# TMO'nun arpa ve buğday alımı yapmadığı iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/1749
- **Veren:** Ünal Karaman (İYİ Parti, Konya)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 7 Temmuz 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 60 gün sonra, 5 Eylül 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/28adc097-84fd-4022-9c0d-01893ef1f5e5
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1749-tmo-nun-arpa-ve-bugday-alimi-yapmadigi-iddiasina-iliskin

> Ünal Karaman (İYİ Parti), 7 Temmuz 2023 tarihinde 7/1749 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 60 gün sonra, 5 Eylül 2023).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin 2023 yılı buğday alım fiyatı ekmeklik buğdayda ton başına 8 bin 250 lira, arpada ise 7 bin lira olarak açıklanmıştır. Buna ek olarak Bakanlığınız tarafından Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı tüm üreticilerimize buğday için ton başına 1000 lira, arpa için ton başına 500 lira hububat üretim priminin destek olarak verileceği ifade edilmiştir. Ancak Konya başta olmak üzere ülkemizin buğday üretimi yapılan bölgelerinden gelen şikayetler TMO'nun çiftçilerden buğday almadığı yönündedir.

Bu bilgiler ışığında;

1. TMO ne gerekçe ile çiftçilerimize randevu vermemektedir? Randevu sistemindeki aksaklığın sebebi Bakanlığınız tarafından araştırılmış mıdır?

2. TMO depolarının ithal buğdaylar ile dolu olduğu için çiftçiden buğday alınmadığına yönelik iddialar hakkında bir araştırmanız var mıdır?

3. Hasat zamanı öncesi depolar ne gerekçe ile doldurulmuştur?

4. Ürünlerini TMO'ya veremeyen çiftçilerimizin geçen senenin de altına bir fiyatla piyasaya satış yapmak zorunda kalmalarının önüne geçecek bir çalışmanız var mıdır?

5. Türk çiftçisine kazandırmak dururken ne gerekçe ile sürekli ithalat tercih edilmektedir?

6. Lisanslı Depolara teslim edilen ürünlerin sonradan TMO tarafından alınmama gerekçesi nedir? Bunun anlamı çiftçiye muhafaza edemeyeceğin ürünü piyasaya sat, ucuza elden çıkar demek değil midir?

## Bakanlığın cevabı

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) başta hububat ve bakliyat olmak üzere görev alanına giren ürün piyasalarını yakından takip ederek, piyasa regülasyonuna destek sağlamaktadır.

TMO alımları hasadın başladığı ilk andan itibaren ülke genelinde yoğun bir şekilde devam etmektedir. TMO alım randevu sisteminde, saatlik değil günlük randevu alınabilmektedir. Randevu tarihinde ürününü getiren üreticilerin işlemleri, işyerine geliş sıralarına göre yapılmaktadır. Randevu gününde TMO'ya ürünlerini getiren üreticilerin ürünleri, teknik aksaklıklar olması dışında (elektrik kesintisi, teknik arıza vb.) aynı gün teslim alınmaktadır.

Konya ilinde 37 TMO alım noktası, 49 lisanslı depoculuk alım noktası olmak üzere toplam 86 farklı noktada TMO alım faaliyeti yürütülmekte ve günlük ortalama 50 bin ton alım yapılmaktadır. TMO iş yerlerinde çalışma süreleri 12 saat olacak şekilde artırılmıştır. İmkânlar dâhilinde alım kapasitesini artırmaya yönelik çalışmalar devam etmektedir. Üreticilerimiz tarafından arz edilen son ürün alınana kadar randevu verilerek alım faaliyetine devam edilecektir.

TMO stoklarını, hasat döneminde öncelikle yurtiçi alımlarla yapmakta, hasat dönemi bittikten sonra ihtiyaç duyulması halinde dış alım yaparak tamamlamaktadır. Geçtiğimiz sezon yapılan dış alımlar, stokları takviye etmek ve iç piyasada istikrarı sağlamak üzere gerçekleştirilmiştir. TMO tarafından 2023 hasat sezonunda hububat ithalatı planlanmamıştır.

TMO ile protokol imzalayan lisanslı depo işletmelerinden randevulu sistem ile ürün alımı yapılmaktadır. Bu kapsamda lisanslı depolara ürün teslim eden üreticilerimizin ürünlerinin TMO tarafından alınmaması gibi bir durum söz konusu değildir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ünal Karaman (İYİ Parti, Konya). “TMO'nun arpa ve buğday alımı yapmadığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/1749, 7 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1749-tmo-nun-arpa-ve-bugday-alimi-yapmadigi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/28adc097-84fd-4022-9c0d-01893ef1f5e5

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.