# Ücretli usta öğreticilerin çalışma koşulları ve özlük haklarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/17530
- **Veren:** Ümit Dikbayır (İYİ Parti, Sakarya)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 10 Ekim 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 33 gün sonra, 12 Kasım 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ed05b845-9855-41ea-9197-01927accc7ad
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17530-ucretli-usta-ogreticilerin-calisma-kosullari-ve-ozluk-haklarina-iliskin

> Ümit Dikbayır (İYİ Parti), 10 Ekim 2024 tarihinde 7/17530 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 33 gün sonra, 12 Kasım 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakan Sayın Yusuf TEKİN tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim

# ret

772 DİKBAYIR

657 sayılı Devlet Memurlarının sorumluluklarına uymak zorunda olup özlük haklarından faydalanamayan, Kadrolu Usta Öğreticilerle aynı kurumlarda çalışıp, aynı işi yapan fakat aynı ücreti alamayan, hatta asgari ücretin altında çalıştırılan, SGK'sı tam yatmayan, dini ve milli bayramlarda, okulların yarıyıl ve ara tatillerinde, kar tatillerinde, seçimlerden sonra tatil edilen günlerde de ücret alamayan, 23 Nisan, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos gibi milli bayramlarda görev aldığı halde ücret alamayan, hastalık durumunda SGK'sı ve ders saati ücreti kesilen, kıdem tazminatı, mazeret ve doğum İzni olmayan, Sigorta primi 12 ay yatmadığı için İşsizlik maaşı ve kısa çalışma ödeneğinden faydalanamayan bir grup Ücretli Usta Öğreticiden çok sayıda şikayet almaktayız.

Halk eğitim merkezlerinde ve kamuya ait her kurumda, yaygın eğitim faaliyetlerini yürüten ve sanatsal, kültürel ve mesleki eğitim alanlarında görev alan Ücretli Usta Öğreticilerin çalışma koşullarını oldukça adaletsiz bulmaktayız.

Buna göre;

1. Ücretli Usta Öğreticilerin haftalık çalışma saatleri ve bu saatlerin belirlenmesinde izlenen usul nedir? Ayrıca, fazla mesai ödemesi ve diğer haklar nasıl düzenlenmiştir?

2. Ücretli Usta Öğreticilerin aldığı maaş, hangi kriterlere göre belirlenmektedir? Eğitim seviyesi, deneyim, branş farkı gibi unsurlar ücretlendirmede etkili olmakta mıdır?

3. Ücretli Usta Öğreticilere sağlık sigortası ve emeklilik gibi sosyal güvenlik hakları sağlanmakta mıdır? Bu haklar nasıl yürütülmektedir?

4, Ücretli Usta Öğreticilerin görevlendirilmeleri için gerekli olan eğitim ve sertifikasyon süreçleri nelerdir? Bu süreçlerde herhangi bir değişiklik öngörülmekte midir?

5. Ücretli Usta Öğreticilerin iş güvencesi var mıdır? İş akdi hangi şartlarla sonlandırılabilir? Ayrıca, yıllık sözleşme yenileme ve istihdam süresi ne kadar olmaktadır?

6. Ücretli Usta Öğreticiler için mesleki gelişim veya kariyer ilerleme imkânları mevcut mudur? Eğitimde daha üst unvanlar veya pozisyonlara yükselme gibi bir sistem var mıdır?

7. Ücretli Usta Öğreticiler, kendi alanlarında projelere, seminerlere veya eğitim programlarına katılım gösterebilir mi? Katılım durumlarında herhangi bir maddi veya manevi destek sağlanmakta mıdır? Oi

## Bakanlığın cevabı

b) 17/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1514450 sayılı yazınız. ., GK26

Bakanlığımıza İlgi (a-b)'de kayıtlı yazıyla iletilen Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7717397, Hakkari Milletvekili Vezir Coşkun PARLAK"ın 7/17400, Sakarya Milletvekili Ümit DİKBAYIR'ın 7/17530, İstanbul Milletvekili Özgür KARABAT'ın 7117532, Amasya Milletvekili Reşat KARAGÖZ'ün 7/17533 ve 7/17534, Kocaeli Milletvekili Nail ÇİLER*in 7/17536, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL"ın 7/17538, Kars Milletvekili İnan AKGÜN ALP'in 7/17539 ve 7/17541 ile Niğde Milletvekili Ömer Fethi GÜRER'in 7117540 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

I Eğitim Bakanı

Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın "Ders ücreti karşılığında görevlendirme" başlıklı 9*uncu maddesinin 2. fıkrasında "Resmi görevi bulunmayanlar ile emeklilere okul öncesi, ilköğretim, orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumları ile yabancı uyrukluların eğitim gördüğü geçici eğitim merkezlerinde haftada 30 saate, kadar ek ders görevi verilebilir.

b) İlgili mevzuatında belirtilen esaslara göre uzman ve usta öğretici olarak nitelendirilenlerden;

) Resmi görevi bulunanlara haftada 10 saate,

2) Resmi görevi bulunmayanlara haftada 40 saate, kadar okul öncesi, mesleki ve teknik orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders görevi verilebilir.

(2) Bu madde kapsamında ders görevi verilenlerden resmi görevi bulunmayanlara, fiilen okuttukları her 2 saat ders için I saat daha eğitim öğretime destek görevi karşılığında ayrıca ek ders ücreti ödenir. " hükümlerine yer verilmiştir.

Ek ders ücreti karşılığında görev yapanlar, yalnızca fiilen okuttukları ders karşılığında ek ders ücretinden yararlandırılmaktadır.

Diğer taraftan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Prime esas kazançlar" başlıklı 80'inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde; "Sigortalıların günlük kazançlarının hesabında esas tutulan gün sayıları, aynı zamanda, bunların prim ödeme gün sayılarını gösterir. Ancak, işveren ve sigortalı arasında kısmi süreli hizmet akdinin yazılı olarak yapılmış olması kaydıyla, ay içerisinde günün bazı saatlerinde çalışan ve çalıştığı saat karşılığında ücret alan sigortalının ay içindeki prim ödeme gün sayısı, ay içindeki toplam çalışma saati süresinin 4857 sayılı İş Kanununa göre belirlenen haftalık çalışma süresine göre hesaplanan günlük çalışma saatine bölünmesi suretiyle bulunur. Bu şekildeki hesaplamada gün kesirleri bir gün kabul edilir. " hükmüne yer verilmiştir.

Aynı maddenin (j) bendinde ise; "Milli Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında ilgili mevzuatı çerçevesinde uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısı 30 günü aşmamak kaydıyla, bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının, prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu bulunur. Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda tam sayıdan sonraki küsuratlar dikkate alınmaz. " denilmiştir.

Bu hükümlerden hareketle Hazine ve Maliye Bakanlığının 09.07.2010 tarihli ve B.07.0.BMK.0.19.115706-45/10283 sayılı yazısında; uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısının 30 günü aşmamak kaydıyla bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının, prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu, uzman ve usta öğretici statüsü dışında çalışanların prim ödeme gün sayısının ise bir takvim ayındaki ek ders saati toplamının 7,5 saate bölünmesiyle tespit edileceği belirtilmiştir.

Bu itibarla Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında görev yapan uzman ve usta öğreticiler ile uzman ve usta öğretici statüsü dışında çalışanların prim ödeme gün sayılarının belirlenmesinde, Hazine ve Maliye Bakanlığının 09.07.2010 tarihli ve B.07.0.BMK.0.19.115706-45/10283 sayılı yazısı çerçevesinde işlem yapılmaktadır. Strateji Geliştirme Başkanlığı

Öte taraftan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 09.12.2004 tarihli ve 16-327 Ek sayılı "İşsizlik Sigortası Kapsamına Girmeyenler" konulu Genelge'sinde özetle; Hazine ve Maliye Bakanlığından alınan görüş doğrultusunda Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın yukarıda anılan 9*uncu maddesi çerçevesinde ek ders ücreti karşılığında görevlendirilenlerin, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 46'ncı maddesi uyarınca bu Kanun kapsamına dâhil olmadıkları, dolayısıyla ilgililerden işsizlik sigortası primi kesilmesinin uygun görülmediği belirtilmektedir. İşsizlik ödeneği konusu; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığının görev alanında bulunmaktadır.

7489 sayılı 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun "Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalara İlişkin Esaslar" başlıklı E cetvelinin 30. maddesinde "7/72/2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 14/7/2009 tarihli ve 2009/15215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca, üzerinde resmi görevi bulunmayanlardan ders ücreti karşılığında yapılacak görevlendirmeler, Cumhurbaşkanlığınca yapılacak yıllık saat vizesi ile sınırlı olarak gerçekleştirilebilir. İdareler, yıllık saat vizesini ve ilgili tertiplerde yer alan ödeneği aşacak şekilde görevlendirme yapamaz. " hükmü yer almaktadır.

Resmi görevi bulunmayan kişilere haftada 40 saate kadar, resmi görevi bulunan kişilere ise haftada 10 saate kadar ders görevi verilebilmektedir. Ek ders ücretleri saat başına gündüz ücreti net 108.00 TL, gece ve hafta sonları ise net 115.56 TL'dir. 11.11.2023 tarihli ve 7769 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile fiilen okutulan 2 saat için 1 saat eğitim öğretim destek görevi karşılığında ayrıca ek ders ücreti ödenmektedir. Böylelikle usta öğreticilerin geliri 9050 oranında artırılmıştır. Usta öğreticilere ek ders ücretleri saat başına; gündüz 162,00 TL, gece, hafta sonları, yarıyıl ve yaz tatillerinde ise 173,34 TL ödenmektedir. Aylık 176 saat derse giren bir usta öğretici 28.512 TL (1/2 oranı dâhil) net ücret almaktadır. Akşam ve hafta sonu derse girilmesi durumunda ise bu ücret 30.507,84 TL'ye kadar çıkmaktadır.

1923-2023 yılları arası, sürekli ve geçici yolluklar ile mahkeme kararları kaleminde ödenek üstü harcama yapılabilmekte ve dolayısıyla bağlı kurumlarımız ödenek talebinde bulunmadan usta öğreticilerin ücret ödemesini gerçekleştirmekteydi. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) milletvekillerinin Anayasa Mahkemesine 27/72/2019 tarihli ve 7198 sayılı 2018 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu'nun 4. maddesinin (3) numaralı fıkrasının Anayasa'nın 7. 87., 88. 89. ve 161. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline ve yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmesi talebi ile yaptığı başvuru üzerine Anayasa Mahkemesinin 3/11/2023 tarihli ve 32358 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 28/9/2023 tarihli ve 2023/161 sayılı Karar'ı gereği 0/-Personel Giderleri ve 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri başlıklı ekonomik kodlardan yapılacak ödemeler dâhil türlü ödeme işlemi için ödeneği olmaksızın hiçbir şekilde harcama yapılamamaktadır. Anayasa Mahkemesi kararı sonrası bu işlemler Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığından ödenek temin edilerek yapılabilmektedir. Devam eden kurslarda herhangi bir ücretli usta öğreticinin görevlendirilmesi sonlandırılmamıştır.

Bahse konuda geriye dönük bir problem bulunmamaktadır. Bu konuda ödemeler çalışılan ayı takip eden ay içerisinde yapıldığından ne kadar ücret tahakkuk edeceği önceden bilinmemektedir. İl/ilçe milli eğitim müdürlüklerin talebi Bakanlığımıza intikal ettikçe bütçe mahalline gönderilmektedir.

Usta öğreticilerin ücretlerinin ödenmesi noktasında Bakanlığımızın herhangi bir planlama hatası bulunmamaktadır.

Bu kapsamda usta öğreticilerin ücretlerinin ödenmesi amacıyla bir bütçe ihtiyacı ortaya çıkarsa Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığından talep edilen ödenek Bakanlığımıza aktarıldığında usta öğreticilerin ücretleri ivedilikle ödenecektir.

---

**Kaynak gösterme:** Ümit Dikbayır (İYİ Parti, Sakarya). “Ücretli usta öğreticilerin çalışma koşulları ve özlük haklarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/17530, 10 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17530-ucretli-usta-ogreticilerin-calisma-kosullari-ve-ozluk-haklarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ed05b845-9855-41ea-9197-01927accc7ad

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.