# Morgedik Barajına su sağlayan Dipsavak Tünelinde siyanür tespit edildiği iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/17197 - **Veren:** Gülcan Kaçmaz Sayyiğit (DEM Parti, Van) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum) - **Veriliş tarihi:** 7 Ekim 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 65 gün sonra, 11 Aralık 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/48f040cc-c8d0-4ffc-b580-01926bdf0b3f - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17197-morgedik-barajina-su-saglayan-dipsavak-tunelinde-siyanur-tespit-edildigi-iddiasina-iliskin > Gülcan Kaçmaz Sayyiğit (DEM Parti), 7 Ekim 2024 tarihinde 7/17197 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 65 gün sonra, 11 Aralık 2024). ## Önerge metni Ni pm Ni , Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM: N ii farafindan Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak: cevaplandırılmasını arz ederim. Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT Van Milletvekili İklim krizinin etkileri ekolojik felaketleri beslerken insanlığa yönelik oluşturduğu tehdit büyümektedir. Buna karşı siyasi iktidarın gerekli ölçüde hazırlık yapmadığı tartışmaları artarken ekolojiyi tahrip eden adımlar, sorunun ciddiyetinin kavranmadığını göstermektedir. Seçim bölgem Van'da da yapilan baraj ve HES'lerin yaygınlığı ile Van Gölü'ne yaklaşım bunun bir parçasıdır. Van'ın Erçiş ilçesinde yurttaşlara içme suyu sağlayan bölgede siyanür tespit edildiği haberleri de ciddi kaygılara neden olmuştur. Basında yer alan habere göre; Van'daki Morgedik Barajı'na su sağlayan Dipsavak tünelinde hidrojen siyanür (HCN) tespit edildiği belirtilmektedir. Çünkü 27 Eylül 2024 tarihinde Van İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'ne yapılan başvuru sonucunda yapılan incelemede "Olay yerine ulaşan ekiplerimizin yerinde olay ölçümleri sonucunda AP4C cihazı en yüksek düzeyde kan zehirleyici ve yine Multirae Hava kontrol cihazımızın 20.00 ppm sıra HCN (Hidrojen Siyanür) üretimi tespit edilmiştir." ifadelerine yer verilmiştir. Erciş Kaymakamlığı ile DSİ de 6 Ekim 2024'te yaptığı açıklamada 10 Eylül 2024 itibariyle Morgedik Barajı dipsavağında arızaların yaşandığını belirtip suyun renginde ve kokusunda değişimler olduğunu kabul ederken suyun içilebilir durumda olduğunu ifade etmiştir. Söz konusu açıklamada suyun koku ve rengine etki eden ağır metal değerin 30 mg/l olduğu, kritik eşiğin 50 mg/l olduğuna yer verilmiştir. Yapılan açıklama, halkın sağlığı üzerindeki tehdidi ortadan kaldırmış değildir. Her ne kadar ağır metal değerler 50 mg/l düzeyinde olmasa da buna uzun vadede maruz kalan yurttaşların sağlık sorunu yaşaması muhtemeldir. Dolayısıyla yapılan açıklamalar kaygıları gidermekten uzaktır. Çünkü AFAD ile Erciş Kaymakamlığının açıklamaları arasında çelişkiler mevcuttur. Bu sebeple sorunun ciddiyeti oranında incelemeler yapılarak kamuoyunun şeffaf bir şekilde bilgilendirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda; 1— Van'ın Erciş ilçesinde bulunan Morgedik Barajı dipsavağında siyanür tespit edildiği iddiası hakkında Bakanlığınızda hangi bilgiler bulunmaktadır? 2- Erciş ilçesinde bulunan Morgedik Barajı dipsavağında siyanüre rastlanıldığı bilgisi hakkında Bakanlığınızca herhangi bir inceleme başlatılmış mıdır? Önerge tarihine kadar atılan adımlar nelerdir? 3 — AFAD'ın Erciş'te bulunan Morgedik Barajı dipsavağında "yüksek düzeyde kan zehirleyici Hidrojen Siyanür" tespit edildiği yönündeki saptaması ne anlama gelmektedir? Buna rağmen Erciş Kaymakamlığı ile DSİ'nin açıklamasında bu durum neden hafife alınmıştır? 4 — Erciş'te Morgedik Barajına su sağlayan dipsavağı tünelinin temizliği en son ne zaman yapılmıştır? Ölçümler hangi sıklıkla yapılmaktadır? 5 — Erciş'te Morgedik Barajı'nda oluşan zehirli gazlara yurttaşın ne zamandan beri maruz kaldığı araştırılacak mıdır? Konuyla ilgili ekolojik tahribat ve halk sağlığı etki analizleri çalışmaları önerge tarihine kadar başlatılmış mıdır? ## Bakanlığın cevabı Milletvekillerimiz tarafından Bakanlığıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur. Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim. -Liste ve Ekleri (64 Sayfa) Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat'Tamer IŞIK Tel: 410 14 45 SAYIN GÜLCAN KAÇMAZ SAYYİĞİTİN TBMM 7/17197 ESAS SAYILI 64 2k YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR SORULAR İklim krizinin etkileri ekolojik felaketleri beslerken insanlığa yönelik oluşturduğu tehdit büyümektedir. Buna karşı siyasi iktidarın gerekli ölçüde hazırlık yapmadığı tartışmaları artarken ekolojiyi tahrip eden adımlar, sorunun ciddiyetinin kavranmadığını göstermektedir. Seçim bölgem Van'da da yapılan baraj ve HES'lerin yaygınlığı ile Van Gölü'ne yaklaşım bunun bir parçasıdır. Van'ın Erciş ilçesinde yurttaşlara içme suyu sağlayan bölgede siyanür tespit edildiği haberleri de ciddi kaygılara neden olmuştur. Basında yer alan habere göre; Van'daki Morgedik Barajı'na su sağlayan dipsavak tünelinde hidrojen siyanür (HCN) tespit edildiği belirtilmektedir. Çünkü 27 Eylül 2024 tarihinde Van İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'ne yapılan başvuru sonucunda yapılan incelemede "Olay yerine ulaşan ekiplerimizin yerinde olay ölçümleri sonucunda APAC cihazı en yüksek düzeyde kan zehirleyici ve yine Multirae Hava kontrol cihazımızın 20.00 ppm sıra HCN (Hidrojen Siyanür) üretimi tespit edilmiştir." ifadelerine yer verilmiştir. Erciş Kaymakamlığı ile DSİ de 6 Ekim 2024'te yaptığı açıklamada 10 Eylül 2024 itibariyle Morgedik Barajı dipsavağında arızaların yaşandığını belirtip suyun renginde ve kokusunda değişimler olduğunu kabul ederken suyun içilebilir durumda olduğunu ifade etmiştir. Söz konusu açıklamada suyun koku ve rengine etki eden ağır metal değerin 30 mg/l olduğu, kritik eşiğin 50 mg/l olduğuna yer verilmiştir. Yapılan açıklama, halkın sağlığı üzerindeki tehdidi ortadan kaldırmış değildir. Her ne kadar ağır metal değerler 50 mg/l düzeyinde olmasa da buna uzun vadede maruz kalan yurttaşların sağlık sorunu yaşaması muhtemeldir. Dolayısıyla yapılan açıklamalar kaygıları gidermekten uzaktır. Çünkü AFAD ile Erciş Kaymakamlığı'nın açıklamaları arasında çelişkiler mevcuttur. Bu sebeple sorunun ciddiyeti oranında incelemeler yapılarak kamuoyunun şeffaf bir şekilde bilgilendirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda; I- Van'ın Erciş ilçesinde bulunan Morgedik Barajı dipsavağında siyanür tespit edildiği iddiası hakkında Bakanlığınızda hangi bilgiler bulunmaktadır? 2- Erciş ilçesinde bulunan Morgedik Barajı dipsavağında siyanüre rastlanıldığı bilgisi hakkında Bakanlığınızca herhangi bir inceleme başlatılmış mıdır? Önerge tarihine kadar atılan adımlar nelerdir? 3- AFAD'ın Erciş'te bulunan Morgedik Barajı dipsavağında " yüksek düzeyde kan zehirleyici Hidrojen Siyanür" tespit edildiği yönündeki saptaması ne anlama gelmektedir? Buna rağmen Erciş Kaymakamlığı ile DSİ'nin açıklamasında bu durum neden hafife alınmıştır? 4- Erciş'te Morgedik Barajı'na su sağlayan dipsavağı tünelinin temizliği en son ne zaman yapılmıştır? Ölçümler hangi sıklıkla yapılmaktadır? 5- Erciş'te Morgedik Barajı'nda oluşan zehirli gazlara yurttaşın ne zamandan beri maruz kaldığı araştırılacak mıdır? Konuyla ilgili ekolojik tahribat ve halk sağlığı etki analizleri çalışmaları önerge tarihine kadar başlatılmış mıdır? CEVAPLAR Önergedeki hususlara ilişkin (bilgilerin Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü ile İçişleri (Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı'ndan (AFAD) edinilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Gülcan Kaçmaz Sayyiğit (DEM Parti, Van). “Morgedik Barajına su sağlayan Dipsavak Tünelinde siyanür tespit edildiği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/17197, 7 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17197-morgedik-barajina-su-saglayan-dipsavak-tunelinde-siyanur-tespit-edildigi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/48f040cc-c8d0-4ffc-b580-01926bdf0b3f Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.