# Bakanlık tarafından gıda sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin denetimlerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/17581 - **Veren:** İdris Şahin (DEVA Partisi, Ankara) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 11 Ekim 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 188 gün sonra, 17 Nisan 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d5a35572-823d-454a-b688-01928ab870f6 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17581-bakanlik-tarafindan-gida-sektorunde-faaliyet-gosteren-isletmelerin-denetimlerine-iliskin > İdris Şahin (DEVA Partisi), 11 Ekim 2024 tarihinde 7/17581 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 188 gün sonra, 17 Nisan 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.11.10.202Â, Aylara M Milletvekili Bakanlığınızca açıklandığı üzere "Köfteci Yusuf" olarak bilinen firmanın ürettiği ürünlerinde domuz etine rastlandığı kamuoyuna yansımıştır. Gıda sağlığını temin etmek bakanlığınızın görevidir. Gıda sektöründe ve tüketen vatandaşlarımızda "ne yediğimizi bilmiyoruz" algısı oluşmakta ve tedirginliğimiz devam etmektedir. Bu bağlamda, 1. Bakanlığınızın taşra teşkilatları dahil olmak üzere gıda işletmelerini denetlemekle sorumlu Koruma Kontrol Genel Müdürlüğünde kaç personel çalışmakta ve çalışan personellerin mesleki dağılımları nedir? 2. Türkiye'de domuz eti üreten ve satan, Bakanlığınızca ruhsatlandırdığınız ve denetlenmesi gereken ne kadar işletme bulunmaktadır? 3. Söz konusu işletmelerde üretilen etlerin iç piyasaya sürülürken takibi yapılmakta mıdır? 4. Gıda sektöründe üretim yapan ve perakende olarak piyasaya hizmet sunan işletmeler periyodik olarak ne kadar sürelerle denetlenmektedir? 5. Bakanlığınız yılda toplam kaç denetim gerçekleştirmektedir? 6. "Köfteci Yusuf" işletmesinin bu denli kamuoyuna teşhir edilmesinin ardında başka hesap olduğunu düşünüyor musunuz? arar saye am TBMM Halkla İlişkiler Binası — 1. Kat, Oda: F-109 ## Bakanlığın cevabı Ülkemizde gıda güvenilirliğinin sağlanması, gıdalarda taklit ve tağşişin önlenmesi, kişilerin sağlığının ve tüketici menfaatlerinin korunması ile sektörde haksız rekabetin engellenmesi amacıyla gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerin üretim, işleme ve dağıtımının tüm aşamalarında resmi kontrol faaliyetleri Bakanlığımızca risk esasına göre, ön bildirim gereken hâller dışında, önceden haber verilmeksizin yıllık program çerçevesinde yürütülmektedir. Resmi kontrollerin sıklığı "İşletmelerin Riske Dayalı Denetim Sıklığının Belirlemesi Prosedürü" çerçevesinde belirlenmekte olup herhangi bir risk durumunda bu sıklık artmaktadır. Bakanlığımızca ülkemizdeki işletmeler her yıl en az bir defa denetime tabi tutulmaktadır. Bu kapsamda, 2023 yılında toplam 1.302.038 yurtiçi resmi kontrol gerçekleştirilmiştir. 2024 yılında ise toplam 1.329.758 yurtiçi resmi kontrol gerçekleştirilmiştir. Domuz türü hayvanların et ve et ürünlerine yönelik faaliyet gösteren gıda işletmecileri, Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği'nin 6'ncı maddesinin beşinci fıkrasının (a) bendinde yer alan "Domuz ve tek tırnaklı hayvanlar dışındaki hayvan türlerinin kesimi ve muamelesi, etlerin parçalanması, soğutulması, etlerinden kıyma, hazırlanmış et karışımı, MAE (Mekanik Ayrılmış Et) ve et ürünleri üretiminin yapılması, ambalajlanması, depolanması ve nakliyesi ile ilgili faaliyetlerle uğraşan gıda işletmelerinde domuzlar ve tek tırnaklı hayvanlara ve bu hayvanların etlerine ilişkin faaliyetler yürütülemez, bu işlemler domuz ve tek tırnaklı hayvanlara mahsus her iki tür için ayrı ayrı onaylanmış veya kayıt altına alınmış gıda işletmelerinde yürütülür" hükmü do grultusunda ayrı kayıt/onay almak zorundadır. Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği gereğince domuz etlerinin diğer hayvan türlerine ait etlerden ve diğer gıdalardan ayrı olarak üretilip satışa sunulması gerekmektedir. Domuz kesimhane ve domuz eti işleyen tesislerde başka bir türe ait hayvan kesilmesi ve işlenmesi, başka bir hayvan türü ile nakledilmesi, ambalajlanması, depolanması ve satışı kesinlikle yasaktır. Domuz eti ve ürünleri ağırlıklı olarak turistik tesislere ve domuz eti satmak üzere kayıt altına alınmış işletmelere satılmakta olup gerek bu turistik tesislerin gerekse bu çiftliklerin ve işletmelerin denetim ve kontrolleri Bakanlığımızca düzenli olarak yürütülmektedir. 5996 sayılı Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 3*üncü maddesinin birinci fıkrasının 39*uncu bendi; "İzlenebilirlik: Üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamaları boyunca bitkisel ürünlerin, gıda ve yemin, gıdanın elde edildiği hayvanın veya bitkinin gıda ve yemde bulunması amaçlanan veya beklenen bir maddenin izinin sürülebilmesi ve takip edilebilmesini," ifade eder denilmektedir. Mezkur Kanunun "Gıda ve yemde izlenebilirlik ve etiketleme, sunum ve reklâm ile tüketici haklarının korunması" başlıklı 24*üncü maddesinin birinci fıkrası "Gıda veya yem işletmecileri izlenebilirliği sağlamak amacıyla, üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamalarında, sorumluluğundaki gıda veya yemin, gıda veya yeme ilave edilecek her türlü maddenin ve gıdanın elde edildiği hayvanın takibinin yapılabilmesi için, bir sistem oluşturmak ve talep hâlinde bu bilgileri Bakanlığa sunmak zorundadır." İkinci fıkrası "Piyasaya arz edilecek gıda ve yem, izlenebilirliği sağlamak amacıyla, uygun şekilde etiketlenmek veya Bakanlıkça belirlenecek bilgi ve belgelerle uygun şekilde tanımlanmak zorundadır." denilmektedir. Bu kapsamda Bakanlığımızca yapılan resmi kontrollerde 5996 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde izlenebilirlik denetimleri yapılmaktadır. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Evcil tırnaklı hayvanların (sığır, manda, bizon, koyun, keçi, tek tırnaklı hayvan, deve, domuz) kesiminin yapıldığı ve/veya etlerinin parçalandığı, et ürünlerinin üretildiği gıda işletmelerinin taşıması gereken asgari teknik ve hijyenik özellikler 5996 sayılı Kanun ile Avrupa Parlamentosu Konsey Tüzüğüne paralel olarak hazırlanmış "Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik", "Gıda Hijyeni Yönetmeliği", "Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği" ve "Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmelik" ile belirlenmektedir. 5996 sayılı Kanunu'nun 3'inci maddesi kapsamında kesimhanelerde kesim öncesi ve sonrası muayeneler ile et parçalama işlemi yapılan yerlerde muayeneleri ve diğer resmi kontrolleri yapmak üzere Bakanlığımızca resmi veteriner hekim görevlendirmesi yapılmaktadır. 2996 sayılı Kanun'un "Resmi kontroller, itiraz hakkı ve resmi sertifikalar" başlıklı 31'inci maddesi altıncı fikrasında "Bakanlık, uygun gördüğü hâllerde yapılan kontroller sonucunda sahip olduğu bilgileri, kamuoyunun bilgisine sunabilir." denilmektedir. Bu resmi kontrollerde et ve et ürünü üreten, satan işletmelerde 13 ayrı başlıkta numuneler alınmaktadır. Bu kapsamda et ve et ürünlerinde tür tayini tespitleri için numuneler alınmış ve domuz eti tespiti yapılan işletmeler kamuoyu ile paylaşılmıştır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** İdris Şahin (DEVA Partisi, Ankara). “Bakanlık tarafından gıda sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin denetimlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/17581, 11 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17581-bakanlik-tarafindan-gida-sektorunde-faaliyet-gosteren-isletmelerin-denetimlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d5a35572-823d-454a-b688-01928ab870f6 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.