# 2024 Yılı Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde Türkiye'nin sıralamasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/18486
- **Veren:** İsa Mesih Şahin (Saadet Partisi, İstanbul)
- **Muhatap:** Cumhurbaşkanı Yardımcılığı (Cevdet Yılmaz)
- **Veriliş tarihi:** 17 Ekim 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 46 gün sonra, 2 Aralık 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/abd6d1a3-3260-4b92-9f66-01929f44a6cb
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18486-2024-yili-dunya-basin-ozgurlugu-endeksi-nde-turkiye-nin-siralamasina-iliskin

> İsa Mesih Şahin (Saadet Partisi), 17 Ekim 2024 tarihinde 7/18486 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Cumhurbaşkanı Yardımcılığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 46 gün sonra, 2 Aralık 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet Yılmaz tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince arz ederim. Saygılarımla.

— 2 Şahin

Basın özgürlüğü, demokratik toplumların vazgeçilmez unsurlarından biridir. İfade özgürlüğü ve halkın bilgi edinme hakkı, basın yoluyla sağlanmakta olup, bu hakların korunması, toplumsal şeffaflığın, hesap verebilirliğin ve demokrasinin güçlü temellere oturmasının temel koşullarından biridir. Bağımsız ve özgür bir basın, devlet organlarının ve iktidarların denetlenebilmesini sağlar, aynı zamanda kamuoyunun bilgiye dayalı kararlar vermesini mümkün kılar. Ancak, 2024 yılı Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'ne göre Türkiye, 180 ülke arasında 158. sırada yer almakta ve bu durum endişe verici bir tabloyu ortaya koymaktadır.

Türkiye'nin basın özgürlüğü konusunda bu kadar geriye düşmesi, ulusal ve uluslararası kamuoyunda ciddi eleştirilerle karşılanmakta; ülkemizin demokratik imajını ve uluslararası itibarını zedelemektedir. Basın mensuplarının tutuklanmaları, sansür uygulamaları, medya kuruluşlarına yönelik baskılar ve ifade özgürlüğünün kısıtlanması gibi sebeplerle Türkiye'nin bu sıralamada geri kalmış olması, yurttaşların doğru bilgiye erişim hakkını kısıtlamakta ve demokrasinin işleyişini olumsuz etkilemektedir.

Türkiye, basın özgürlüğünde Avrupa'da Belarus ve Rusya'nın ardından en kötü durumdaki üçüncü ülke olarak yer almakta olup, bu tablo ülkemizin Avrupa norm ve standartlarından uzaklaştığını göstermektedir. Basın mensuplarına yönelik baskıların artması, medyada tekelleşme ve muhalif seslerin susturulması gibi durumlar, yalnızca medya çalışanlarını değil, tüm toplumu ilgilendiren bir sorundur. Medyanın işlevini özgürce yerine getirememesi, halkın doğru bilgiye ulaşmasını engellemekte, farklı görüşlerin dile getirilmesini sınırlamaktadır.

Bu sebeplerle, Türkiye'nin dünya sıralamasında bu denli düşük bir konumda bulması kabul edilemez bir durum olup, bu konuda acil önlemler alınması gerekmektedir. Demokratik bir hukuk devleti olmanın en temel gereği olarak, hükümetin basın özgürlüğünü koruyağak yasal düzenlemeleri hayata geçirmesi, ifade özgürlüğünün ve bağımsız medyanın güvencesi için . somut adımlar atması elzemdir. ! abi?

Bu kapsamda;

1. Türkiye'nin basın özgürlüğü sıralamasında bu kadar geride yer almasının sebepleri nelerdir?

2. Hükümetin basın özgürlüğünü artırmaya yönelik planları ve çalışmaları nelerdir?

3. Basın mensuplarının özgür bir şekilde faaliyet göstermeleri için alınacak yasal ve idari tedbirler nelerdir?

4. Türkiye'nin basın özgürlüğünü geliştirmek amacıyla uluslararası normlara uyum sağlama noktasında yaptığı çalışmalar nelerdir?

5. Basın özgürlüğü endeksindeki bu düşük sıralamanın Türkiye'nin uluslararası itibarına olası etkileri nasıl değerlendirilmektedir?

## Bakanlığın cevabı

Basın özgürlüğü endeksleri, batı merkezli kuruluşlar tarafından hazırlanmakta ve basın özgürlüğü kavramını batı merkezli olarak ele almaktadır. Ülkelerin içerisinde bulundukları özgün koşullar endeks değerlendirmelerinde göz ardı edilmekte olup endeksler, ideolojik ve metodolojik sorunlar barındırmaktadır.

Anayasanın 26 ncı maddesinde "düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğü...", 28 inci maddesinde de "Basın hürdür, sansür edilemez. Basımevi kurmak izin alma ve mali teminat yatırma şartına bağlanamaz. Devlet, basın ve haber alma hürriyetlerine sağlayacak tedbirleri alır..." hükmü ile basın özgürlüğü anayasal güvence altına alınmıştır.

Diğer taraftan gazetecilerin çalışma koşulları ve özlük hakları, 13/6/1952 tarihli ve 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Kanun ile güvence altına alınmıştır.

İletişim Başkanlığı, 14 sayılı İletişim Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde verilen görevler doğrultusunda ulusal, bölgesel ve yerel basının güçlendirilmesi amacıyla faaliyetler gerçekleştirilmektedir. Ayrıca 10/4/2023 tarihli ve 32159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Basın Kartı Yönetmeliği ile birlikte internet haber sitelerinde çalışan basın mensuplarına basın kartı alma hakkının getirilmesiyle her alanda basın mensuplarının özgür bir şekilde faaliyet göstermelerine katkı sağlanmıştır. Telefon No : (0312)525 55 55 Fax : (0312) 525 5831

Cevdet YILMAZ
Cumhurbaşkanı Yardımcısı

---

**Kaynak gösterme:** İsa Mesih Şahin (Saadet Partisi, İstanbul). “2024 Yılı Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi'nde Türkiye'nin sıralamasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18486, 17 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18486-2024-yili-dunya-basin-ozgurlugu-endeksi-nde-turkiye-nin-siralamasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/abd6d1a3-3260-4b92-9f66-01929f44a6cb

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.