# MESEM'e öğrenci olmayan kişilerin kaydedildiği iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/18299
- **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 11 Ekim 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 41 gün sonra, 21 Kasım 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4273dedb-fa75-434e-9790-01928b1bd703
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18299-mesem-e-ogrenci-olmayan-kisilerin-kaydedildigi-iddiasina-iliskin

> Mahmut Tanal (CHP), 11 Ekim 2024 tarihinde 7/18299 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 41 gün sonra, 21 Kasım 2024).

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf'T Tekin tarafından yazılı olatâ saygıyla talep ederim, 07/10/2024 NO

Son dönemlerde tartışma konusu olan Mesleki: Eğitimi Merkezlerine (MESEM) kayıtlı öğrencilerin bir gün zorunlu teorik eğitim, dört gün de işletmelerde beceri eğitimi aldığı uygulama çerçevesinde devlet tarafından işletmelere öğrenci başına her ay 8.500 TI""ye kadar destek verildiği ve bu öğrencilerin sigortalarının devlet tarafından: karşılandığı bilinmektedir. Ancak, bazı işletmelerin bu durumu kötüye kullanarak, öğrenci olmayan çalışanlarını mesleki eğitim okullarına kayıt ettirip hem:-devlet desteği aldıkları hem de çalışanlarının sigortalarını " devlete ödeterek bu durumdan haksiz kazanç sağladıkları yönünde ciddi iddialar ortaya atılmıştır. Kamu kurumu yöneticilerinin de kağıt üzerinde öğrenci olarak gösterilen işletme çalışanlarını, | gün zorunlu teorik eğitim ve 4 gün beceri eğitim alıyormuş gibi göstererek, bu işletmeler ile işbirliği kurdukları ve öğrenci başına işletmelerden pay alarak görevi kötü kullandıkları iddia edilmektedir. Bu kapsamda sorularımın cevaplandırılması gerekmektedir.

1. İşbu önerge tarihi itibariyle Türkiye'de mesleki eğitim kurumlarına (MESEM) kayıtlı öğrenci sayısı kaçtır? Bu öğrencilerden kaçı yabancı öğrencidir? Bu yabancı Ö öğrencilerden kaçı Suriyelidir?

2. Meslekli eğitim kurumlarında (MESEM) i öğrenci olmayan çalışanların kayıt yaptırıldığına ilişkin Bakanlığınıza yöneltilen şikayet var mıdır? Şayet varsa bu şikayetlerin giderilmesi amacıyla Bakanlığınızın yapmış olduğu çalışmalar var mıdır? Bakanlığınızca öğrenci olmayan çalışanların bulunduğu iddiasına yönelik olarak denetim yapılmış mıdır? Şayet denetim yapılmış ise denetim sonucunda elde edilen veriler nelerdir? Denetim neticesinde öğrenci olmayan şahısların sayısı tespit edilmiş midir? Öğrenci olmayan şahıslardan kaçı Suriyelidir?

3. Usulsüz şekilde öğrenci olmayan şahısları, MESEM'e (mesleki eğitim kurumlarına) kayıtlı öğrenciymiş gibi göstererek haksız kazanç elde eden işletmeler ve bu usulsüzlüğe göz yuman ya da bu usulsüzlükte dahili bulunan kamu görevlileri tespit edilmiş midir? Şâyet tespit edilmiş ise bu konuda adli ve idari soruşturma başlatılmış mıdır?

4. Bahsi geçen işletmelere her ay toplamda ne kadar devlet desteği sağilirilıkld 21. —

5. Mesleki eğitim gören öğrencilerin bir gün teorik ve dört gün pratik pratik eğitim alıp almadıkları nasıl denetlenmektedir? Bu denetimlerde herhangi bir usulsüzlük tespit edilmiş midir? Şayet bir usulsüzlük tespit edilmiş ise bu usulsüzlüğün giderilmesi için Bakanlığınızca yürütülen çalışma var mıdır, kapsamı nedir?

Mesleki eğitimde sağlanan devlet desteğinin daha etkili ve amacına uygun şekilde kullanılabilmesi, usulsüzlüklerin ortadan kaldırılabilmesi için Bakanlığınızın aldığı tedbirler var mıdır? Şayet var ise bu tedbirlerin kapsamı nedir? Bu tedbirler nasıl uygulanacaktır? Bakanlığınızca bu konuda tedbir alınmamış ise gerekçesi nedir?

Usulsüz şekilde öğrenci olmayan şahısların, mesleki eğitim kurumlarına kayıtlı öğrenciymiş gibi gösterilmesi sebebi ile devletin uğradığı zarar ne kadardır? İlgililerden bu zararın tazmini hususunda Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma var mıdır? Bu çalışma kapsamında uğranılan zarar ilgililerden nasıl tanzim edilecektir? Devletin uğradığı zararın tanzimi konusunda Bakanlığınızın bir çalışması bulunmuyor ise gerekçesi nedir?.

İlgili kamu kurumu yetkililerinin, özel işletme yetkilileri ile doğrudan temas kurarak bu işletmelerle protokoller imzaladıkları, işletmelerde zaten eskiden beri fili olarak işçi statüsünde çalışan kişileri MESEM"e(Mesleki Eğitim Merkezlerine) kaydettirerek işletmelere milyonlarca lira aktardıkları ve bu şekilde devlete zarara uğrattıkları iddiası doğru mudur? Şayet doğru ise hukuka aykırı davranarak devleti zarara uğratan kişiler tespit edilmiş midir? Şayet bu kişiler tespit edilmişse haklarında idari ve hukuki yaptırım uygulanmış mıdır? ©

## Bakanlığın cevabı

b) 04/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1504468 sayılı yazınız. ©) 16/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1513275 sayılı yazınız.

ç) 23/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1518331 sayılı yazınız.

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen Niğde Milletvekili Ömer Fethi GÜRER"in 7/16629, Batman Milletvekili Zeynep ODUNCU KUTEVİ'nin 7/16630, Gaziantep Milletvekili Hasan ÖZTÜRKMEN'in 7716741, Balıkesir Milletvekili Serkan SARI'nın 7117378, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7/18299, İstanbul Milletvekili Özgür KARABAT'ın 7/18301, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7118313, Hakkari Milletvekili Öznur BARTİN"in 7/18314, İstanbul Milletvekili İsa Mesih ŞAHİN'in 7118315 ve 7/18321 ile Trabzon Milletvekili Yavuz AYDIN'ın 7/18324 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. Bilgilerinize arz ederim,

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

7113299 Ge 29 YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Soru önergesinde Resmi İstatistik Programı kapsamında talep edilen veriler; Bakanlığımızın "https://sgb.meb.gov.tı/www/resmi-istatistikler/icerik/64" internet adresinde yayımlanan Milli Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim adlı yayında yer alan "2.10 Ortaöğretim kurumlarında okul türlerine göre okul, öğrenci, öğretmen ve derslik sayısı" başlıklı tabloda mevcuttur.

Özel okullarda öğrenci, hizmetli, memur ve öğretmenlerin mesleki eğitim merkezlerine kayıtlarının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı, çırak/aday çırak öğrencilerin devam eden eğitim süreçlerinin ve öğretmenlere verilen koordinatörlük görevlerinin mevzuata uygun olarak yapılıp yapılmadığı ve devlet katkısının usulüne uygun olarak ödenip ödenmediği hususlarında Bakanlık Makamının 07.09.2023 tarihli ve 83115568 sayılı Olur'u kapsamında 81 ilde bakanlık müfettişlerince inceleme-soruşturma çalışmaları yürütülmüş olup, İstanbul ili dışında tüm illerde çalışmalar tamamlanmıştır. Yürütülen inceleme-soruşturma çalışmaları sürecinde bazı işletmeler fazla ödemeleri kendileri iade etmişler, diğer işletmeler hakkında bakanlık müfettişlerince düzenlenen raporlarda mali teklifler ve sertifika-eğitim süreci iptal teklifleri getirilmiştir.

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun "Denetleme ve ceza" başlıklı 41'inci maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarında yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitim, öğrencilerin bu eğitiminden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Bakanlıkça; iş ortamı, sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları bakımından ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca denetlenir. Denetimle ilgili raporlar valiliğe verilir. Raporlarda belirtilen hususlar valilikçe değerlendirilir ve gereği yapılır." hükmü yer almaktadır. 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ve Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre öğrencilere mesleki eğitim yaptırmak için işyerinde usta öğretici bulunması şarttır. Öğrenciler, usta öğretici gözetiminde ve bir program dâhilinde işletmede beceri eğitimi alırlar. Öğrencilerin işletmede aldıkları beceri eğitimlerinin müfredata uygunluğu, görevlendirilen koordinatör öğretmenler tarafından düzenli olarak kontrol edilmektedir.

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunun 25'inci ve Geçici 12'nci maddeleri kapsamında aday çırak ve çıraklar ile işletmelerde mesleki eğitim gören, staj veya tamamlayıcı eğitime devam eden öğrencilere ödenecek ücretlere yönelik devlet katkısı ödemesi hakkında hazırlanan "Devlet Katkısı Ödeme Usul ve Esasları" Bakanlığımız ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı arasında 24.07.2023 tarihinde imzalanarak yürürlüğe girmiştir. "Devlet Katkısı Ödeme Usul ve Esasları" ile kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanılması ilkesi doğrultusunda, daha önce istihdam olmamış genç bireylerin istihdama hazır hale getirilerek yeni istihdamın desteklenmesi amacıyla devlet katkısından, aynı kişinin bir defa yararlanması, eğitim almadığı bir meslekten istihdam olacakların desteklenmesi, emekli olmayanların yararlanması, sınava girerek doğrudan belge alabilecek durumda olanların farklı bir meslekten kayıt olması durumunda destekten yararlanması için düzenleme yapılmıştır. Bu kapsamda; mesleki eğitim merkezi programı öğrencilerinin kayıt olacakları meslek alanlarından hangileri için devlet katkısı ödemesi yapılacağı Orta Vadeli Program'da belirtilen politika ve tedbirler doğrultusunda Bakanlığımız ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belirlenerek 29.09.2023 tarihli ve 85635102 sayılı yazı ile valiliklere gönderilmiştir.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “MESEM'e öğrenci olmayan kişilerin kaydedildiği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18299, 11 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18299-mesem-e-ogrenci-olmayan-kisilerin-kaydedildigi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4273dedb-fa75-434e-9790-01928b1bd703

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.