# Kadına yönelik şiddetin ve kadın cinayetlerinin önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/16546 - **Veren:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 12 Eylül 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 26 Kasım 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3b312de6-6676-4558-8cdc-0191ea3e028b - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16546-kadina-yonelik-siddetin-ve-kadin-cinayetlerinin-onlenmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin > Gülderen Varli (DEM Parti), 12 Eylül 2024 tarihinde 7/16546 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 26 Kasım 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasa'nın 98"inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 11.09.2024 dl yy Türkiye'de her gün birden fazla kadın cinayeti yaşanmaktadır. Yaşanan kadın cinayetlerinde failler eş, sevgili, aileden biri olurken kadınlar en yakınındaki erkekler tarafından öldürülmekte ve şiddete maruz kalmaktadır. Erkek şiddetinin cezasızlık politikalarıyla görmezden gelindiği Türkiye?de Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu (KCDP) ağustos ayı raporuna göre; 33 kadın katledilirken, 24 Kadın şüpheli bir şekilde yaşamını yitirmiştir. Jinmews verilerine göre; ağustos ayında 31 kadın, 5 çocuk katledilirken, 15'i kadın ve 3'ü çocuk şüpheli bir şekilde yaşamını yitirmiştir. Bianet verilerine göre; ağustos "ta en az 27 kadın yaşamını yitirirken, en az dört kadınında koruma kararına rağmen hayattan koparıldığı açıklanmıştır. Ayrıca Bianet verilerine göre son 4 yılın ilk sekiz ayında erkekler tarafından; 2024'te 245, 2023'te 205, 2022'de 222 ve 2021'de 208 kadının yaşamını yitirdiği açıklanmıştır. Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu'na göre; ağustos ayında 31 kadın katledilirken, 2024'ün 1 Ocak- 31 Ağustos tarihleri arasında en az 280 kadın, erkekler tarafından yaşamdan koparılmış, 50 kadın ise şüpheli bir şekilde yaşamını yitirmiştir. Kadınların en çok evlerinde katledildiğini açıklayan raporda; kadınların 153'ünün ateşli silahla, 60'ının kesici aletle; 134'ünün evli, 73'ünün bekar, 4linin medeni durumunun bilinmediği; 162'sinin kendi evinde, 9'unun çalıştığı yerde ve 82" sinin kamusal alanda yaşamını yitirdiği açıklanmıştır. Bu bağlamda; 1. Dört yerden alınan verilere bakıldığında bir ayda yaşanan kadın cinayetlerine dair net verilerin olmadığı anlaşılmaktadır. Bakanlığınızın kadın cinayetlerine ilişkin tuttuğu veriler var mıdır? Tutulan herhangi bir veri yoksa ülkenin en önemli sorunlarının başında yer alan kadın cinayetlerine ilişkin veri tutulmamasının gerekçeleri nelerdir? Kadın cinayetlerinde yasaların etkin yürütülmediğini dile getiren kadın platformlarına rağmen bakanlığınızın bu konuya ilişkin harekete geçmemesinin gerekçesi nedir? Türkiye "de var olan erkek şiddetine karşı kadınların kendilerini yaşamın hiçbir alanında güvende hissetmediğini dile getirmesine ilişkin bakanlığınızın başlattığı çalışmalar var mıdır? "Yaşamak istiyoruz" diyerek hayatın her alanında sesini duyurmaya çalışan kadınlara yönelik bakanlığınızın somut adımlar atmadığı iddiaları doğru mu? Son 5 yılda fiziksel, psikolojik ve sistematik şiddete maruz kalan kaç kadın kendi yaşamına son vermiştir? Bakanlığınızın buna dair yaptığı herhangi bir çalışma var mıdır? Var ise kamuoyu ile ne zaman paylaşılacaksınız? Türkiye'de her gün katledilen kadın sayısının artmasına ilişkin bakanlık olarak aldığınız önlemler nelerdir? Her gün en az 3 kadın cinayeti yaşanırken bakanlık olarak kadın haklarını önceleyen politikalara dair somut adımlar atmamanızın gerekçesi nedir? Alınan koruma kararlarına rağmen kadınlar yaşamını yitiriyorsa kadınların yaşam haklarını öncelemeyen kurumlar ile bu kurumlarda yetkili olan kişilere ilişkin bakanlığınız tarafından açılan soruşturma var mıdır? Varsa açılan soruşturma sayısı kaçtır? Son 5 yılda koruma kararı olmasına rağmen katledilen kadın sayısı kaçtır? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazı ekinde alınan Van Milletvekili Sayın Gülderen VARLİ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/16546 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Van Milletvekili Sayın Gülderen VARLI" ye Ait 7/16546 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Kadına yönelik şiddetle mücadele ve kadın cinayetlerinin önlenmesi amacıyla "şiddete karşı sıfır tolerans ilkesi" çerçevesinde yürüttüğümüz çalışmalar ilgili kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve medyanın iş birliğinde çok taraflı ve çok yönlü biçimde devam etmektedir. Bu kapsamda gerçekleştirilen çalışmalardan bazıları şu şekildedir: " 2012 yılında 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun ve devam eden yıllarda ilgili alt mevzuatın yürürlüğe girmesi ve Türk Ceza Kanunu'nda kadına yönelik şiddet eylemlerinin daha etkin cezalandırılmasına yönelik yapılan değişikliklerle yasal altyapı güçlendirilerek kadına yönelik şiddetle mücadele bir üst seviyeye taşınmıştır. "* Kadına yönelik şiddetle mücadele çalışmalarına yol haritası niteliğindeki politika belgeleri, ilgili tüm tarafların katkı ve katılımlarıyla düzenli olarak hazırlanıp uygulanmaktadır. Bu kapsamda 2007 yılından bu yana 4 ulusal eylem planı hazırlanmış olup hâlihazırda 2021-2025 yıllarını kapsayan Kadına Yönelik şiddetle Mücadele IV. Ulusal Eylem Planı yürürlüktedir. Söz konusu Eylem Planı çerçevesinde 5 ana hedef (Adalete Erişim ve Mevzuat, Politika ve Koordinasyon, Koruyucu ve Önleyici Hizmetler, Toplumsal Farkındalık ve Veri ve İstatistik), 28 strateji ve 227 faaliyet yer almaktadır. Ulusal Eylem Planının etkin olarak hayata geçirilmesi hedefiyle Yıllık Faaliyet Planları hazırlanmaktadır. Ulusal Eylem Planının 81 il düzeyinde daha etkin biçimde uygulanmasını amacıyla Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İl Eylem Planları yürürlüğe konmuştur. "e Kadına yönelik şiddetle mücadelede koordinasyon mekanizmalarımız hem ulusal hem de yerel düzeyde tesis edilmiş durumdadır. Bakanlığımız koordinasyonunda periyodik olarak her yıl bir defa toplanan Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Koordinasyon Kurulu kadına yönelik şiddet konusundaki çalışmaları-gelişmeleri değerlendirmekte, bu konuda öneriler sunmaktadır. Kurul bugüne kadar 17 toplantı gerçekleştirmiştir. Yerel düzeyde ise 81 il düzeyinde Vali veya Vali Yardımcısı başkanlığında toplanan "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İl Koordinasyon, İzleme ve Değerlendirme Komisyonları" ile kadına yönelik şiddetle mücadelede il düzeyinde yapılan çalışmalar ve il eylem planlarının izleme ve değerlendirmesi en az 6 ayda bir gerçekleştirilmektedir. e Kadına yönelik şiddetle mücadelede ihtisas kurumsal mekanizmalardan biri olan Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM); şiddetin önlenmesi ile koruyucu ve önleyici tedbirlerin etkin bir biçimde uygulanmasına yönelik destek ve izleme hizmetlerinin verildiği, çalışmalarını yedi gün yirmi dört saat esası ile yürüten merkezlerdir. Hâlihazırda 81 ilimizde 82 ŞÖNİM hizmet vermektedir. Nüfusun yoğun illerde ikinci ŞÖNİM açılmasına yönelik çalışmalar devam etmektedir. e Şiddete uğrayan kadınların şiddetten korunması, psikososyal ve ekonomik sorunlarının çözülmesi, güçlendirilmesi ve bu dönemde kadınların varsa çocukları ile birlikte ihtiyaçlarının da karşılanması suretiyle geçici süreyle kalabilecekleri kadın konukevleri 81 ilimizde hizmetlerini sürdürmekte olup Bakanlığımıza bağlı olarak hizmet veren 112 kadın konukevi bulunmaktadır. Hizmetlerin daha ulaşılabilir kılınması amacıyla Sosyal Hizmet Merkezleri (SHM) bünyesinde Şiddetle Mücadele İrtibat Noktaları oluşturulmuştur. Hâlihazırda 418 Şiddetle Mücadele İrtibat Noktası ilçe bazında hizmet sunmaktadır. 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen tedbir kararlarının elektronik kelepçe, mağdur koruma ünitesi, GPS ünitesi gibi teknik araç ve yöntemler kullanılarak coğrafi bilgi sistemleri üzerinden izlenmesi amacıyla Bakanlığımız, İçişleri Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı iş birliğinde Teknik Yöntemlerle Takip (Elektronik Kelepçe) Uygulaması yürütülmektedir. Uygulama 2021 yılı itibarıyla 81 ilimize yaygınlaştırılmıştır. Bakanlığımız bünyesinde hizmet sunan ALO 183 Şiddetle Mücadele Hattı şiddete uğrayan ya da uğrama riski bulunan, destek ve yardıma ihtiyacı olan kadın ve çocuklar için psikolojik, hukuki ve ekonomik danışma hattı 7 gün 24 saat esasında ücretsiz olarak çalışmakta; bu kişilere hakları konusunda ve başvuracakları yerler hakkında bilgi vermektedir. Ayrıca ihmal, istismar ve şiddet vakaları konusunda alınan ihbarlarda vakanın bulunduğu ilin acil müdahale ekip sorumlusuna ve/veya kolluk kuvvetlerine bildirilerek ivedilikle müdahale edilmesi sağlanmaktadır. Bakanlığımız ve İçişleri Bakanlığı iş birliğinde şiddet mağduru veya şiddet görme riski altında olan kadınlar için iletişim teknolojisinin sunduğu imkânlardan faydalanılarak Kadın Destek Sistemi (KADES) hayata geçirilmiştir. KADES mobil uygulamasında yer alan acil durum butonuna basılması halinde acil çağrı merkezine ihbar düşmekte ve en yakın kolluk biriminin en kısa sürede mağdurun konumuna intikali sağlanmaktadır. Kadına yönelik şiddetle mücadele konusunu mevzuat düzenlemeleri ve kamu politikaları detaylı bir şekilde ele alınmakta, koruyucu-önleyici hizmet kapasitesi nicel ve nitel olarak güçlendirmeye devam etmekte, konuya ilişkin olarak toplumun farklı kesimlerine ulaşarak algı, tutum ve farkındalığın olumlu yönde geliştirilmesi sağlanmakta, politika ve hizmetler veri ve istatistiklerle bilimsel temeller üzerine inşa edilmekte ve tüm bu çalışmalarla (o Türkiye'nin kadına yönelik şiddetle (mücadelesi (o kararlılıkla sürdürülmektedir. Kadına yönelik şiddetle mücadelede farkındalık yaratma ve zihniyet dönüşümünün sağlanması amacıyla ülke genelinde kamu kurum ve kuruluşlarında görevli personele ve toplumun farklı kesimlerine yönelik eğitim ve seminerler gerçekleştirilmektedir. Kadına yönelik şiddetle mücadele politika ve hizmetlerimizin bilimsel kanıtlar temelinde geliştirilmesi amacıyla araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) projelerimiz devam etmektedir. Bu çerçevede; 2008 ve 2014 yürütülen Türkiye'de Kadına Yönelik Şiddet Araştırmaları'nın üçüncüsü, TÜBİTAK ile iş birliğinde Marmara Üniversitesi tarafından Bakanlığımız ve TÜİK katkılarıyla Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme (1007) Programı kapsamında yürütülecektir. Verilerin toplanmasına dair saha çalışmasının 2024 yılı Kasım-Aralık aylarında tamamlanması planlanmaktadır. Alanda bir başucu kaynağı niteliğinde olan bu araştırma ile kapsamlı raporlar ve mikro verilerin yanı sıra geliştirilecek veri ambarı ile verilerin analizinde yapay zekâ algoritmaları (o kullanılabilecek, Oozengin veri (o görselleştirme Oo tekniklerinden faydalanılabilecektir. Ayrıca kadına yönelik şiddet mağdurlarının psikososyal iyilik halinin artırılması ve şiddet döngüsünün kırılması amacıyla sunulacak sosyal hizmetleri; bilimsel kanıta dayalı, sistematik, bütüncül ve mağdurun özel ihtiyaçlarına duyarlı şekilde yapılandıran bir psikososyal destek modeli geliştirilecek ve bunun etkin olarak Türkiye genelinde hayata geçirilmesi için uygulayıcı ve eğitici programları hazırlanacaktır. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 20 nci maddesinin 2 nci fıkrasına istinaden Bakanlığımız açılmış davalara katılmakta olup adli süreçlere ilişkin yargılama aşamaları sonuna kadar titizlikle takip edilmektedir. Bakanlığımız tarafından, Cumhuriyet OBaşsavcılıklarınca yürütülen soruşturma dosyalarına, 6284 sayılı Kanun kapsamında davaya müdahillik hususunun değerlendirilebilmesi için soruşturma sonucunun Bakanlığımıza tebliğ edilmesi talepli dilekçe sunulmaktadır. Soruşturma sonucunun tebliği halinde, soruşturma sonucunda dava açılmış ve iddianame düzenlenmişse Bakanlığımızca davaya müdahillik hususu, soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmişse bu karara itiraz hususu değerlendirilmektedir. Türkiye?de yasal olarak suç sayılan fiiller ve diğer adli vakalara ilişkin idari kayıt verileri, soruşturma ve kovuşturma evresinde görev ve sorumluluğu bulunan yetkili merciler tarafından toplanmaktadır. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine dair Kanun kapsamındaki tedbir kararları ise hâkim, mülki amir veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kolluk amiri tarafından verilmektedir. Bu doğrultuda bahse konu veri ve bilgilerin ilgili kurumdan temin edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “Kadına yönelik şiddetin ve kadın cinayetlerinin önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16546, 12 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16546-kadina-yonelik-siddetin-ve-kadin-cinayetlerinin-onlenmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3b312de6-6676-4558-8cdc-0191ea3e028b Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.