# Çalışmak için yurt dışına giden eğitimli genç nüfusa ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/18428
- **Veren:** Aykut Kaya (CHP, Antalya)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 21 Ekim 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 52 gün sonra, 12 Aralık 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8b4913ee-313b-44e5-953f-0192b3294f37
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18428-calismak-icin-yurt-disina-giden-egitimli-genc-nufusa-iliskin

> Aykut Kaya (CHP), 21 Ekim 2024 tarihinde 7/18428 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 52 gün sonra, 12 Aralık 2024).

## Önerge metni

Aşağıda yer alan sorularımın T.C. Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98*inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Ülkemizin eğitim sektöründeki en büyük problemlerden birisi her geçen gün artış gösteren beyin göçü eğilimidir. Milyonlarca lira yatırım yaparak eğitim verdiğimiz gençlerimiz, ülkemizde geleceği göremedikleri için başka ülkelerde iş bulma arayışına girmektedir.

Geçtiğimiz yıl moleküler biyoloji ve genetik mezunlarımızın yüzde 17,9'u, elektronik mühendisliği mezunlarımızın yüzde 9,1i, bilgisayar mühendislerimizin yüzde 8,4'ü, yazılım mühendislerimizin yüzde 7,8'i yurt dışına göçmeyi tercih etmiştir. Dolayısıyla, ülkemizde kendilerine sunulan iş fırsatları ve yaşam koşulları, gençlerimizi tatmin etmemekte, onlar da çareyi başka ülkelere tercih etmekte bulmaktadır. Yurt dışına göç eden gençlerimiz sadece daha yüksek maaşlar ve daha iyi iş imkanları aramamakta; aynı zamanda, bilimsel özgürlük, adalet ve güvenli bir gelecek arzusu taşımaktadır.

Dolayısıyla nitelikli gençlerimizi ülkemizde tutacak bir iş ve yaşam ortamı sağlamak, ülkemizin geleceği açısından kritik öneme sahiptir Nitekim eğitim, sadece bireyin değil, bir milletin de kalkınma aracıdır. Beyin göçünü durdurmak için gençlerimize sadece iyi maaşlar değil, güvenli bir gelecek ve bilimsel özgürlük de sunmamız elzemdir. Gençlerimiz kendi ülkelerinde mutlu ve başarılı olmalıdır.

Buna göre;

1. Eğitimli ve nitelikli gençlerimizin çeşitli gerekçelerle başka ülkelerde yaşamayı ve çalışmayı tercih etme nedenlerini tespit etmek ve yapılması gerekenlere dair kapsamlı bir yol haritası oluşturmak için bir çalışma başlatmayı düşünüyor musunuz?

Adres: TBMM, Halkla İlişkiler Binası, E-507

## Bakanlığın cevabı

71359718593

Bakanlığımıza İlgi (a-b)'de kayıtlı yazıyla iletilen Elazığ Milletvekili Gürsel EROL'un 7/18425, Antalya Milletvekili Aykut KAYA'nın 7/18428, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/18595 ve 7/18601, Diyarbakır Milletvekili Halide TÜRKOĞLU'nun 7118597, Iğdır Milletvekili Yılmaz HUN'un 7/18598, İstanbul Milletvekili Kezban KONUKÇU'nun 7/18600 ile Bitlis Milletvekili Semra ÇAĞLAR GÖKALP'in 7/18602 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek"te sunulmuştur.

Milli Eğitim Bak

Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr

Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Gençlerimizin nitelikli bir eğitim alarak edindikleri kazanımları kendileri ve ülkemiz yararına kullanmaları amacıyla politika belgelerinde belirlenen hedef ve tedbirler aşağıda yer almaktadır:

On İkinci Kalkınma Planı Politika ve Tedbirleri

675. Hayat boyu öğrenmeye katılım ve belge çeşitliliği artırılacak, kazanımların belgelendirilmesi teşvik edilecek, hayat boyu öğrenme sisteminin işgücü piyasasının talep ettiği becerileri kazandırması ve bu becerilerin iş ve sosyal yaşamda etkin kullanımı sağlanacaktır.

673.3. Hayat boyu öğrenme konusunda kamuoyunda farkındalık oluşturulacak, uzun süreli işsizler ile işgücünde olup iş aramayı bırakan pasif işgücüne yönelik hayat boyu öğrenme faaliyetleri özendirilecektir.

680. Mesleki ve teknik eğitim alan bireylerin işgücü piyasasına geçişleri kolaylaştırılacaktır.

680.1. İşgücü piyasası ile mesleki ve teknik eğitim arasındaki uyumun geliştirilmesi için gençlerin işgücü piyasasının ihtiyaçları doğrultusunda tercih yapmaları sağlanacak, öncelikli sektörlerdeki mesleki ve teknik eğitime yönelimin sağlanması için burs, eğitim desteği gibi çeşitli teşvik mekanizmaları uygulanacaktır.

680.2. Özel sektörle işbirliği içerisinde mesleki ve teknik eğitimde bölüm ve alan bazında ihtiyaç planlaması yapılarak bölgesel ve sektörel düzeyde beceri ihtiyaç haritası çıkarılacaktır.

680.3. Nitelikli işgücü ihtiyacını karşılamak için program bütünlüğü esas alınarak başta OSB lerde yer alanlar olmak üzere meslek liseleri ile yükseköğretim kurumlarının program, yönetim, insan kaynakları, finansman ve fiziki altyapı açısından eşleştirilmesi ve koordinasyonu sağlanacaktır.

695.3. Savunma sanayii, yapay zekâ, siber güvenlik, temiz ve sürdürülebilir enerji ile uzay teknolojileri gibi stratejik alanlarda nitelikli işgücü yetiştirmeye yönelik kamu-üniversite-özel sektör işbirliği programları uygulamaya konulacaktır.

696. Gençlerin istihdamının artırılması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi sağlanacaktır.

698.2. Genç girişimcileri yenilikçi buluşlara ve projelere yönlendiren hibe destekleri artırılacaktır.

698.3. Genç işgücünün kayıtlı istihdamını desteklemek üzere sosyal güvenlik bilinci geliştirilecektir.

700. Nitelikli işgücü kaybı önlenecek ve yurt dışında çalışan nitelikli vatandaşlarımızın Türkiye ile bağları güçlendirilerek mesleki bilgi ve tecrübe aktarımını sağlayacak mekanizmalar geliştirilecektir.

700.1. Nitelikli işgücünün işgücü piyasasıyla bağlantılı göç nedenleri ortaya konularak sektör bazında kitlesel işgücü kaybını önlemeye yönelik adımlar atılacaktır.

702. Düzensiz işgücü göçü ile mücadele ve uluslararası işgücünün kayıtlı istihdamının artırılması amacıyla çalışmalar yürütülecektir.

Strateji Geliştirme Başkanlığı

Orta Vadeli Program (2024-2026) Tedbirleri II MAKROEKONOMİK HEDEFLER VE POLİTİKALAR 2. İstihdam Politika ve tedbirler

4. Savunma sanayii, yapay zekâ, siber güvenlik, temiz ve sürdürülebilir enerji ile uzay teknolojileri gibi stratejik alanlarda nitelikli işgücü yetiştirmeye yönelik kamu-üniversite-özel sektör işbirliği programları uygulamaya konulacaktır.

5. Çalışma çağındaki her bireyin üreterek gelir elde edeceği beceriler ile aidiyet hissedeceği meslekleri edinmesine yönelik programlar hayata geçirilecektir.

6. Bireylerin istihdamda kalmalarının temin edilmesi ve sahip oldukları becerilerin günümüz ihtiyaçlarına uyarlanması için hayat boyu öğrenmeye katılım artırılacak, sektörlerle işbirlikleri güçlendirilecektir.

9. Ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin eğitime ve istihdama katılımlarını teşvik etmek amacıyla mesleki eğitim, yetkinlik ve becerilerini dikkate alan programlar hayata geçirilecek, genç girişimcilere hibe destekleri artırılacaktır.

22. Yükseköğretim kontenjanları kamu ve özel sektörün orta vadede ihtiyaç duyduğu işgücü miktarı ve nitelikleriyle uyumlu hale getirilecektir.

Milli Eğitim Bakanlığı 2024-2028 Stratejik Planı Hedef ve Stratejileri

Hedef 6.2: Ülkemizin yetişmiş insan kaynağı ihtiyacını karşılamak amacıyla yurt dışı lisansüstü öğrenim kontenjanı stratejik alanlar ekseninde artırılacaktır.

S-6.2.1 YLSY kapsamında kontenjan ayrılmasını isteyen kamu kurum ve kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarına belirlenen siratejik alanlara ağırlık vermeleri için gerekli bilgilendirme yapılacaktır.

S-6.2.2 Ülkemizin yetişmiş insan kaynağı ihtiyacını karşılamak amacıyla yurt dışı lisansüstü öğrenim kontenjan sayısı stratejik alanlar (tarım, savunma sanayi, yapay zekâ, siber güvenlik, temiz ve sürdürülebilir enerji, uzay teknolojileri vb.) ekseninde genişletilecek, ülkemizin uluslararası vizyonu ışığında stratejik öneme sahip ülke/bölge çalışma alanları belirlenerek bu alanlarda öğrenim gören öğrenci sayıları artırılacaktır.

Hedef 2.5: Mesleki ve teknik eğitim alanında eğitim-istihdam üretim ilişkisi güçlendirilecek ve uluslararası iş birliği ve deneyim paylaşımı teşvik edilecektir.

Hedef 5.1: Eğitim öğretim programları çağın gerektirdiği beceriler, güncel gelişmeler, Türkçenin doğru ve güzel kullanımını destekleyecek şekilde milli-manevi değerler temelinde çocukların seviyesine uygun şekilde güncellenecek, e-İçeriklerle bir bütün olarak sunulan ders kitapları ve eğitim araçları hazırlanması sağlanacaktır.

S-5.1.3 Mevcut ve gelecekteki iş piyasalarıyla ilgili meslek standartları, ulusal ve uluslararası yeterlikler, teknolojik, sosyolojik ve ekonomik gelişmeler ve iş gücü piyasası değerlendirmeleri ve geleceğin mesleklerine yönelik beceriler öğretim programlarına dâhil edilecektir.

Bu hedef ve tedbirler devletin ilgili kurumlarınca stratejik hedefler doğrultusunda planlanmakta ve hayata geçirilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Aykut Kaya (CHP, Antalya). “Çalışmak için yurt dışına giden eğitimli genç nüfusa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18428, 21 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18428-calismak-icin-yurt-disina-giden-egitimli-genc-nufusa-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8b4913ee-313b-44e5-953f-0192b3294f37

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.