# Sayıştayın 2023 yılı Denetim Raporu'nda Orman Genel Müdürlüğü ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/17415 - **Veren:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 25 Eylül 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 181 gün sonra, 25 Mart 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d0b0c125-120b-4e65-bb0d-01922e5597b0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17415-sayistayin-2023-yili-denetim-raporu-nda-orman-genel-mudurlugu-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tesp > Nejla Demir (DEM Parti), 25 Eylül 2024 tarihinde 7/17415 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 181 gün sonra, 25 Mart 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Nejla DEMİR Ağrı Milletvekili Sayıştay'ın 2023 yılı Orman Genel Müdürlüğü Denetim Raporu'nda, Orman Genel Müdürlüğü tarafından yangınlarda kullanılmak üzere uçak ve helikopter alımı için oluşturulan fonun 2018 yılından itibaren takip edilmediği tespit edilmiştir. Söz konusu Sayışta Raporu'nda, "Helikopter Alımı Projesi" kapsamında, 2012- 2018 yılına kadar fon hesabına 824 milyon 84 bin 999 TL aktarıldığı, ancak 2018'den sonraki yıllarda mali tabloların izlenmediği belirtilmiştir. 31 Aralık 2023 tarihinden itibaren ise bu proje kapsamında yapılan alımlarla ilgili bir "muhasebe kaydı bulunmadığı" tespit edilmiştir. Orman Genel Müdürlüğü tarafından orman yangınlarına havadan mücadele faaliyetlerinde kullanılmak üzere Savunma Sanayi Destekleme Fonu'na aktarılan tutarların alacak kayıtlarında izlenmediği görülmüştür. Anlaşıldığına göre Orman Genel Müdürlüğü bir yandan orman yangınlarında kullanılmak üzere uçak ve helikopter alımı için Havacılık Dairesi Başkanlığı'nda Savunma Sanayi Destekleme Fonu'na aktarılan tutarların kayıtlarını tutmazken, diğer taraftan 15 kişinin yaşamını yitirdiği, 78 kişi yaralandığı 20 Haziran 2024 gecesinde Diyarbakır İli Çınar (Xana Axpar) -ilçesi Köksalan, Yazçiçeği, Bağrık ve Ağaçsever mahalleleri ile Mardin Mazıdağı (Şemrex) ilçesi Yücebağ, Şenyuva ve Yetkinler mahallelerinde çıkan yangına "helikopterlerin gece görüşü yok" denerek bölgesel ayrımcılık saikiyle yangına müdahale etmemiş ve kayıtsız kalmıştır. Bu durum genel bir çürümüşlüğün yansımasıdır. Ayrıca söz konusu Sayışta Raporu'nda, Orman Genel Müdürlüğü tarafından orman köylülerinin kalkındırılması için kullandırılan kooperatif ve üst kuruluşlarına verilen kredileri ödeyemeyen orman köylülerden 2 bin 860 dosya icra takibine düşmüş, toplam 33 milyon 565 bin 616 TL icralık alacak oluştuğu tespit edilmiştir. Yine benzer bir şekilde 2023 yılında ağaçlandırma projelerinde de 166 dosyanın icra takibine düştüğü tespit edilmiştir. AKP'nin 22 yıllık tarım politikasının son aşaması olan çiftçilerin, orman köylülerinin mülksüzleştirilmesine yönelik politikalarının yarattığı en önemli sorunlarından birisi de çiftçilerin, orman köylülerinin ve değer kesimlerin borç bataklığına sürüklenmeleridir. Bu politikalar sonucunda ise borçla üretmek zorunda kalan ve borcunu bir an önce ödemek zorunda olan çiftçiler ve orman köylüleri daha da mağdur olmaktadır. Bu şekilde çiftçiler, bizzat devlet tarafından, tüccarların, tefecilerin vicdanına terkedilmektedir. Bu politikalar yüzünden sadece orman köylüleri değil çiftçiler de borç batağında. Çiftçiler için artık bıçak kemiğe dayandı. Çiftçilerin borcu yaklaşık 850 milyar lira. Hal böyle olunca çiftçi üretimden kopmak zorunda kalıyor. Çiftçi Kayıt Sistemine göre 2003 yılında 2,8 milyon çiftçi varken şimdi bu sayı 2,2 milyona kadar gerilemiş durumda. AKP döneminde nüfus artarken çiftçi sayısı 600 bin düşmüştür. Yine 1980'de 87 milyona ulaşan hayvan sayısı 2009*da 37,7 milyona kadar gerilemiştir. Bütün bunların sonucu olarak Türkiye hem tarımsal hem de hayvansal ürünlerde ihracatçı konumdan ithalatçı konumuna gelmiştir. Bu bağlamda; I- "Helikopter Alımı Projesi" kapsamında, 2012- 2018 yılına kadar fon hesabına 824 milyon 84 bin 999 TL aktarıldığını, ancak 2018'den sonraki yıllarda mali tabloların izlenmemesinin gerekçesi nedir? 2- Söz konusu fon helikopter alımı için kullanılmış mıdır? 3- Envanterinizde kaç adet yangın söndürme uçak, helikopteri olmak üzere toplam kaç hava aracı bulunmaktadır? Bunlardan kaçı gece görüş özelliğine sahiptir? 4- İcra takibine düşen orman köylülerinin borçlarının yapılandırılması ile ilgili bir çalışmanız olacak mıdır? 5- Çiftçi borçlarının yapılandırılması ile ilgili bir çalışmanız olacak mıdır? ## Bakanlığın cevabı Orman Genel Müdürlüğümüzce (OGM) orman yangınlarına havadan müdahalede kullanılmak üzere 2012-2027 yıllarını kapsayan Helikopter Alımı Projesi ile ilgili 2012-2018 yılları arasında Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) hesabına 824.044.999 TI, karşılığı 310.844.234 dolar aktarılmıştır. OGM'nin talebi üzerine helikopter projesi revize edilmiş olup bu revize plana göre helikopter sayısı 3 adete düşürülerek, yerine 5 adet amfibik uçak alınması planlanmıştır. OGM tarafından 2018 yılına kadar SSB hesaplarına aktarılan kaynağın helikopter alımı için yapılan ödemelerden sonra kalan miktarı 2022 yılı Yatırım Programı'nda 5 adet amfibik uçak alımı projesi için kullanılmıştır. 2024 yılında ülke genelinde 105 adet helikopter, 27 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (HA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır. Bakanlığımız tarafından kendi hava gücümüzün oluşturulması kapsamında ise; 2 adet yönetim uçağı ve 20 adet söndürme uçağı ile birlikte toplam 22 adet uçak, 6 adet yönetim ve 3 adet yangın söndürme helikopteri olmak üzere toplam 9 adet helikopter ile 12 adet İnsansız Hava Aracı (İHA) satın alınmış olup ayrıca 8 adet yerli ve milli yangın söndürme helikopteri üretilebilmesi maksadıyla Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ. (TUSAŞ) ile sözleşme imzalanmıştır. Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında gece görüş ekipmanına sahip 5 adet yangın söndürme helikopteri görev yapmaktadır. Dönem içerisinde meteorolojik veriler değerlendirilerek yangın risk durumu haritasına göre proaktif dağılım yapılmaktadır. Özel ağaçlandırma dosyalarında icraya düşen alacaklılarımızın talep etmeleri halinde sulh anlaşması yoluyla 18 taksitle kanuni faiz işletilerek borç yapılandırması yapılabilmektedir. Orman köylülerimize verilen tüm ORKÖY desteklerinin ise 9620"si hibedir. Uygulanan proje türüne göre 3-7 taksitte yılda bir olmak üzere faizsiz olarak geri alınmaktadır. 2023 yılında ORKÖY taksitlerini vadesinde ödeyen orman köylüsü *099,34 oranındadır. Orman köylerinde kurulu tarımsal kalkınma kooperatiflerinden 2023 yılında taksit vade tarihi gelen 32 kooperatifin tamamı taksitlerini vade tarihinde ödemiş olup geri ödeme oranı 96100 olarak gerçekleşmiştir. Tarım Kredi Kooperatifleri ortaklarının tarımsal kredi borçlarının ertelenmesi ve yapılandırılması ile ilgili düzenlemeler, yürürlüğe konulan Cumhurbaşkanı Kararı, Kanun ve/veya Kararnamelerle verilen görevler doğrultusunda yapılmaktadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “Sayıştayın 2023 yılı Denetim Raporu'nda Orman Genel Müdürlüğü ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/17415, 25 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17415-sayistayin-2023-yili-denetim-raporu-nda-orman-genel-mudurlugu-ile-ilgili-yaptigi-bazi-tesp (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d0b0c125-120b-4e65-bb0d-01922e5597b0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.