# Sokak köpeklerine ve başıboş köpek sorununa ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/1762
- **Veren:** Mesut Doğan (Saadet Partisi, Ankara)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 13 Temmuz 2023
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 5 Eylül 2023)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0fa17979-f3e7-4e51-be40-01894f227d07
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1762-sokak-kopeklerine-ve-basibos-kopek-sorununa-iliskin

> Mesut Doğan (Saadet Partisi), 13 Temmuz 2023 tarihinde 7/1762 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 5 Eylül 2023).

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İç Tüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Devletin vatandaşına karşı en önemli önceliklerinden birisi, onların can güve sl sağlama sorumluluğudur. Ne yazık ki, bir süredir kamuoyunda "başıboş köpekler" olarak nitelendirilen sahipsiz sokak köpeklerinin yol açtığı kazaları ve ölümleri üzülerek takip etmekteyiz.

Geçtiğimiz yılın verilerine göre | Ocak- 31 Aralık 2022 tarihleri arasında başıboş köpeklerden kaynaklanan 340 saldırı ve 89 trafik kazası basına yansıdı. Başıboş köpek saldırılarında 6'sı çocuk, 3'ü kadın olmak üzere 13 kişi hayatını kaybetti. 52'si kadın 134'ü çocuk olmak üzere toplam 307 kişi yaralandı. Mahra Melih Pınar isimli evladımız köpeklerden kaçarken hayatını kaybeden çocuklarımızdan bir tanesi olmuştur. Son olarak, 12 Temmuz 2023 tarihinde sahipsiz bir sokak köpeğinin ısırması sonucunda kuduz hastalığına yakalanan mimar

Lütfü Seray da bu sorunun son kurbanlarından biri olmuştur.

5499 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 6ıncı maddesinde açıkça "...yerel yönetimler yetki ve sorumluluklarına ilişkin düzenlemeler ile çevreye olabilecek olumsuz etkilerini gidermeye yönelik tedbirler, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı ile eşgüdüm sağlanarak, diğer ilgili kuruluşların da görüşü alınmak suretiyle Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." denmektedir. Yine aynı maddede açıkça "Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan veya izin verilen hayvan bakımevlerine götürülmesi zorunludur." denilmiştir. Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip

Erdoğan tarafından 23.12.2022 tarihinde kamuoyuna yansıyan yerel yönetimlerin sahipsiz hayvanlar için barınak inşa etmesi çağrısı ise görünen o ki yeterli olmamıştır. Bu bağlamda;

I-Türkiye'de sokak köpeklerinin sayısına ilişkin bir çalışma yapılmış mıdır? Yapılmışsa bunların sayısı hakkında kamuoyu bilgilendirilecek midir?

2-Sokak köpeklerinin kısırlaştırılmasına ve kontrolsüz üremeyi önlemek adına yapılan çalışmalarda şimdiye kadar kaç köpek kısırlaştırılmıştır?

3-Türkiye'deki bütün sokak köpeklerinin kontrolsüz üremesini önlemek amacıyla yapılacak kısırlaştırma çalışmaları için gerekli veteriner sayısı nedir ve şu anda mevcut veteriner sayısı kaçtır? Şayet bu sayı yeterli değilse çalışmalar hangi kaynaklarla yürütülecektir? 4-Kısırlaştırma çalışmalarının toplam maliyeti nedir?

5-Kısırlaştırma çalışmalarında önümüzdeki 5 yıl sonunda sokak köpeklerinin sayısına yönelik bir öngörünüz var mıdır?

6- Yasak ırk köpeklerin üremesi ve dolaştırılmasını engellemek amacıyla ne gibi çalışmalar yürütülmektedir? Yasak ırkların beslenmesini engellemek amacıyla ne tür caydırıcı önlemler alınmaktadır?

## Bakanlığın cevabı

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında sahipsiz hayvanların rehabilitasyonu işlemleri yerel yönetimlerce yürütülmektedir. Bakanlığımızca yayımlanan 2017/3 sayılı "Sokak Hayvanlarının Kısırlaştırılması İle İlgili Ödenek Tahsisi Genelgesi" kapsamında sahipsiz hayvanları kısırlaştırarak Bakanlık veri tabanına kaydeden yerel yönetimlere, Bakanlık bütçe imkânları dâhilinde her yıl belirlenen miktarda mali destek sağlanmaktadır.

2004 yılından günümüze kadar sahipsiz hayvan popülasyon kontrolüne yönelik yapılan çalışmalarla 2 milyon 300 bin sahipsiz hayvan kısırlaştırılmıştır.

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 14'üncü maddesinin (1) bendi kapsamında "Bakanlıkça belirlenen tehlike arz eden hayvanları üretmek, sahiplenmek, sahiplendirmek, barındırmak, beslemek, takas etmek, sergilemek, hediye etmek ve bunların ülkemize girişini, satışını ve reklamını yapmak" yasaktır. Bu doğrultuda Bakanlığımızca 2021/48 sayılı Tehlike Arz Eden Hayvanlar Genelgesi ile Amerikan Pitbull Terrier, Dogo Argentino, Fila Brasilerio, Japanese Tosa, American Staffordshire Terrier ve American Bully ırkı köpekler tehlike arz eden hayvanlar olarak belirlenmiştir.

Bununla birlikte mezkur kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bu hayvanları elinde bulunduranlara hayvanlarını kısırlaştırarak Bakanlık veri tabanına kaydettirmeleri için 14.01.2022 tarihine kadar süre verilmiştir. Kısırlaştırılan ve kayıt altına alınan bu hayvanlar, Kanun hükümleri gereğince kayıt belgesiz, ağızlıksız ve tasmasız olarak dolaştırılamaz, halkın yoğun olarak bulunduğu yerler ile çocuk oyun alanları ve parklarına sokulamaz. Bu hükümlere aykırı hareket edenlere 2023 yılında hayvan başına 33 bin 339 TL idari para cezası uygulanır. Tekrarı halinde yine idari para cezası verilerek hayvanlara el konulur.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mesut Doğan (Saadet Partisi, Ankara). “Sokak köpeklerine ve başıboş köpek sorununa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/1762, 13 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1762-sokak-kopeklerine-ve-basibos-kopek-sorununa-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0fa17979-f3e7-4e51-be40-01894f227d07

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
