# METİP kapsamındaki mevsimlik tarım işçilerine dair verilere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/16972
- **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 2 Ekim 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 83 gün sonra, 24 Aralık 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e2ea7d2d-cab3-47f3-851c-01924d88724c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16972-metip-kapsamindaki-mevsimlik-tarim-iscilerine-dair-verilere-iliskin

> Mahmut Tanal (CHP), 2 Ekim 2024 tarihinde 7/16972 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 83 gün sonra, 24 Aralık 2024).

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhap tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını Anayasa'nın 98 ve TBMM İç Tüzüğünün 96 99. maddeleri gereğince saygıyla talep ederim.

Türkiye'de mevsimlik tarım işçiliği, tarımsal üretimde önemli bir role şahip olmasına rağmen, bu işçilerin çalışma ve yaşam koşulları uzun yıllardır önemli sorunlar arasında yer almaktadır. Mevsimlik Gezici Tarım İşçilerinin Çalışma ve Sosyal Hayatlarının İyileştirilmesi Projesi (METİP), mevsimlik işçilerin sağlık, barınma, eğitim, sosyal güvenlik ve ulaşım gibi temel ihtiyaçlarının karşılanmasını amaçlayan bir proje olarak hayata geçirilmiştir. Ancak, METİP'in tam anlamıyla uygulanıp uygulanmadığı, işçilerin çalışma ve yaşam koşullarını ne ölçüde iyileştirdiği konusunda bazı soru işaretleri mevcuttur. Projenin uygulandığı bölgelerde mevsimlik tarım işçilerinin çalışma koşulları hala yetersiz kalmakta, özellikle barınma, sağlık hizmetlerine erişim ve sosyal güvence gibi temel haklardan yararlanamama gibi sorunlar devam etmektedir. Projeye bütçe ayrılmaması ve uygulanmasındaki eksiklikler, mevsimlik tarım işçilerinin yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Bu kapsamda sorularımın cevaplandırılması gerekmektedir.

1. METİP kapsamında Türkiye genelinde 2010 yılından itibaren kaç mevsimlik tarım işçisine ulaşılmıştır? Bu işçilerin sağlık, barınma, eğitim, ulaşım gibi temel ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla ne gibi somut adımlar atılmıştır?

2. METİP kapsamında işbu önerge tarihi itibariyle son 10 yılda ayrılan bütçe miktarı nedir? Bakanlığınıza ayrılan yıllık bütçe ile Bakanlığınızca METİP'e ayrılan yıllık bütçelerin birbirine oranları nedir?

3. METİP kapsamında oluşturulan "Toplulaştırılmış Geçici Yerleşim Yerleri" ile mevsimlik tarım işçilerinin barınma koşullarının iyileştirilmesine yönelik Bakanlığınızca ne gibi adımlar atılmıştır? Bu yerleşim yerlerinin sayısı ve etkinliği konusunda Bakanlığınızca yapılan denetimler var mıdır? Şayet varsa bu denetimler neticesinde elde edilen veriler ışığında iyileştirme çalışmaları yapılmakta mıdır? Şayet iyileştirme çalışması yapılmamış ise gerekçesi nedir?

4. Şu ana kadar METİP kapsamında kaç ilde projeler uygulanmıştır? Şanlıurfa gibi mevsimlik tarım işçiliğinin yoğun olduğu illerde METİP'in uygulama başarısı ve işçilerin yaşam koşullarını iyileştirme düzeyi nedir?

5. Mevsimlik tarım işçilerinin sağlık hizmetlerine erişimi konusunda METİP çerçevesinde ne gibi çalışmalar yapılmıştır? Bu kapsamda çalışmalar yapılmamış ise gerekçesi nedir?

METİP kapsamında mevsimlik tarım işçilerine yönelik eğitim hizmetleri nasıl uygulanmaktadır? Bu işçilerin çocuklarının zorunlu eğitime erişimi için hangi adımlar atılmıştır ve bu konuda ne gibi sonuçlar elde edilmiştir? Mevsimlik tarım işçileri ve çocuklarının örgün öğretimden geri kalmaması adına ilgili kurumlar ile temasa geçilerek projeler planlanmış mıdır? Şayet bu kapsamda projeler yapılmışsa kapsamı nedir, ne şekilde hayata geçirilecektir?

METİP projesinin gelecekte daha etkili bir şekilde uygulanması ve işçilerin haklarının korunması için Bakanlığınızca yeni çalışmalar yapılmakta mıdır? Bu çalışmalar nasıl ve hangi koşullarda hayata geçirilecektir? Şayet Bakanlığınızca bu kapsamda çalışmalar yapılmamışsa gerekçesi nedir?

METİP'in uygulanması sürecinde yerel yönetimlerle, sivil toplum kuruluşlarıyla ve ilgili kurumlarla iş birlikleri yapılmış mıdır? Bu iş birliklerinin daha verimli hale getirilmesi için ne gibi çalışmalar yapılmaktadır? Bu kapsamda bir çalışma yapılmamış ise gerekçesi nedir?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 09.10.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-150$264 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile Şanlıurfa Milletvekili Sayın Av. Mahmut TANAL tarafından yöneltilen 7/16972 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"Mevsimlik tarım işçisi olarak çalışmak amacıyla bulundukları illerden başka illere göç eden ailelere yönelik düzenlemeleri içeren 2024/5 sayılı Mevsimlik Tarım İşçileri Genelgesi 27.04.2024 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu genelgeyle mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi amacıyla ilgili tüm kamu kurum ve kuruluşlarının görevleri tanımlanmıştır.

Bununla birlikte, 2024/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında, mevsimlik tarım işçilerine verilen kamu hizmetlerinin etkin olarak sunulabilmesi için Mevsimlik Tarım İşçileri Bilgi Sistemi (e-METİP) kurulmuştur. İçişleri Bakanlığı tarafindan Kimlik Bildirme Kanunu kapsamında tespit edilen mevsimlik tarım işçiliğine ilişkin verilerin bu sisteme aktarılması yoluyla mevsimlik tarım işçilerine yönelik haritalandırma çalışmaları yürütülmektedir.

Projenin uygulandığı illere, mevsimlik tarım işçilerinin temel ihtiyaçlarını karşılayan, eğitim, sağlık ve sosyal faaliyetlere ilişkin imkân sunulan, elektrik, su ve kanalizasyon alt ve üst yapısı bulunan yerleşim alanları oluşturmak üzere ödenek tahsisi yapılmıştır.

Mevsimlik tarım işçilerine yönelik eğitim, sağlık ve diğer kamu hizmetlerine erişimlerinin kolaylaştırılması amacıyla kurulan ekipler vasıtasıyla saha çalışmaları yapılmıştır. Barınma alanlarında mevsimlik tarım işçilerine yönelik eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Tarla başındaki konaklamalar için ısı yalıtımlı çadırlar, tuvalet, banyo ve mulfak temin edilmiştir. Konaklama alanlarının alt ve üst yapıları konaklamaya hazır hale getirilmiştir.

Mevsimlik tarım işçilerinin zorunlu eğitim çağındaki çocuklarının eğitime devamı için okullaşmaları sağlanmıştır. Özel eğitim ihtiyacı bulunan aile üyeleri tespit edilerek "özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden? yararlanmaları sağlanmıştır ve düzenli aralıklarla sağlık kontrolleri gerçekleştirilmiştir. İş sağlığı ve güvenliği konusunda bilgilendirme ve bilinçlendirme faaliyeti yürütülmüştür. Barınma amaçlı çadırların dışında eğitim ve sosyal faaliyetleri gerçekleştirmek amacıyla alanlar oluşturulmuştur.

Öte yandan, Bakanlığımız koordinasyonunda yürütülen 2024/5 sayılı Genelge ile mevsimlik tarım işçisi vatandaşlarımızı ve ailelerinin yaşadıkları sorunların giderilmesi için ilgili kurumların görev ve sorumlulukları belirlenmiş olup il düzeyinde alınacak tedbirler ise valiliklerce ilan edilmekte ve tüm bu tedbirlere yönelik çalışmalar valilerin gözetim ve denetiminde yürütülmektedir. "

Prof. Dr. Vedat IŞ AN

Bakan Çankaya / ANKARA Tel:(312) 296 — 71 68

Telefon (3121 296 60 00

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “METİP kapsamındaki mevsimlik tarım işçilerine dair verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16972, 2 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16972-metip-kapsamindaki-mevsimlik-tarim-iscilerine-dair-verilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e2ea7d2d-cab3-47f3-851c-01924d88724c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
