# İzmir'in Gaziemir ilçesinde bir fabrika sahasındaki nükleer atıkların temizlenmesi çalışmalarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/16976 - **Veren:** Seda Kâya Ösen (DEVA Partisi, İzmir) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum) - **Veriliş tarihi:** 2 Ekim 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 21 Kasım 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c560ea22-571d-45c1-8dc0-0192514189dd - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16976-izmir-in-gaziemir-ilcesinde-bir-fabrika-sahasindaki-nukleer-atiklarin-temizlenmesi-calisma > Seda Kâya Ösen (DEVA Partisi), 2 Ekim 2024 tarihinde 7/16976 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 21 Kasım 2024). ## Önerge metni Aşağıda yer alan sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakânı Sayın Murat KURUM tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. İzmir'in Gaziemir ilçesi, Emrez Mahallesi'nde radyoaktif ve tehlikeli atık bulundurduğu tespit edilen daha önce kurşun fabrikası olarak faaliyette bulunulan sahada çevresel iyileştirme ve nükleer atıkların temizlenme çalışmalarının başladığına dair haberler basına yansımıştır. Yapılan haberlerde iyileştirme çalışmalarının bilimselliği ve güvenilirliği hakkında sivil toplum örgütleri temsilcileri ve bölge halkında derin şüpheler oluştuğu görülmüştür. Temizleme çalışmalarının titizlikle yapıldığına dair şüpheler bulunurken bölgede yalnızca iş makinalarının kullanıldığı ve bölgeden yoğun şekilde çıkan kokunun halk sağlığına ciddi tehditler oluşturduğu dile getirilmektedir. Bu bağlamda; 1. Fabrika sahasında bugüne dek ne kadar radyoaktif ve tehlikeli atık bertaraf edilmiştir? Bertaraf edilmeyen ne kadar radyoaktif ve tehlikeli atık bulunmaktadır? 2. Çevresel İyileştirme faaliyetlerinin yürütülmesi kapsamında 2020 yılında Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) tarafından özel bir şirkete yetki verildiği bildirilmiştir. Şirketin yapmış olduğu işlemler uluslararası standartlara göre mi yapılmaktadır? Daha önce şirketin radyoaktif madde ya da Furopium 152 elementi bulaşmış bir alan üzerine çalışma yürütmüş müdür? 3. Adı geçen şirketin ihale şartnamesi hangi usullere göre yapılmıştır? İhaleden bu yana geçen zamanda neden temizleme işlemi tamamlanamamıştır? 4. Adı geçen şirketin 26.06.2024 tarihinde Ankara 2. Asliye Ticaret: Mahkemesi Başkanlığı'ndan konkordato talep ettiği doğru mudur? Bu süreçte şirket verilen görevi yerine getirebilecek imkanlara sahip midir? 5. Bakanlığın, şirketin yaptığı çevresel iyileştirme çalışmalarına eşlik edecek bir denetim ekibi bulunmakta mıdır? 6. Çevresel iyileştirme çalışmalarında ve uygulanan yöntemlerde bilim insanlarına, sivil toplum kuruluşlarına ve yerel idarenin görüşlerine başvurulmuş mudur? 7. İşletme sahasının temizlenme işlemlerinin ne kadar bir sürede tamamlanması öngörülmüştür? ## Bakanlığın cevabı İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI SORULAR İzmir'in Gaziemir İlçesi, Emrez Mahallesi'nde radyoaktif ve tehlikeli atık bulundurduğu tespit edilen daha önce kurşun fabrikası olarak faaliyette bulunulan sahada çevresel iyileştirme ve nükleer atıkların temizlenme çalışmalarının başladığına dair haberler basına yansımıştır. Yapılan haberlerde iyileştirme çalışmalarının bilimselliği ve güvenilirliği hakkında sivil toplum örgütleri temsilcileri ve bölge halkında derin şüpheler oluştuğu görülmüştür. Temizleme çalışmalarının titizlikle yapıldığına dair şüpheler bulunurken bölgede yalnızca iş makinalarının kullanıldığı ve bölgeden yoğun şekilde çıkan kokunun halk sağlığına ciddi tehditler oluşturduğu dile getirilmektedir. Bu bağlamda; 1. Fabrika sahasında bugüne dek ne kadar radyoaktif ve tehlikeli atık bertaraf edilmiştir? Bertaraf edilmeyen ne kadar radyoaktif ve tehlikeli atık bulunmaktadır? 2. Çevresel İyileştirme faaliyetlerinin yürütülmesi kapsamında 2020 yılında Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) tarafından özel bir şirkete yetki verildiği bildirilmiştir. Şirketin yapmış olduğu işlemler uluslararası standartlara göre mi yapılmaktadır? Daha önce şirketin radyoaktif madde ya da Europium 152 elementi bulaşmış bir alan üzerine çalışma yürütmüş müdür? 3. Adı geçen şirketin ihale şartnamesi hangi usullere göre yapılmıştır? İhaleden bu yana geçen zamanda neden temizleme işlemi tamamlanamamıştır? 4. Adı geçen şirketin 26.06.2024 tarihinde Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanlığından konkordato talep ettiği doğru mudur? Bu süreçte şirket verilen görevi yerine getirebilecek imkânlara sahip midir? 5. Bakanlığın, şirketin yaptığı çevresel iyileştirme çalışmalarına eşlik edecek bir denetim ekibi bulunmakta mıdır? 6. Çevresel iyileştirme çalışmalarında ve uygulanan yöntemlerde bilim insanlarına, sivil toplum kuruluşlarına ve yerel idarenin görüşlerine başvurulmuş mudur? 7. İşletme sahasının temizlenme işlemlerinin ne kadar bir sürede tamamlanması öngörülmüştür? CEVAPLAR 1,2,3,4) Bu kapsamdaki süreçler 13.08.2022 tarihli ve 31922 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Radyoaktif (o Kirliliğe Maruz Kalmış Alanların Çevresel İyileştirme (o Faaliyetlerinin Yetkilendirilmesine İlişkin Yönetmelik" kapsamında Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından yürütülmektedir. 13.08.2022 tarihli ve 31922 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Radyoaktif Kirliliğe Maruz Kalmış Alanların Çevresel İyileştirme Faaliyetlerinin Yetkilendirilmesine İlişkin Yönetmelik" kapsamında Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından söz konusu firmaya yetkilendirme yapılmış olup, 12.07.2024 tarihinde onay verilen Çevresel İyileştirme Planı kapsamında sahada çalışmalar devam etmektedir. Sahada yürütülen çalışmalara ait bilgiler Komisyon üyelerine haftalık olarak gönderilmektedir. 5) Sahada yürütülen çalışmalar Bakanlığımız ilgili birimleri, Nükleer Düzenleme Kurumu, TENMAK ve İzmir, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüzden oluşan komisyon tarafından yürütülmektedir. Sahada yürütülmekte olan iyileştirme süreci yeni başlamış olup, bundan sonraki süreçlerde saha incelemeleri, komisyon üyeleri ile birlikte akademisyenlerin, büyükşehir belediyesi yetkililerinin ve sivil toplum kuruluşlarının katılımı ile gerçekleştirilecektir. 6) İyileştirme planın kapsamının belirlenmesi ve uygulanacak yöntemlerde ilgili diğer kamu kurumlarının ve bilim insanlarının görüşlerine başvurulmuştur. Tüm çalışmalar mevzuatta öngörülen hususlar ve tekniğe uygun olarak gerçekleştirilmektedir. 7) Çevresel İyileştirme Planında belirlenen iş takvimine göre öncelikle sahadaki atıkların kaldırılması sağlanacaktır. Atıkların kaldırılması sonrasında Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik kapsamında alınacak numunelerin analiz sonuçlarına göre; sahada bir kirlilik olup olmadığı, kirlilik tespit edilmesi halinde kirliliğin yayılım ve boyutuna göre sahadaki sürecin ne zaman biteceği belirlenecektir. --- **Kaynak gösterme:** Seda Kâya Ösen (DEVA Partisi, İzmir). “İzmir'in Gaziemir ilçesinde bir fabrika sahasındaki nükleer atıkların temizlenmesi çalışmalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16976, 2 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16976-izmir-in-gaziemir-ilcesinde-bir-fabrika-sahasindaki-nukleer-atiklarin-temizlenmesi-calisma (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c560ea22-571d-45c1-8dc0-0192514189dd Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.