# Orman yangınları ile mücadelede kullanılmak üzere alınan helikopterlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/17133
- **Veren:** Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu (CHP, Manisa)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 2 Ekim 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 34 gün sonra, 5 Kasım 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bc267c64-fe2f-40cb-974c-01924d68f581
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17133-orman-yanginlari-ile-mucadelede-kullanilmak-uzere-alinan-helikopterlere-iliskin

> Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu (CHP), 2 Ekim 2024 tarihinde 7/17133 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 34 gün sonra, 5 Kasım 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın aracılığınızla Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Saygılarımla 30.09.2024

Orman yangınları ile mücadelede kullanılmak amacıyla 2022, 2023, 2024 yıllarını kapsayan asgari 2.5 ton, azami 5 ton su taşıma kapasiteli 35 adet hafif sınıf helikopter kiralaması ihalesini 145 milyon 509 bin USD doları karşılığında THK Gökçen Havacılık İktisadi İşletmesi - MGİ Defence Uluslararası Tic. Ltd Şti almıştır. Bu yüklenici firmanın kiralama yaptığı taşeron firmalara ödeme yapmadığı ve bu nedenle çoğunluğu yabancı olan pilotların orman yangınları esnasında kalkış yapmadığı iddiaları geçtiğimiz günlerde basına yansımıştır. Orman Genel Müdürlüğü (OGM) yapmış olduğu basın açıklamasıyla ödemelerin yüklenici firmaya düzenli olarak yapıldığını ifade ederek, ödeme yapılmadığı gerekçesiyle helikopterlerin yangına müdahale etmediği iddialarını yalanlamıştır.

Oysa tarafıma ulaşan ve Orman Bilgi Sistemine (ORBİS) girişi yapılmış tutanaklar, helikopterle ilgili basında yer alan iddiaları doğrulamaktadır. Bu tutanaklarda yangın anında yabancı pilotların kalkış yapmadıkları açıkça ifade edilmektedir. Ayrıca sözleşmeye göre 10 ton kapasiteli yakıt tankerlerinin en az 2.5 saat uçuş için gerekli akaryakıt ile beklemesi şartı olmasına rağmen, yakıt tankerlerinin boş olduğu da tutanak altına alınmıştır.

Bir diğer vahim iddia ise otuz beş hafif sınıf helikopter tedarik etmesi gereken yüklenici firmanın ancak yirmi dört helikopter tedarik etmiş olmasıdır. Ortaya çıkan tabloda hem eksik helikopter tedarik edilmiş hem de bu helikopterlerin önemli bir kısmı kalkış yapmamıştır. Bir diğer iddia ise on adet gece görüş helikopterlerinin 2024 yılında yüklenici tarafından tedarik edilememesidir. Bu durum iklim krizi nedeniyle her geçen yıl artan ve şiddetlenen orman yangınlarına müdahale de zafiyete neden olmaktadır. Üstelik benzer durumlar 2023 yılında da görülmüş ve buna rağmen sözleşme fesih edilmemiştir.

Buna göre;

1. 2024 yılı orman yangınlarıyla mücadele sezonunda yangınlara kaç adet hafif sınıf helikopter ile müdahale edilmiştir?

2. İhaleyi alan yüklenici firma THK Gökçen Havacılık - MGİ Defence sözleşmede yazılan yükümlülüklerini yerine getirebilmiş midir?

3. Getiremediyse neden sözleşme fesih edilmemiştir?

4. Bu firmaya 2022-2023-2024 yıllarında ne kadar Amerikan doları ödeme yapılmıştır? p- Sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getiremeyen bu firmaya ne gibi bir yaptırım * uygulanmış ve ne kadar ceza kesilmiştir?

6- Yangın anında havalanmayan yabancı pilotlar ile ilgili kaç tutanak tutulmuştur ve ORBİS sistemine girişi yapılmıştır?

7- Helikopterlerin sözleşmede yazan miktardan az yakıt bulundurulması nedeniyle kaç tutanak tutulmuştur ve ORBİS sistemine girişi yapılmıştır?

8- Tankerinde yakıt bulunmadığı için yangın anında kalkış yapamayan helikopter sayısı kaçtır?

9- 2024 senesinde yüklenici firmanın gece görüşlü helikopter sözleşmesine göre 10 adet gece görüş helikopteri bulunması gerekirken bir tane bile tedarik edemediği iddiaları doğru mudur?

10- 2023 yılında kaç orman yangını çıkmış ve ne kadar orman alanı yanmıştır?

11- 2024 yılında kaş orman yangını çıkmış ve ne kadar orman alanı yanmıştır?

## Bakanlığın cevabı

Bakanlığımız tarafında 2024 yılında orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında ülke genelinde 105 adet helikopter, 27 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (İHA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır.

Önergeye konu olan ilgili yüklenici firmaya sözleşme usul ve esaslarına göre gerekli tutanaklar tutulmuş ve cezai işlemler uygulanmıştır. Sözleşme hükümlerinin yerine getirilmemesi nedeniyle sözleşme feshedilmiştir. Konu yargıya intikal etmiştir.

2024 yılında, çıkabilecek orman yangınlarına müdahalede bulunmak için, 2,5 ton su atma kapasitesine sahip 5 adet gece görüşlü helikopter görev yapmaktadır. Gece havadan yangın söndürme faaliyetlerimiz planlandığı şekilde gerçekleştirilmektedir.

2023 yılında 2.579 adet orman yangını meydana gelmiş ve 15.520 hektar orman alanı zarar görmüştür. 2024 yılında ise 3.399 adet (14.10.2024 tarihine kadar) orman yangını meydana gelmiş ve yaklaşık 25 bin hektar orman alanı zarar görmüş olup ölçüm çalışmaları devam etmektedir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu (CHP, Manisa). “Orman yangınları ile mücadelede kullanılmak üzere alınan helikopterlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/17133, 2 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17133-orman-yanginlari-ile-mucadelede-kullanilmak-uzere-alinan-helikopterlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bc267c64-fe2f-40cb-974c-01924d68f581

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
