# Merkez Bankasının son beş yıl içinde bastığı nakit para miktarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/18276
- **Veren:** Seyit Torun (CHP, Ordu)
- **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek)
- **Veriliş tarihi:** 11 Ekim 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 68 gün sonra, 18 Aralık 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/34b5342c-63bd-449b-a807-019289dc024c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18276-merkez-bankasinin-son-bes-yil-icinde-bastigi-nakit-para-miktarina-iliskin

> Seyit Torun (CHP), 11 Ekim 2024 tarihinde 7/18276 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 68 gün sonra, 18 Aralık 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını, Anayasa'nın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı maddesi gereğince arz ederim.

Ülkemizde enflasyonun kontrolden çıkması sebebiyle Türk Lirası'nın değer kaybetmesiülkemizde nakit para dolaşımını sekteye uğratmış, 200 TL değerindeki en yüksek banknotumuz işlevselliğini kaybetmiştir.

Banknotun piyasaya ilk sürüldüğü 2009 yılında 200 TL ile 129 dolar alınabilirken, 2024 itibarıyla bu miktar yalnızca 6,2 dolara düşmüştür. O tarihte bu tutar ile 92,5 litre mazot, 500 ekmek ve 4-5 gram altın alınabiliyorken, günümüzde aynı miktar para ile yalnızca 16 ekmek, 4-5 litre mazot ve maalesef I gram altın bile alınamamaktadır. Bu durum, enflasyonun ve parasal değer kaybının etkilerini açıkça göstermektedir. Söz konusu ekonomik dalgalanmalar, sistemde ciddi bir nakit sıkıntısına yol açmaktadır.

Piyasada nakit akışının azalmasıyla birlikte, ATM'lerdeki günlük para çekim limitleri yetersiz kalmakta, 200 TL değerindeki banknotlar hızla tükenmekte, çekim işlemleri günler sürmekte, söz konusu olumsuzluklar bireyleri ve tüzel kişilikleri mağdur etmektedir. En yüksek banknotumuzun pula dönüşmesine seyirci kalınmakta, tasarruf tedbirleri halkımızı yoksullaştırmaya devam ederken iktidar şatafatına şatafat katmaya devam etmektedir.

Bu bağlamda:

1. Merkez Bankası'nın son beş yıl içinde bastığı nakit para miktarlarını, banknot değerlerine göre yıllık olarak açıklayabilir mi?

2. En yüksek banknotumuz olan 200 TL'nin işlevselliği kalmamıştır. Yeni bir en yüksek banknot değeri belirlenmesi ve dolaşıma sokulması düşünülmekte midir?

3. Piyasadaki nakit açığının çözülmesi için hangi tedbirlerin alınması planlanmaktadır? e Tİ

4. Merkez Bankası'nın önümüzdeki 5 yıl içerisinde) basmayı olanladiğı N banknotların miktarlarını değerleri ile birlikte yıllık temelde. ,açıklar mısınız? | e ara me

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazınız ekinde alınan Ordu Milletvekili Sayın Seyit TORUN"a ait 7/18276 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Mi LENA EL.

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, MBlok, Kat: 3-4

Ordu Milletvekili Sayın Seyit TORUN'a Ait 7/18276 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın Seyit TORUN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından üretilen banknotlar, TCMB'nin ülke genelinde bulunan 21 adet şubesi üzerinden ticari bankalar aracılığıyla tedavüle verilmekte olup, TCMB ticari bankaların banknot miktarı ve farklı kupürlere ilişkin taleplerini karşılamaktadır. Bu kapsamda vatandaşlarımızın nakit talebi, ülke genelinde eksiksiz ve kesintisiz olarak karşılanmaktadır.

Diğer taraftan, üst değerli banknota ihtiyaç duyulup duyulmadığı hem makroekonomik ve finansal analizler hem de teknik olarak yapılan değerlendirmelerin sonucuna göre belirlenmektedir. Ayrıca, tedavüldeki kupür kompozisyonu nakit dışı ödeme araçlarındaki gelişmeler ile birlikte değerlendirilmektedir. Bu kapsamda tedavüldeki kupür kompozisyonu değişimleri dikkatle takip edilmektedir.

Basılması planlanan banknot miktarı emisyon artışından kaynaklanan "dolaşım gereği", ihtiyaten bulundurulması gereken "yedek depo gereği" ve imha edilen yıpranmış banknotların telafi edilmesini amaçlayan "imha gereği" gibi kriterler gözetilerek belirlenmektedir. Bu doğrultuda, geçmiş verilerden hareketle kupür bazında tedavül, yedek depo, tahsilat ve imha gelişmeleri ile ekonomik ve finansal konjonktür dikkate alınarak geleceğe yönelik planlamalar yapılmaktadır.

Öte yandan, önergede bahsi geçen banknot bilgilerine ilişkin veriler, "htips:/www.temb.gov.ir/wps/wcm/conneci/TR/TCMB*TR/Main* Menu/Banknotlar/Banknotl paylaşılmaktadır.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Mehmet ŞİMŞEK
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Seyit Torun (CHP, Ordu). “Merkez Bankasının son beş yıl içinde bastığı nakit para miktarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18276, 11 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18276-merkez-bankasinin-son-bes-yil-icinde-bastigi-nakit-para-miktarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/34b5342c-63bd-449b-a807-019289dc024c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.