# Şanlıurfa ilinde tarım sektöründe çalışan mevsimlik işçilere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/16970 - **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 2 Ekim 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 83 gün sonra, 24 Aralık 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a9483627-75e6-4cd1-8438-01924d4099c2 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16970-sanliurfa-ilinde-tarim-sektorunde-calisan-mevsimlik-iscilere-iliskin > Mahmut Tanal (CHP), 2 Ekim 2024 tarihinde 7/16970 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 83 gün sonra, 24 Aralık 2024). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını Anayasa'nın 98 ve TBMM İç Tüzüğünün 96 99. maddeleri gereğince saygıyla talep ederim. 01/10/2024 i Şanlıurfa, Türkiye'nin en önemli tarım merkezlerinden biri olup, Her yıl çök sayıda mevsimlik tarım işçisi çalıştırılmaktadır. Ancak, mevsimlik tarım işçilerinin çalışma koşulları, iş sağlığı ve güvenliği standartlarının uygulanması, aracılar yoluyla kayıt dışı çalıştırılma ve hak ihlalleri gibi sorunlar önemli bir gündem maddesi haline gelmiştir. Tarımda İş Aracılığı Yönetmeliği ve 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu uyarınca tarım işçileriyle ilgili aracılık faaliyetleri belirli kurallara bağlanmış olmasına rağmen, Şanlıurfa'da kayıt dışı aracılar tarafından işçi bulma hizmeti sağlandığına dair iddialar bulunmaktadır. Tarım işçiliğinde aracıların izinsiz faaliyet göstermesi ve işçilerin kötü koşullarda çalıştırılması hem işçilerin haklarını ihlal etmekte hem de yerel işgücü piyasasını olumsuz etkilemektedir. Kayıt dışı çalıştırmanın engellenmesi, aracılık faaliyetlerinin yasal çerçeveye oturtulması ve tarım işçilerinin haklarının korunması Şanlıurfa'nın tarımsal kalkınması açısından da büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda sorularımın yanıtlanması gerekmektedir. 1. Şanlıurfa'da tarım sektöründe çalıştırılan mevsimlik işçiler için Türkiye İş Kurumu'na kayıtlı iş aracısı sayısı nedir? 2. Şanlıurfa'da Türkiye İş Kurumu'na kayıtlı olmadan işçi bulma aracılığı yapılıp yapılmadığının tespiti amacıyla Bakanlığınızca düzenli aralıklarla denetim yapılmakta mıdır? Bakanlığınızca yapılan bu denetimler neticesinde Türkiye İş Kurumu'na kayıtlı olmadan aracılık yapan kaç kişi tespit edilmiştir ve bu kişilere "yönelik hangi yasal işlemler yapılmıştır? Bakanlığınızca bu Kapsamda bir denetim yapılmıyor ise gerekçesi nedir? 3. Türkiye İş Kurumu'na kaydı olmadan aracılık yapanlar aracılığı ile çalıştırılan tarım işçilerinin çalışma koşullarının iyileştirilmesine yönelik olarak Bakanlığınızca yapılan çalışma var mıdır? Bu konuda bir çalışma yapılmış ise kapsamı nedir, ne şekilde uygulanacaktır? Şayet bu konuda bir çalışma Bakanlığınızca yapılmamış ise gerekçesi nedir? 4. Şanlıurfa'daki mevsimlik tarım işçilerinin sosyal güvenliklerinin sağlanması ve • diğer haklarının korunması amacıyla Şanlıurfa özelinde Bakanlığınızca yürütülen proje var mıdır? Şayet varsa bu projenin kapsamı nedir? Bakanlığınızca bu konuda bir proje yapılmamış ise gerekçesi nedir? 5. Şanlıurfa'daki mevsimlik tarım işçilerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından karşılaştıkları sorunların çözülmesi için ne tür çalışmalar yapılmaktadır? Yapılan bu çalışmaların kapsamı nedir, nasıl uygulanacaktır? Şayet Bakanlığınızca bu kapsamda bir çalışma yapılmamış ise gerekçesi nedir? 6. Şanlıurfa'daki işçilerin kayıt dışı çalıştırılmasının önlenmesi amacıyla ilgili kurumlar ile temasa geçilerek çalışmalar yapılmış mıdır? Şayet yapılmış ise bu çalışmaların kapsamı nedir? Bakanlığınızca bu konuda çalışmalar yapılmamış ise gerekçesi nedir? 7. Tarım işçileri ve aracılar arasında düzenlenen sözleşmelerin yasal çerçeveye uygun şekilde yapılmasını sağlamak amacıyla Şanlıurfa'da Bakanlığınızın aldığı önlemler nelerdir? Tarım işçiliğiyle ilgili işçi bulma aracılığı izni olmayan kişilerin faaliyetlerinin önüne geçmek için hangi çalışmalar yürütülmektedir? Bakanlığınızca bu kapsamda çalışma yürütülmüyor ise gerekçesi nedir? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 09.10.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1508264 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile Şanlıurfa Milletvekili Sayın Av. Mahmut TANAL tarafından yöneltilen 7/16970 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun yürürlüğe girmesi ile mevsimlik tarım işçisi olup olmadığına bakılmaksızın tüm tarım çalışanları için yasal zemin oluşturulmuş ve Bakanlığımız İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü bünyesinde aynı yıl içerisinde tarım sektörüne yönelik çalışmalar Şanlıurfa gibi tarım sektörünün istihdamda önemli bir paya sahip olduğu iller başta olmak üzere tüm Türkiye''de ivme kazanmıştır. Bununla birlikte, 2024/5 sayılı Mevsimlik Tarım İşçileri Genelgesi 27.04.2024 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu genelgeyle mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi amacıyla ilgili tüm kamu kurum ve kuruluşlarının görevleri tanımlanmıştır. Bakanlığımız koordinasyonunda yürütülen 2024/5 sayılı Genelge ile mevsimlik tarım işçisi vatandaşlarımızın ve ailelerinin yaşadıkları sorunların giderilmesi için ilgili kurumların görev ve sorumlulukları belirlenmiş olup il düzeyinde alınacak tedbirler ise valiliklerce ilan edilmekte ve tüm bu tedbirlere yönelik çalışmalar valilerin gözetim ve denetiminde yürütülmektedir. Projenin uygulandığı illere, mevsimlik tarım işçilerinin temel ihtiyaçlarını karşılayan, eğilim, sağlık ve sosyal faaliyetlere ilişkin imkân sunulan, elekirik, su ve kanalizasyon alt ve üst yapısı bulunan yerleşim alanları oluşturmak üzere ödenek tahsisi yapılmıştır. Ayrıca, 2024/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinin; 5'inci maddesi kapsamında; işverenlerin mevsimlik tarım işçilerini özel istihdam büroları veya Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğüne kayıtlı tarım aracıları aracılığı ile istihdam etmelerine yönelik tanıtıcı ve teşvik edici Jaaliyetler gerçekleştirilmektedir. 2024/5 sayılı Genelgenin 12'inci maddesi a bendi kapsamında il ve ilçe bazında Mevsimlik Tarım İşçileri İzleme Kurulları oluşturulması; c bendi kapsamında ise tarım aracılarının belgelendirilmesi sağlanarak, belgesi olmayan aracıların işçi temin etmelerinin önlenmesi ve aracılar ile işverenler veya doğrudan işçiler ile işverenler arasında sözleşme yapılmasının sağlanması için gerekli tedbirler alınarak, işvereni/aracı ve işçi arasındaki uyuşmazlıkların öncelikle il ve ilçelerde kurulacak söz konusu izleme kurullarında çözümlenmesi yönündeki çalışmalar devam etmektedir. 27.05.2010 tarih ve 27593 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan; Tarımda İş Aracılığı Yönetmeliği'nin 15'inci maddesi kapsamında; aracıların görevlerini söz konusu Yönetmelikte bildirilen hususlara uygun olarak yapıp yapmadıkları Türkiye İş Kurumu ile mahalli mülki idare amirlerince denetlenmektedir. Bu denetimler sonucunda bulgu ve tespitlere göre yine mezkur Yönetmeliğin 14'üncü ve 16'ncı maddeleri kapsamında yaptırımlar uygulanmaktadır. Öte yandan, mevsimlik tarım işçilerinin sosyal güvenliklerinin sağlanması amacıyla Mevsimlik Gezici Tarım İşçilerinin Çalışma ve Sosyal Hayatlarının İyileştirilmesi Projesi (METİP) kapsamında kurulan sosyal çadırlarda gerekli bilgilendirme faaliyetlerinin düzenlenmesi planlanmış olup, Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri tarafindan bu faaliyetler yıl sonuna kadar e " Prof. Dr. Vedat 1 AN Bakan Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296 — 71 68 --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Şanlıurfa ilinde tarım sektöründe çalışan mevsimlik işçilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16970, 2 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16970-sanliurfa-ilinde-tarim-sektorunde-calisan-mevsimlik-iscilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a9483627-75e6-4cd1-8438-01924d4099c2 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.