# Şanlıurfa ilinin turizm potansiyelini artırmaya yönelik yapılan çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/16898 - **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 1 Ekim 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 296 gün sonra, 24 Temmuz 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/35b481c3-233e-4bc3-b649-019247b563b1 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16898-sanliurfa-ilinin-turizm-potansiyelini-artirmaya-yonelik-yapilan-calismalara-iliskin > Mahmut Tanal (CHP), 1 Ekim 2024 tarihinde 7/16898 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 296 gün sonra, 24 Temmuz 2025). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy yazılı olarak cevaplandırılmasını Anayasa'nın 98 ve TBMM İç Tüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince saygıyla talep ederim. 30/09/2024 i Şanlıurfa ili tarihi ve kültürel mirası ile ülkemizin en önemli turizm mgfkezlerinden biri olma potansiyeline sahip olmasına rağmen bu potansiyel tam olarak değerlendirilememektedir. Göbeklitepe, Balıklıgöl, Halfeti, Aynzeliha Gölü gibi önemli değerlere sahip olan ilimiz kültür turizminde önemli bir noktadadır. Ancak, altyapı sorunları, uçak sefer sayısı azlığı, tanıtım yetersizliği gibi sorunlar nedeniyle Şanlıurfa"da turizm yeteri kadar gelişim gösterememiştir. Bu kapsamda sorularımın cevaplandırılması gerekmektedir. 1. Şanlıurfa'nın turizm potansiyelini artırmaya yönelik Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma var mıdır? Bu kapsamda bir çalışma varsa kapsamı nedir ve ne zaman uygulamaya geçecektir? Şayet bu kapsamda bir çalışma yapılmamış ise gerekçesi nedir? 2. Göbeklitepe, Balıklıgöl, Aynzelha Gölü, Halfeti gibi Şanlıurfa'nın önemli turizm merkezlerinin ulusal ve uluslararası alanda tanıtımı amacıyla Bakanlığınızca yapılan tanıtım çalışmaları var mıdır? Var ise kapsamı nedir, tanıtımlar nasıl sağlanacaktır? Şayet tanıtım çalışması bulunmuyorsa gerekçesi nedir? 3. Şanlıurfa'nın turistik bölgelerindeki altyapı eksikliklerinin giderilmesi için son 5 yıl içerisinde Bakanlığınızca bütçe ayrılmış mıdır? Ayrılan bütçe ne kadardır? Şayet böyle bir bütçe ayrılmamış ise gerekçesi nedir? 4. Şanlıurfa ilindeki turistik bölgelerin restorasyonu için son, 5 yıl içerisinde Bakanlığınızca bütçe ayrılmış mıdır? Restorasyon için bütçe ayrılmış ise he kadardır? Şayet böyle bir bütçe ayrılmamış ise gerekçesi nedir? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca; Şanlıurfa'nın turizm potansiyelini artırmaya yönelik olarak 2021 yılında Taş Tepeler Projesi başlatılmıştır. Taş Tepeler Projesi kapsamında, Göbeklitepe benzeri noktalarda yürütülen arkeolojik kazı çalışmaları sonucunda elde edilen veriler bilimsel açıdan çarpıcı sonuçlar vermekte, oluşan ilgi ve merak turizm potansiyeline de büyük oranda olumlu katkı yapmaktadır. Projenin başlangıcından bu yana Göbeklitepe ve Karahantepe ile birlikte Şanlıurfa Müzesi'nin ziyaretçi sayısı hızla artmaktadır. Taş Tepeler Projesi kapsamında devam eden Sayburç, Sefertepe ve Çakmaktepe arkeolojik kazı çalışmalarının yanında Harran Örenyeri ve Şanlıurfa Kalesi'nde devam eden kazı çalışmalarının Okentin turizmine ve tanıtımına önemli katkılar yaptığı değerlendirilmektedir. Şanlıurfa ilinde, Geleceğe Miras Projesi kapsamında, 10 Ekim 2024 itibarıyla başta Göbeklitepe-Karahantepe olmak üzere 10 arkeolojik kazı alanındaki kazı, restorasyon ve çevre düzenleme çalışmalarına yönelik ödenek sağlanmış olup planlamalar dahilinde ödenek aktarımına devam edilecektir. Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü 2024 Yılı Yatırım Programında Şanlıurfa iline yönelik; Şanlıurfa Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü Hizmet Binası Restorasyonu, Şanlıurfa Siverek Kalesi Restorasyonu 1. Etap, Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi Nem Alma Cihazı Temini, Şanlıurfa Harran Ulu Cami Restorasyonu, Çevre Düzenlemesi ve Harran Kalesi Restorasyonu (2. Etap) işleri tamamlanmıştır. Ayrıca, Şanlıurfa Arkeoloji ve Mozaik Müzesi Deprem ve Sel Kaynaklı Oluşan Hasarların Onarımı, Şanlıurfa Kalesi Deprem Sonrası Oluşan Hasarların Giderilmesine Yönelik Restorasyonu, Şanlıurfa Göbeklitepe Ziyaretçi Karşılama Merkezi ve Otopark. Yapımı, Şanlıurfa Karahantepe Örenyeri Çevre Düzenlemesi ve Üst Örtü Yapımı işleri devam etmektedir. Şanlıurfa'da Bakanlığımızın himayesinde, İstanbul Üniversitesi ile Harran Üniversitesi iş birliği ile 04-08 Kasım 2024 tarihleri arasında Dünya Neolitik Kongresi organize edilmiştir. 63 farklı ülkeden 486 kurumun ve 1000'den fazla bilim insanının katılımıyla gerçekleştirilen Dünya Neolitik Kongresi, Şanlıurfa'nın arkeolojik alanlarının tanıtımının yanında Şanlıurfa kent turizmi için de çok büyük bir imkân yaratmıştır. 2021 yılında Bakanlığımız tarafından başlatılan Taş Tepeler Projesinin önemli sonuçlarından biri olan Dünya Neolitik Kongresi ülkemiz tanıtımı açısından da çok önemli bir organizasyon niteliğindedir. Şanlıurfa ilindeki kültür varlıklarının restorasyonu için 2018-2024 yılları arasında Genel Müdürlüğün Yatırım Programından ödenek aktarılmıştır. Bakanlığımız (Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü)'ca; Şanlıurfa ilinde; 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca ilan edilen Şanlıurfa Kent Merkezi Kültür Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi, Şanlıurfa Viranşehir Eyyüpnebi Turizm Merkezi ve Şanlıurfa Dağeteği Turizm Merkezi bulunmakta olup bu bölge ve merkezlerdeki planlama çalışmaları anılan Kanun kapsamında Bakanlığımız yetki ve sorumlulukları çerçevesinde yürütülmektedir. Bunun yanı sıra Şanlıurfa ilinde potansiyel turizm alanlarının tespiti ve turizm yatırım olanaklarının geliştirilmesine yönelik yeni turizm merkezi ilanı çalışmalarına başlanılmış olup söz konusu çalışmalar devam etmektedir. Ayrıca, önceki yıllarda Turistik Yollar Programı kapsamında Karayolları Genel Müdürlüğü ile Göbeklitepe'ye ulaşımı sağlayan (Şanlıurfa-Viranşehir) Ayr-Göbeklitepe yolunun projesi yapılmış olup yol yapım işi Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 2025 yılı Turistik Yollar Yatırım Programına (TYYP) alınmıştır. Bakanlığımız (Tanıtma Genel Müdürlüğü, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Genel Müdürlüğü)'ca; Temmuz 2021'den bu yana Tanıtma Genel Müdürlüğü ve Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) tarafından il ve alt destinasyonların daha etkin tanıtımını sağlamak amacıyla paydaşların (kamu ve özel sektör kurum ve kuruluşları, üniversiteler, turizm sektör kuruluşları, sivil toplum örgütleri) katılımıyla sürdürülebilir bir iş birliği modeli olarak planlanan "İl Tanıtım ve Geliştirme Programı" (İTGB) çalışmalarına başlanmış ve 81 ilimizde Valiliklerimizin başkanlığında "İl Tanıtım ve Geliştirme Kurulları" oluşturulmuştur. Şanlıurfa'da 2024 yılında 2 İTGP toplantısı yapılmıştır. Göbeklitepe, Balıklıgöl, Aynzelha Gölü, Halfeti ve Şanlıurfa ilinin sahip olduğu tarihi, doğal ve turistik değerleri ile Şanlıurfa'nın turizm ürünleri ve gastronomisinin yurt dışında ve yurt içinde tanıtılması amacıyla; Şanlıurfa'da TGA tarafından 2023 yılında gerçekleştirilen 10 ayrı etkinlikte 14 farklı ülkeden 18 basın mensubu, 31 tur operatörü, 33'ü özel proje kapsamında olmak üzere toplam 82 kişi; 2024 yılında gerçekleştirilen 21 ayrı etkinlikte 29 farklı ülkeden 19 basın mensubu, 18 influencer, 77 tur operatörü, 53'ü özel projede olmak üzere toplam 167 kişi ağırlanmıştır. 2024 yılında iç turizm ağırlama etkinlikleri kapsamında TGA tarafından gerçekleştirilen etkinlikte 1 ülkeden 3 influencer; 2025 yılı Ocak-Şubat döneminde 2 ayrı etkinlikte 2 farklı ülkeden 25 tur operatörü ağırlanmıştır. 2023 yılında yaklaşık 200 milyon, 2024 yılında yaklaşık 216 milyon tekil ziyaretçi sayısına ulaşmış olan 81 ilimizin ve 7 bölgenin ayrı ayrı tanıtıldığı GoTürkiye platformunda Şanlıurfa 16 ayrı başlıkta 10 farklı dilde tanıtılmaktadır. GoT'ürkiye sosyal medya platformlarında 2024 yılında Şanlıurfa ile ilgili yapılan paylaşımlar ile toplam 21,5 milyon gösterim elde edilmiştir. İngilizce paylaşımlar yapan GoŞanlıurfa hesabı 14.09.2022 tarihinde açılmış olup hesabın şu an 7.896 takipçisi; Türkçe paylaşımlar yapan GezsenŞanlıurfa hesabı 08.12.2022 tarihinde açılmış olup hesabın şu an 3.037 takipçisi vardır. Bu hesaplardan Şanlıurfa'nın turizm ürünleri ve gastronomisinin tanıtımına yönelik paylaşımlar yapılmaktadır. Go ve Gezsen markalamalı il filmi hazırlanmış olup sosyal medya hesaplarında paylaşılmaktadır. İlin sosyal medya tanıtım ve pazarlama materyalleri olarak karekodlu outdoor, billboard ve afiş tasarımları tamamlanmıştır. İldeki oteller ve restoranlarda kullanılmak üzere sosyal medya ve GoTürkiye tanıtım posterleri tamamlanmıştır. GoŞanlıurfa web sitesini ziyaret eden kullanıcı sayısını artırmak ve ilin tanıtımını gerçekleştirmek amacıyla Google Display Network (GDN) kullanılarak, 2024 yılında 37 ülkede reklam çalışmaları yapılmış olup 12,9 milyon gösterim gerçekleştirilmiştir. Basılı yayınlarda 2022 yılında Şanlıurfa ile ilgili 6 ülkede 7 farklı mecrada toplam 8 ilan ve içerik çalışması yapılmıştır. 2023 yılında ise 6 ülke ve 1 global mecra olmak üzere 9 farklı yayında toplam 12 ilan/içerik çalışması gerçekleştirilmiştir. Aralık 2023 tarihi itibarıyla yayına alınan ve Şanlıurfa'nın da yer aldığı Cultural Journeys reklam filmi Asya, Avrupa, Afrika, Kuzey ve Güney Amerika kıtalarındaki TV ve dijital platformlarda toplam 200'ün üzerinde ülkede yayınlanmaktadır. TV yayınları kapsamında Şanlıurfa ilinin yer aldığı Travels with Darley seyahat programının "Cappadocia, İstanbul & Anatolia in Türkiye" bölümü Ocak 2023'te PBS kanalında yayınlanmıştır. "Explore Türkiye" serisinin Şanlıurfa bölümü 2023 Temmuz ayında Euronews kanalında ve Euronews internet sitesinde yayınlanmıştır. Ayrıca, programın sosyal medya paylaşımları da yapılmıştır. Klasik tarih konusunda uzman İngiliz tarihçi, yazar ve Yayıncı olan Bettany Hughes ile hayata geçirilen Wonders of Türkiye belgeselinde Şanlıurfa'nın yer aldığı Cosmic Landscapes ve Spiritual Crossroads bölümleri 2022 yılının Ekim ayında BBC World News kanalında ve 2023 Mart ayında Channel #te yayınlanmıştır. Wonders of Türkiye tekrar bölümleri BBC World News kanalında 2023 yılının Ekim ayında yayına alınmıştır. CNN web sitesinde Mayıs 2022 tarihinde yayına alınan "The sunken cities, ancient ruins, and megalithic structures of Türkiye" (Türkiye'nin batık şehirleri, antik kalıntıları ve megalitik yapıları) adlı içerikte, Ekim 2022 tarihinde CNN Travel internet sitesinde yayınlanan "Turkish foods: 23 delicious dishes" (Türk yemeklerini denemek için 23 lezzetli sebep) adlı makalede, Al Jazeera Mubasher internet sitesinde 19 Mart 2024 tarihinde yayınlanan "UNESCO" konulu makalede ve 23 Nisan 2024 tarihinde yayınlanan "Türkiye'de aileyle birlikte yapılabilecek en güzel 10 aktivite" adlı makalede, 8 Nisan 2024 tarihinde Furonews internet sitesinde yayınlanan "UNESCO" konulu makalede, 25 Nisan 2024 tarihinde CNN Travel internet sitesinde yayınlanan "The extraordinary and ancient secret places hidden under Turkey" adlı makalede Şanlıurfa iline yer verilmiştir. Şanlıurfa, GoTürkiye platformunda yer alan kendi il sayfasının yanı sıra ayrıca notalarla ilgili sayfalarda da yer almaktadır. Bu kapsamda; Taş Tepeler, İnsanlık Tarihinin Şafağı, Eshab-ı Kehf (Yedi Uyurlar), Peygamberler Rotası, Hz. İbrahim'in Yolu (Uluslararası Yürüyüş Yolunun Türkiye'deki Güzergahı: Şanlıurfa), Tarih Mozaiği, Avrupa Megalitik Kültür Rotası'nın bir ayağı olarak Göbeklitepe ve UNESCO Dünya Mirası Rotası platformda yayındadır. Ayrıca, Yavaş Şehir (Cittaslow) statüsüne sahip Halfeti, Cittaslow-Türkiye'nin Huzur Veren Şehirleri-Güneydoğu Anadolu sayfasında yayındadır. Taş Tepeler yurt dışı konferansları kapsamında, 18 Ocak 2024 tarihinde Macaristan Budapeşte'de akademi dünyası ve basın mensuplarından oluşan 150 kişilik toplantıda, Taş Tepeler Projesi ve Karahantepe kazıları ile alakalı sunum gerçekleştirilmiştir. 24 Ocak 2024 tarihinde İspanya Madrid'te Fitur Fuarı için İspanya'da bulunan İspanyol, Portekizli ve Latin Amerikalı tur operatörleri, OTA'lar, seyahat acenteleri ve diğer turizm sektörü temsilcilerine yönelik bir davet düzenlenmiştir. 238 kişinin ağırlandığı etkinlik içinde dünyaca ünlü İspanyol fotoğraf sanatçısı Isabel Munoz, Taş Tepeler bölgesinde çektiği fotoğraflardan oluşan bir sunum gerçekleştirmiştir. 21 Şubat 2024'te İsveç Stockholm'de halka açık düzenlenen konferans ile Taş Tepeler Projesi sunumu gerçekleştirilmiştir. 26 Şubat 2024 tarihinde Finlandiya Helsinki'de Helsinki Üniversitesi Konferans Salonu'nda akademisyen ve öğrencilere yönelik, 27 Şubat 2024'te Helsinki Belediyesi Salonu'nda basın, halk ve yabancı misyon şeflerine yönelik 2 konferans verilmiştir. 28 Şubat-01 Mart 2024 tarihlerinde Danimarka Kopenhag'ta Danimarka Ulusal Müzesi'nde, 1 Mart'ta ise Kopenhag Üniversitesi'nde 2 konferans düzenlenmiş olup etkinliklere 150'ye yakın katılımcı iştirak etmiştir. 25 Mart 2024 tarihinde Hollanda Amsterdam'da, 26 Mart 2024 tarihinde Hollanda Leiden Üniversitesi'nde etkinlikler düzenlenerek Taş Tepeler Tanıtım konferansları gerçekleştirilmiştir. Bakanlığımızca 2019 yılında baskıları gerçekleştirilerek dağıtımları sağlanan Şanlıurfa broşürümüzde önemli turizm merkezlerine yer verilmiştir. Ayrıca, Göbeklitepe'ye ait 4 dilde (Türkçe, İngilizce, Almanca ve Fransızca) broşür baskıları gerçekleştirilmiş olup dağıtımları yapılmıştır. Bakanlığımız (Vakıflar Genel MüdürlüğüY'ca; Vakıflar Genel Müdürlüğünce, Şanlıurfa ili ve ilçelerinde, son 5 yıl içerisinde bütçe ayrılarak restorasyonu yapılan vakıf kültür varlığı taşınmazlara ilişkin işler aşağıda sıralanmıştır: e Şanlıurfa İli, Merkez, Çarhoğlu Camisi Restorasyon Uygulama İşi (Restorasyon işi tamamlanarak ibadete açıldı.) Şanlıurfalİli, Merkez, Selahattin Eyyubi Camisi (Eski Kilise) Proje ve Restorasyon Uygulama İşi (Restorasyon işi devam ediyor.) e Şanlıurfa İli, Merkez, Ulu Cami, Proje Hazırlama ve Restorasyon Uygulama İşi (Restorasyon işi devam ediyor.) • Şanlıurfa İli, Merkez, Nimetullah Camisi ve Firuz Bey Sebili Proje Hazırlama ve Restorasyon Uygulama İşi (Restorasyon işi devam ediyor.) e Şanlıurfa İli, Eyyübiye İlçesi, Hasan Paşa Camisi ve Toktemur Mescidi ile Eski Sefalı Camisinin Proje Hazırlama ve Restorasyon Uygulama İşi (Restorasyon işi tamamlanarak ibadete açıldı.) Şanlıurfa İli, Merkez İlçe, Eski Ömeriye Camisi, Kara Musa (Müşerref Mescidi) Camisi, Şeyh Ebubekir Türbesi ve Harran İlçesi, İmam Bakır Mescidi ve Türbesi, Hayati Harrani Camisi ve Türbesi Onarım İşi (Restorasyon işleri tamamlanarak ibadete ve ziyarete açıldı.) Şanlıurfa İli, Siverek İlçesi, Gülabibey Camisi, Hüseyin Çeribaşı Camisi (Sulu Camisi), Haliliye Camisi, Ulu Cami Onarım İşi (Restorasyon/Onarım işleri tamamlanarak ibadete açıldı.) Şanlıurfa İli, Birecik İlçesi, Ulu Cami Proje Hazırlama ve Restorasyon Uygulama İşi (Restorasyon i işi devam ediyor.) Şanlıurfa İli, Birecik İlçesi, Mahmut Paşa ve Tekke (Süleyman Han- Bahariye Tekkesi) Camisi Onarım İşi, (Restorasyon işi devam ediyor.) Şanlıurfa, Eyyübiye İlçesi, Mevlevihane, Tabakhane (Dabbağhane) Camileri (Restorasyon i işi devam ediyor.) ve Hüseyin Paşa (Karameydan) Camileri Onarım İşi (Restorasyon işi tamamlanarak ibadete açıldı.) Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Şanlıurfa ilinin turizm potansiyelini artırmaya yönelik yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16898, 1 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16898-sanliurfa-ilinin-turizm-potansiyelini-artirmaya-yonelik-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/35b481c3-233e-4bc3-b649-019247b563b1 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.