# Yabancı bir şirketin fındık sektöründe tekelleşmesini önlemek için yapılan çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/18338
- **Veren:** Yavuz Aydın (İYİ Parti, Trabzon)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 18 Ekim 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 158 gün sonra, 25 Mart 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/37fc88c1-fab5-4efb-8c38-0192ae243989
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18338-yabanci-bir-sirketin-findik-sektorunde-tekellesmesini-onlemek-icin-yapilan-calismalara-ili

> Yavuz Aydın (İYİ Parti), 18 Ekim 2024 tarihinde 7/18338 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 158 gün sonra, 25 Mart 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını Anayasa'nın 98 İçtüzüğün 96 ve 99. Maddeleri gereğince arz ve talep ederim. uz AYDIN

Dünya fındık üretiminin yaklaşık 9670'i ülkemiz tarafından gerçekleştirilmektedir. Dünya üretiminde zirvede olduğumuz bir tarım ürününde maalesef söz sahibi olamamaktayız. Bu durumun temel nedeni İtalyan şirket Ferrero"nun tekelci zihniyetidir.

2022 yılının Kasım ayında Rekabet Kurumu, Ferrero firmasının Türkiye'de fındık piyasasını bozduğuna ilişkin yeterli delil elde ederek bu firmaya karşı soruşturma başlattı. Mart 2024'te firma bu durumu kabul etti. Ferrero firması bir daha bu işleri yapmayacağına dair taahhütte bulundu. Taahhütte bulunan 15 madde kayıt dışı kalmış ve açıklanmamıştır. Fındık üretiminde zirvede olan ülkemizin tekelci zihniyete teslim edilmesi hem bugün hem de gelecek adına büyük sorunlara yol açmaktadır.

Bu bilgilere göre;

1. Ferrero'nun kamuoyuna açıklanmayan 15 maddelik taahhütleri nelerdir? Bu maddeler neden gizli tutulmaktadır?

2. Ferrero'nun daha önceki piyasa bozucu faaliyetleri ve tekelleşme eylemleri tespit edilmesine rağmen neden cezai işlem uygulanmamıştır? Bu konuda yeni adımlar atmayı düşünüyor musunuz? Düşünüyorsanız bu adımlar nelerdir?

3. Ferrero'nun Rekabet Kurumu'na verdiği taahhütleri ihlal etmesi üzerine yeni bir soruşturma açılması düşünülmekte midir? Düşünülmekteyse ne zaman için düşünülmektedir?

4, Ferrero'nun açıkladığı fiyatlar serbest piyasada nasıl bir etki yaratmıştır? Bu durumun tüketicilere yansıması nasıl olmuştur?

5. Fındık sektöründe, Ferrero tarafından oluşturulan tekelleşmeyi önlemek" için, hangi a çözümler düşünülmektedir?

6. Ferrero'nun piyasa bozucu faaliyetlerine karşı önlem aldınız mı? Aldıysanız bu önlemler nelerdir? j

## Bakanlığın cevabı

Önergede bahsi geçen konu, Bakanlığımız faaliyet alanında yer almamakla birlikte, ülkemizde bitkisel üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesi için çiftçilere bitkisel üretim destekleme ödemesi yapılmaktadır.

Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.

Fındık alım fiyatları, tüm parametreler dikkate alınarak belirlenen bir eşik fiyattır. Açıklanan ürün alım fiyatları, üretimin sürdürülebilirliği ve tüketiciye yansıması dikkate alınarak , gerçekleştirilmektedir.

Kaliteye göre değişmekle birlikte 2024/2025 sezonu kabuklu fındık alım fiyatları 9050 sağlam iç fındık esasına göre; e Levantkaliteiçin 130 TI./kg e Giresunkaliteiçin 132 TI /kg olarak belirlenmiştir.

Yüksek randımanlı fındığa (50 randımanın üzerindeki her *-1 randıman için) 1,30 TL/kg ilave edilmektedir.

24.08.2024 tarihli ve 32642 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar" kapsamında fındık üreticilerine 103 TL/da mazot desteği, 35 TL/da gübre desteği olmak üzere toplam 138 TL./da mazot ve gübre desteği ve 22.11.2001 tarihli ve 2001/3267 sayılı "Fındık Alanlarının Tespitine Dair Karar" ile belirlenen ve ruhsat verilen alanlarda, 2024 üretim yılında Çifiçi Kayıt Sistemi ve Fındık Kayıt Sistemi'ne kayıtlı üreticilere fındık alan bazlı gelir desteği kapsamında 170 TL/da destek verilecektir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Yavuz Aydın (İYİ Parti, Trabzon). “Yabancı bir şirketin fındık sektöründe tekelleşmesini önlemek için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18338, 18 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18338-yabanci-bir-sirketin-findik-sektorunde-tekellesmesini-onlemek-icin-yapilan-calismalara-ili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/37fc88c1-fab5-4efb-8c38-0192ae243989

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
