretici şirketin yatırımına Bakanlığımızca destek sağlanmıştır. Bu yatırımların bir kısmı şimdiden devreye girmiş olup, yakın zamanda bu tesislerin tümümün tam kapasite ile devreye girmesi beklenmektedir. Ancak, söz konusu firmalar arasında bu önergede ismi zikredilen firma bulunmamaktadır. Buna ek olarak, kısa süre önce duyurulan en kapsamlı teşvik paketi olan HIT-30 programının ilk ve en önemli çağrı konularından biri de bilindiği gibi güneş hücresi üretimi olarak belirlenmiştir. Gerek yurtiçi gerekse yurtdışı yatırımcılarımızın sektöre olan ilgileri sebebiyle katma değerli hücre üretimi kapasitesinin orta vadede 15 GW/yıl seviyesine yükselmesi öngörülmektedir. Bu kapasite, Türkiye'nin ABD, Avrupa ve diğer uluslararası pazarlara güneş paneli ihracatının da önünü açacaktır. Diğer taraftan, yerli güneş paneli üreticilerimizin; yerli üreticilerden yerli güneş hücresi temin ederek, Yatırım Teşvik Belgesi (YTB) kapsamında veya ithal güneş hücresi tedarik ederek ve YTB kapsamı dışındaki işlere yönelik üretim yaparak, piyasaya ürünlerini arz etmeleri imkânı de mümkün bulunmaktadır. Konuya ilişkin olarak sektörel paydaşlarımız, STK'lar ve diğer kamu kurum ve kuruşları ile yapılan istişareler doğrultusunda 25/9/2024 tarihinde 2024/3 sayılı Tebliğ vasıtasıyla 2012/1 sayılı Tebliğ yeniden düzenlenmiştir. Yapılan bu düzenleme kapsamında, geçiş sürecinde karşılaşılması muhtemel sorunların çözülmesini teminen, 2024/3 sayılı Tebliğin yürürlük tarihinden (24/08/2024) önceki müracaatlar kapsamında yapılacak yatırımların Tebliğ değişikliğinden etkilenmemesi sağlanmış olup, önceki teşvik kapsamına ve mevcut uygulamalara devam edilmesine imkân tanınmıştır. 2024/3 sayılı Tebliğin yürürlük tarihinden sonra teşvik belgesine müracaatta bulunulan yatırımlardan, yatırımlarını tamamlayarak 28 Şubat 2025 tarihinden önce tamamlama vizesi başvurusunda bulunanlar için de yerli hücre kullanma zorunluluğunun aranmaması hüküm altına alınmıştır. Nihai olarak, yapılan düzenleme ile çok sayıda güneş hücresi üreticisinin ve güneş enerjisi yatırımının desteklenmesi, Ülkemizin bu alanda teknolojik bağımsızlığının ve tedarik güvenliğinin tahkim edilmesi, ihracat potansiyeli ortaya çıkarılması hedeflenmektedir. Mehmet Fatih KACIR Bakan --- **Kaynak gösterme:** Özgür Ceylan (CHP, Çanakkale). “Güneş panelleri üretimine dair yayımlanan bir tebliğe ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16359, 4 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16359-gunes-panelleri-uretimine-dair-yayimlanan-bir-teblige-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7544d938-15e8-4af4-a37b-0191c217ee7a Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.