# Sayıştayın 2023 yılı Denetim Raporu'nda Radyo ve Televizyon Üst Kurulu ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/17370 - **Veren:** Mehmet Zeki İrmez (DEM Parti, Şırnak) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 8 Ekim 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 43 gün sonra, 20 Kasım 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c5de945f-6a2f-498f-bf17-019270f81536 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17370-sayistayin-2023-yili-denetim-raporu-nda-radyo-ve-televizyon-ust-kurulu-ile-ilgili-yaptigi > Mehmet Zeki İrmez (DEM Parti), 8 Ekim 2024 tarihinde 7/17370 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 43 gün sonra, 20 Kasım 2024). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY yazılı olarak cevaplandırılmasını Anayasa'nın 98 ve TBMM İç Tüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun 2023 Sayıştay Denetim Raporuna göre; Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK'e 6112 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun ile verilen frekans planında karasal radyo ve televizyon yayınları için frekans planlamalarını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak görevi kapsamında 1994 yılında başlayan çalışmaların 2023 yılsonu itibarıyla gerçekleştirilemediği tespit edilmiştir. Bu çerçevede aradan geçen yaklaşık 30 yıllık zaman zarfında çalışmaların program hedeflerine . uygun şekilde sonuçlandırılamadığı, 2022 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programında sıralama ihalesi yapılarak kuruluşlara yayın lisansları verileceği ve Aralık 2022 sonu itibarıyla bitirileceği hedeflenmiş olmasına rağmen bu çalışmaların henüz tamamlanmadığı anlaşılmıştır. Bu bağlamda; 1. RTÜK"e 6112 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun ile verilen ve yukarıda sayılan görevler aradan geçen 30 yıla yakın süre zarfında neden gerçekleştirilmemiştir? Çalışmaların program hedeflerine uygun şekilde sonuçlandırılamamasının gerekçe veya gerekçeleri nelerdir? 2. Milli frekans planında karasal radyo ve televizyon yayınları için frekans planlamalarını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak görevi kapsamında başlayan çalışmalar ne zaman sonuçlandırılacaktır? 3. 2022 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programında sıralama ihalesi yapılarak kuruluşlara yayın lisansları verileceği ve Aralık 2022 sonu itibarıyla bitirileceği hedeflenmiş olmasına rağmen bu çalışmalar neden tamamlanmamıştır? Bu çalışmaların daha fazla vakit kaybedilmeksizin bitirilmesi konusunda Bakanlığınızın bir girişimi olacak mı? Karasal vericiler üzerinden sayısal yayıncılığa geçiş konusunda ortaya çıkan gecikme ve aksaklıklar, kalkınma planı ve yıllık program hedeflerinin gerçekleştirilememesine neden olduğu gibi, başta TRT olmak üzere radyo-televizyon yayın kuruluşlarının teknik faaliyet ve planlamalarını olumsuz yönde etkilemekte, izleyici ve dinleyicilere daha üst kalitede yayın ulaştırılamamasına neden olmakta, analog yayıncılıktaki işletme maliyetlerinin yüksekliği nedeniyle kaynakların verimsiz şekilde kullanılmasına yol açmaktadır. Karasal vericiler üzerinden sayısal yayıncılığa geçiş konusunda ortaya çıkan gecikme ve aksaklıkların yarattığı bütün bu olumsuz sonuçları ortadan kaldırma adına Bakanlık olarak herhangi bir girişiminiz olacak mı? Karasal sayısal yayıncılığa geçiş konusu, 2000 yılında yürürlüğe konulan ve 2001-2005 yıllarını kapsayan "Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı"ndan başlayarak tüm kalkınma palanlarında ve yıllık programlarda yer almasına ve 6112 sayılı Kanun yürürlüğe konulmasına rağmen bu konuda neden çok çeşitli aksaklıklar ve gecikmeler yaşanmaktadır? Bu konuyu açıklığa kavuşturmak adına kamuoyuna bir açıklama yapacak mısınız? Karasal vericiler üzerinden sayısal yayıncılığa geçiş konusunda ortaya çıkan gecikme ve aksaklıklar konusunda sorumluluğu bulunan ve Bakanlığınız bünyesinde görev yapan kamu görevlilerine yönelik bir soruşturma başlatacak mısınız? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız İlgili Kurumu Olan Radyo ve Televizyon Üst Kurulundan Alınan Yazıda; 1997 ve 2000 yıllarında başlanılan ihale sürecinin hukuki yollardan durdurulması neticesinde ihaleler yapılamamış, 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun'un Geçici 6'ncı maddesi uyarınca kuruluşların fiilen kullanmakta oldukları kanal ve frekanslarla bunlara ilişkin verici yerleri, kendileri için müktesep hak teşkil etmemek koşuluyla kayıtlara geçirilmiş, ilerleyen süreçte ise ihalelerin yapılamaması üzerine Radyo ve Televizyon Üst Kurulunca, 22.01.2003 tarihli ve 25001 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanan Yayın İzni ve Lisansı Yönetmeliği'ndeki değişiklik ile yayınlarına ara veren kuruluşlara yeniden yayına başlama, yayındaki kuruluşlara ise lisans tipi ve yayın alanı genişletme imkanı getirilmiş, ancak söz konusu Yönetmeliğin henüz televizyon kuruluşlarına uygulanması aşamasında, Danıştay 13'üncü Dairesinin E.2005/5054, K.2005/2729 sayılı ve 24.05.2005 tarihli kararı ile iptal edilmesi üzerinelisans tipi ve yayın alanı genişletme işlemleri durdurulmuştur. 03.03.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 15.02.2011 tarihli ve 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'la; televizyon kanal ve radyo frekans planlamalarının Üst Kurul tarafından yapılması, frekans planlarında ulusal, bölgesel ve yerel karasal yayın ağlarının sayıları ve türleri ile sayısal yayınlar için multipleks sayılarının belirlenmesi öngörülmüştür. Ayrıca, iki yıl içinde Üst Kurulca karasal yayın lisanslarının verilmesi amacıyla sayısal televizyon multipleks kapasitesi sıralama ihalesi yapılması öngörülmüştür. Anılan düzenlemeler uyarınca Üst Kurul tarafından ilk olarak Türkiye'nin karasal sayısal yayın standardı belirlenmiş, belirlenen standart esas alınarak karasal sayısal televizyon frekans planı hazırlanmış, FM Radyo Ulusal Frekans Planı ve Analogtan Sayısala Geçiş Planı hazırlanmıştır. Karasal sayısal yayına geçiş kapsamında Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Karasal Yayın ve Sıralama İhalesi Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ile Verici Tesis ve İşletim Şirketi ile Multipleks İşletmecileri Hakkında Yönetmelik yürürlüğe konulmuştur. İhaleye çıkarılacak kapasite belirlenerek kamuoyuna duyurulmuş ve başvuruların alınmasının ardından 16.04.2013 tarihinden itibaren belirlenen yayın türleri için ihaleler gerçekleştirilmiştir. 16-18 Nisan 2013 tarihleri arasında, Ulusal Karasal Sayısal TV Yayın Lisansı Sıralama İhalesi, 29-30 Nisan, 2-3 Mayıs 2013 tarihleri arasında, Bölgesel Karasal Sayısal TV Yayın Lisansı Sıralama İhalesi ve 24-28 Haziran 2013 ve 01-02 Temmuz 2013 tarihleri arasında, Yerel (T3) Karasal Sayısal TV Yayın Lisansı Sıralama İhalesi gerçekleştirilmiş, anılan İhaleler Üst Kurulca onaylanmış ve ihale sonuçları ilan edilmiştir. Karasal sayısal televizyon yayın lisansı sıralama ihalelerinin idari yargı tarafından iptal edilmesi neticesinde Türkiye'nin sayısal yayıncılığa geçiş sürecini aksatmaması için gerekli yasal ve hukuki önlemler alınmıştır. Bu bağlamda; öncelikle, açılan davalar nedeniyle iptal kararlarıyla karşılaşılan kuruluşların bir kısmının radyolar olduğu gözetilerek, radyo ihaleleri ile televizyon ihalelerinin akıbetinin birbirine bağlanması ve radyo yayınları için sıralama ihalesinin, analog televizyon yayınlarının kapatılmasının ardından altı ay içinde yapılması zorunluluğunun kaldırılması gerekmiştir. Bu nedenle, 10.09.2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanun'un 136'ncı maddesiyle 6112 sayılı Kanun'un Geçici "üncü maddesinin ikinci fıkrası değiştirilmiş ve maddeye yedinci fıkra eklenmiştir. Bu değişiklikle, radyo ihaleleriyle televizyon ihalelerinin birbirinden bağımsız olarak yapılabilmesine imkân sağlanmıştır. Ayrıca, karasal sayısal yayıncılığa geçişin en önemli aşamalarından olan verici tesis ve işletim şirketinin kurulup faaliyete geçmesinin, ihalelerinin iptal edilmesinden etkilenmemesi için ulusal karasal sayısal yayın lisansları verilinceye kadar, verici tesis ve işletim şirketinin, karasal ortamda geçici yayın iznine sahip medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar tarafından kurulabilmesi ve bu şirkete Üst Kurulca geçici yayın iletim yetkisi verilebilmesine imkân sağlanmıştır. Uluslararası Telekomünikasyon Birliğinin (ITU) kararı çerçevesinde: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca belirlenen politikalar ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun talebi üzerine, karasal yayıncılıkta kullanılan 61-69 arasındaki kanallar 2015 yılı içerisinde Üst Kurul tarafından karasal sayısal yayıncılığa geçilmemesine rağmen sorunsuz olarak boşaltılarak Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna devredilmiştir. Üst Kurul tarafından boşaltılan bu frekanslar Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunca "4.5 G" yeni nesil mobil elektronik haberleşme sistemi ihalesinde kullanılmıştır. Bu bağlamda, 2015 yılında Üst Kurul tarafından karasal yayıncılıkta kullanılırken boşaltılan söz konusu frekanslar "4.5 G" mobil elektronik haberleşme hizmetlerine tahsis edilmek suretiyle değerlendirilmiştir. Bu kapsamda idari yargı tarafından verilen iptal kararlarının gerekçeleri de dikkate alınarak Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Karasal Yayın Lisansı ve Sıralama İhalesi Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik 23.12.2018 tarihli ve 30634 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş; 18.05.2021 tarihli ve 31485 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Karasal Yayın Lisansı ve Sıralama İhalesi Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ilgili Yönetmelik'te değişiklik yapılmıştır. Anayasa Mahkemesinin "Bizim FM Radyo Yay. ve Rek. A.Ş." unvanlı kuruluşun bireysel başvurusu sonucunda "...kuruluşun ifade ve basın özgürlüğünün ihlal edildiğine ilişkin iddiasının kabul edilebilir olduğuna, Anayasa'nın 26'ncı ve 28'inci maddelerinde güvence altına alınan ifade ve basın özgürlüklerinin ihlal edildiğine, kararın bir örneğinin ifade ve basın özgürlüğünün ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için Radyo ve Televizyon Üst Kuruluna gönderilmesine..." ilişkin olarak verdiği 18.10.2017 tarihli ve 2014/11028 sayılı kararı üzerine konu Üst Kurula sunulmuş ve Üst Kurulun 18.01.2018 tarihli ve 2018/03 No.lu toplantısında alınan 3 No.lu kararıyla; ",..Anayasa Mahkemesi'nin 18.10.2017 tarihli ve 2014/11028 sayılı kararı ile Söz konusu Yönetmeliğin 13"üncü maddesi kapsamında; Üst Kurulun 14.03.2013 tarihli ve 2013/17 sayılı toplantısında alınan 6 No.lu kararı ile onaylanan "Karasal FM Radyo Ulusal Frekans Planı"nın uygulanması ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen şartları yerine getiren kuruluşlara karasal ortamdan FM radyo yayını yapmak üzere lisans verilmesi ve ihale üzerinde kalan kuruluşlara frekans tahsisi yapılması amacıyla yapılacak sıralama ihalesi şartnamesini hazırlamak ve mevzuat kapsamında ihale hazırlık çalışmalarını yürütmek üzere, "İhale Hazırlık Komisyonu" oluşturulması hususunda Başkanlık Makamına yetki verilmesine..." yönünde karar verilmiştir. Üst Kurulun 18.01.2018 tarihli ve 2018/03 No.lu toplantısında alınan 3 No.lu kararı gereği, Başkanlık Makamının 24.01.2018 tarihli ve 2004 E. sayılı Olur'u ile "İhale Hazırlık Komisyonu" oluşturulmuş ve söz konusu komisyon, son olarak Başkanlık Makamının 31.05.2021 tarihli ve 11446 E. sayılı Olur'u ile güncellenmiştir. "İhale Hazırlık Komisyonu" tarafından gerçekleştirilen çalışmalar neticesinde "Karasal FM Radyo Ulusal Yayın Lisansı (R1) Sıralama İhalesi Şartnamesi" taslak metni hazırlanmış olup sürece ilişkin karar alınma süreci devam etmektedir. Karasal Sayısal Televizyon Sıralama İhalesine yönelik olarak Üst Kurulun 22.06.2022 tarihli 2022/25 No.lu toplantısında alınan 2 No.lu kararıyla; "...1- 694-790 MHz (700 MHz) frekans bandının boşaltılması neticesinde hazırlanan yeni kanal listeleri dikkate alınarak Karasal Sayısal Televizyon (DVB-T2) Frekans Planının Başkanlık Makamı oluru ile oluşturulacak olan komisyonca revize edilerek Üst Kurula sunulması,..." yönünde karar alınmış olup Karasal Sayısal Televizyon (DVB-T2) Frekans Planının revize edilmesi için 18.10.2022 tarihli ve 26854 sayılı Olur ile komisyon oluşturulmuştur. Söz konusu komisyonun çalışmalarını tamamlaması neticesinde Üst Kurulun 17.01.2024 tarihli ve 2024/03 sayılı toplantısında alınan 2.No.lu kararı ile; Multiplekslere Atanan Kanallar Listesi Taslağının ve Karasal Sayısal Televizyon (DVB-T2) Ulusal Frekans Planının onaylanmasına, Karasal Sayısal Televizyon (DVB-T2) Ulusal Frekans Planının RTÜK internet sitesinde yayımlanmasına, onaylanan Karasal Sayısal Televizyon (DVB-T2) Ulusal Frekans Planının ITU nezdinde uluslararası koordinasyonu ve tescil işlemlerinin yapılabilmesi için Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna bildirilmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda da "Karasal Sayısal Televizyon (DVB-T2) Ulusal Frekans Planı" Üst Kurul internet sitesinde yayımlanmış ve 28.03.2024 tarihli ve 72912 sayılı yazı ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığına bildirilmiştir. "..2- Sayısal yayıncılığa geçiş sürecinde karasal sayısal televizyon yayıncılığı sıralama ihalelerinin gerçekleştirilerek Üst Kurul tarafından belirlenen şartları yetine getiren kuruluşlara karasal ortamdan sayısal televizyon yayını yapmak üzere lisans verilmesi ve ihale üzerinde kalan kuruluşlara multipleks kapasitesi tahsisi yapılması amacıyla sıralama ihalesi şartnamelerini hazırlamak ve mevzuat kapsamında ihale hazırlık çalışmalarını yürütmek üzere, yetkili makamlarca ve Üst Kurulca koronavirüs (Covid-19) salgını ile ilgili olarak alınacak önlemler kapsamında bilişim altyapısı üzerinden kurumsal e-posta, EBYS, vb. araçlar vasıtasıyla da çalışmalarını gerçekleştirebilecek bir "Karasal Sayısal Televizyon Sıralama İhalesi Şartname Hazırlık Komisyonu" oluşturulmak üzere Başkanlık Makamına yetki verilmesine..." karar verilmiş olup bu kapsamda Başkanlık Makamının 13.12.2022 tarihli ve 26831 sayılı Olur'u ile "Karasal Sayısal Televizyon Sıralama İhalesi Şartname Hazırlık Komisyonu" oluşturulmuş olup söz konusu komisyon çalışmalarına devam etmektedir. FM radyo yayını yapmak üzere lisans verilmesi ve ihale üzerinde kalan kuruluşlara frekans tahsisi yapılması amacıyla yapılacak sıralama ihalesi şartnamesini hazırlamak ve mevzuat kapsamında ihale hazırlık çalışmalarını yürütmek üzere, İhale Hazırlık Komisyonu oluşturulmuş ve "İhale Hazırlık Komisyonu" tarafından gerçekleştirilen çalışmalar neticesinde "Karasal FM Radyo Ulusal Yayın Lisansı (R1) Sıralama İhalesi Şartnamesi" taslak metni hazırlanmış olup sürece ilişkin karar alınma süreci devam etmektedir. Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Zeki İrmez (DEM Parti, Şırnak). “Sayıştayın 2023 yılı Denetim Raporu'nda Radyo ve Televizyon Üst Kurulu ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/17370, 8 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17370-sayistayin-2023-yili-denetim-raporu-nda-radyo-ve-televizyon-ust-kurulu-ile-ilgili-yaptigi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c5de945f-6a2f-498f-bf17-019270f81536 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.