# Son 5 yılda İstanbul'da çocuklar tarafından işlenen suçlara dair verilere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/16737
- **Veren:** Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul)
- **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya)
- **Veriliş tarihi:** 30 Eylül 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 18 Kasım 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a71c4744-9f74-4531-8374-019246daa7bd
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16737-son-5-yilda-istanbul-da-cocuklar-tarafindan-islenen-suclara-dair-verilere-iliskin

> Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti), 30 Eylül 2024 tarihinde 7/16737 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 18 Kasım 2024).

## Önerge metni

Aşağıda yer alan sorularımın, İçişleri Bakanı Sayın ALİ YERLİKAYA tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Grup Bâşkanvekili

İstanbul, büyük bir metropol olmasının yanı sıra, genç nüfusu açısından da ülkemizin önemli şehirlerinden biridir. Ancak, son yıllarda gençler ve çocuklar arasında suç oranlarının arttığı yönünde endişe verici raporlar gelmektedir. Ekonomik zorluklar, sosyal eşitsizlikler, eğitime erişim sorunları, aile içi şiddet gibi etkenler, gençlerin suçâ yönelme olasılığını artıran önemli sebepler arasında gösterilmektedir. Suç işleyen gençlerin ve çocukların sayısındaki artış, sadece bu bireylerin geleceğini değil, toplumun genel huzurunu ve güvenliğini de tehdit etmektedir. Bu nedenle, gençler ve çocuklar arasında suç oranlarının artmasının sebeplerinin detaylı bir şekilde irdelenmesi ve bu sorunla mücadele için etkili çözümlerin hayata geçirilmesi büyük önem arz etmektedir.

Bu bağlamda;

1. İstanbul'da son beş yılda gençler (18 yaş altı) ve çocuklar (12-18 yaş) tarafından işlenen suçların sayısı yıllara göre nasıl değişiklik göstermiştir? Suç türleri nelerdir?

2. Suç işleyen gençlerin sosyoekonomik profilleri (aile yapısı, eğitim durumu, gelir seviyesi vb.) hakkında yapılan bir çalışma var mıdır? Suça yönelten temel gerekçeler nelerdir?

3. İstanbul'daki gençlerin ve çocukların suça karışmasının önüne geçmek için İçişleri Bakanlığı tarafından yürütülen projeler ve alınan önlemler nelerdir? Bu projelerin etkinliği nasıl ölçülmektedir?

Gençler ve çocuklar arasında suç oranlarının yüksek olduğu bölgeler tespit edilmiş midir? Özellikle bu bölgelerde suç oranlarını azaltmak için hangi özel tedbirler alınmaktadır?

Suç işleyen gençlerin ve çocukların rehabilitasyonu için yürütülen programlar nelerdir? Bu bireylerin topluma yeniden kazandırılmasına yönelik destek mekanizmaları yeterli bulunmakta mıdır?

Okullarda ve çevresinde suç önleyici çalışmalar yapılmakta mıdır? Öğrencilerin güvenliğini sağlamak ve onları suça teşvik edebilecek unsurlardan korumak için alınan önlemler nelerdir?

İstanbul'da genç suçluların karıştığı şiddet, uyuşturucu madde kullanımı ve hırsızlık gibi suçların azaltılması adına Bakanlığınız tarafından yürütülen denetimler ve operasyonlar hakkında bilgi verebilir misiniz?

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazı ekinde yer alan İstanbul Milletvekili Mehmet Satuk Buğra KAVUNCU'ya ait 7/16737 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.

Kolluk kuvvetleri, suç ve suçlularla mücadele kapsamında 7 gün 24 saat çalışma esasına göre, kanunların vermiş olduğu yetkiler çerçevesinde görev yapmakta olup adli ve idari makamların talimatları doğrultusunda gerekli işlemleri gerçekleştirmektedir. Her geçen gün değişen suç türleri ile etkin mücadelesini sürdüren kolluk kuvvetleri, yeni uzmanlık birimlerini oluşturmakta ve kendini sürekli yenileyerek verilen görevleri yerine getirmektedir.

Çocuk ve gençleri her türlü suçtan uzak tutmak, korumak, öğrencilerin eğitim ve öğretimlerini daha güvenli ortamlarda sürdürmelerini sağlamak amacıyla okul çevreleri ile öğrenci yurtlarına yakın alanlarda bulunan park ve bahçeler sıklıkla kontrol edilmektedir. Yine çocuklarımız ve gençlerimiz için risk oluşturan metruk binalar, özellikle açık ve paket olarak satılan tütün mamulleri ve alkol satışı yapılan yerler, içkili yerler, internet ve oyun salonları gibi umuma açık yerlerde "Çocuk ve Gençlerin Korunmasına Yönelik Denetim Uygulaması" adı altında 81 ilde eş zamanlı olarak denetimler yapılmaktadır. 2023/2024 eğitim-öğretim yılında 5 (beş) ayrı özel denetim uygulaması yapılmış olup uygulamalara bu eğitim ve öğretim yılında da devam edilmektedir.

Ülke genelinde eş zamanlı yapılan "Çocuk ve Gençlerin Korunmasına Yönelik Okul Çevreleri ile Servis Araçları Denetim Uygulaması" kapsamında ilkokul, ortaokul, lise ve üniversite civarında bulunan park ve bahçeler ile metruk binalarda satış olabilecek yerler ve durumundan şüphelenilen şahısların üzerinde gerekli kontroller yapılmaktadır. 2023/2024 eğitim-öğretim yılında toplam 28.971 park ve bahçe denetimi yapılmıştır.

Yapılan uygulamalar kapsamında İstanbul ilinde Mobil Huzur Ekibi Projesi (MHE), Mobil Okul Timi Projesi (MOT) ve Mobil Park Polisi Projesi ile suç önleme çalışmalarına okullarda öncelik verilmektedir.

Ayrıca 20 Haziran 2022 tarihinde İçişleri Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Türkiye Belediyeler Birliği arasında "Çocukların Eğitim Süreçlerinin Güvenliğine İlişkin Koruyucu ve Önleyici Hizmet ve Tedbirlerin Artırılmasına Yönelik İş Birliği Protokolü" imzalanmış olup, protokol ile çocukların eğitim süreçlerine ait bakanlıklar arası işbirliği ve koordinasyonun daha etkin hale getirilmesi amaçlanmıştır.

Bahse konu protokol kapsamında ülke genelindeki okullar; okul çevresi ve güzergahında meydana gelen olayların zaman ve mekana göre dağılımı, yoğunluğu, suç işleyenler ve suça maruz kalanlar göz önünde bulundurularak yapılan suç analiz çalışmaları ile okulların fiziksel güvenliği (aydınlatma, çevre duvarı, tel örgüsü, kamera sistemi vb.) ve çevresel etkenlerden elde edilen verilerin değerlendirilmesi sonucunda öncelik derecelerine ayrılmakta, belirlenen öncelik derecelerine göre planlı önlemler alınmaktadır.

Bu planlamalar doğrultusunda 2023-2024 eğitim-öğretim döneminde; 1.224 okulda 1.056 "okul kolluk görevlisi", 23.440 okulda okul yönetimi ile sürekli iletişim halinde olan 18.391 "güvenli eğitim koordinasyon görevlisi" ve 20.071 okulda da öğrencilerin giriş-çıkış saatlerinde 5.593 "ekip" görevlendirilmiştir.

Okul yönetimlerinden gelen talepler ya da gerekli durumlarda, öğrencilere yönelik "Kişisel Güvenlik", "Trafik Güvenliği", "Siber Güvenlik" vb. konularda kolluğun çocuk birimlerinin koordinesinde, uzman personel Adres : Ayrancı Mahallesi Selimiye Caddesi No:17 Çankaya/Ankara Ayrıntılı Bilgi : 0312 462 1783 tarafından öğrencilerin maruz kalabileceği suçlar, suçtan korunma yöntemleri ve suçla karşılaşılması durumunda ne yapılması gerektiği hakkında eğitimler verilmektedir.

Türkiye genelinde kişilere karşı işlenen 10 önemli suçta olay sayısı 04.06.2022 — 03.06.2023 tarihleri arasında 787.749 iken 04.06.2023 — 03.06.2024 tarihleri arasında 757.428'e düşmüş olup 963,8 oranında bir azalma meydana gelmiştir. Kişilere karşı işlenen 10 önemli suçta aydınlatma oranı *697,2 olarak gerçekleşmiştir.

Mal varlığına karşı işlenen 9 önemli suçta olay sayısı 04.06.2022 — 03.06.2023 tarihleri arasında 299.828 iken 04.06.2023 — 03.06.2024 tarihleri arasında 255.987'ye düşmüş olup 9014,6 oranında azalma olduğu tespit edilmiştir. Mal varlığına karşı işlenen 9 önemli suçta aydınlatma oranı 2022 yılında "671,0 iken 2023 yılında "674,2'ye çıkmış olup bir önceki yıla göre 903,2 oranında başarı sağlanmıştır.

04.06.2023 — 03.06.2024 tarihleri arasında gerçekleştirilen çalışmalar neticesinde; hırsızlık suçundan 34.843, yağma (gasp) suçundan 7.002, dolandırıcılık suçundan 15.720, kasten öldürme suçundan 2.871, cinsel suçlardan 5.049, kaçakçılık suçundan 19.482, terör suçundan 3.161, narkotik suçundan 33.937 ve diğer suçlardan 76.853 olmak üzere hakkında arama kararı olan toplam 198.918 kişi yakalanarak adli makamlara teslim edilmiştir.

2023 yılında suç yeri park ve bahçeler olan 35 kasten öldürme olayı, 2024 yılında (ilk 5 ay) 11 kasten öldürme olayı meydana gelmiştir. 2023 yılında suç yeri eğitim kurumları ve çevresi olan 5 kasten öldürme olayı, 2024 yılında (ilk 5 ay) | kasten öldürme olayı meydana gelmiştir.

Soru önergesinde bahsi geçen suçlar kapsamında uygulanacak olan yaptırımlar, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun ilgili maddelerinde düzenlenmiş olup meydana gelen olaylara ilişkin soruşturmalar, adli makamlar tarafından yürütülmektedir.

Ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen "Kamunun Sağlığına Karşı Suçlar"a ilişkin Cumhuriyet Başsavcılıklarında soruşturma evresinde açılan ve karara bağlanan dosya, şüpheli ve suç sayıları ile ceza mahkemelerinde açılan ve karara bağlanan dosya, sanık ve suç sayılarına ait istatistiklere Adalet Bakanlığı'nın https:/Www.adlisicil.adalet.gov.tr adresinden ulaşılabilmektedir.

Ali YERLİKAYA Bakan Adres " Ayrancı Mahallesi Selimiye Caddesi No:17 Çankaya/Ankara Ayrıntılı Bilgi : 0312 462 17 83

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul). “Son 5 yılda İstanbul'da çocuklar tarafından işlenen suçlara dair verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16737, 30 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16737-son-5-yilda-istanbul-da-cocuklar-tarafindan-islenen-suclara-dair-verilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a71c4744-9f74-4531-8374-019246daa7bd

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
