# Suluca 1 Nolu Cezaevinde bulunan bir mahkumun bazı iddialarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/18503 - **Veren:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 22 Ekim 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 181 gün sonra, 21 Nisan 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f351c34a-f86b-4e37-97c6-0192b9b06f9c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18503-suluca-1-nolu-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-bazi-iddialarina-iliskin > Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti), 22 Ekim 2024 tarihinde 7/18503 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 181 gün sonra, 21 Nisan 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 21.10.2024. Nevroz UYSAL ASLAN uinak etvekili Adana Suluca | Nolu Cezaevinde tutulan Fevzi Arslan, 2018 yılında Urfa'da gözaltına alinmıştır. Arslan, Şanlıurfa Terör ve Örgütlü Suçlar Bürosu'nda savcılık tarafından alınan ifadesinde işkenceye uğradığını belirtmiştir. Şanlıurfa Adli Tıp Kurumu tarafından yapılan muayene ve tetkiklerde; Arslan'ın ifadeleriyle uyumlu darp ve işkence izlerine rastlandığı görülmüştür. Arslan, cezaevinde kaldığı süre içerisinde sağlık durumu daha da kötüye gitmiştir. Cezaevi tarafından Şanlıurfa Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi Beyin ve Sinir Hastalıklarına sevki yapılmış; ancak sağlık durumuna uygun tedavisi yapılmamıştır. Hastalığı ilerlemeye devam ederken mahpus, Adana Suluca | Nolu YGC'ye nakledilmiştir. Nakledildiği Suluca Cezaevinde kalan Arslan'ın, aynı cezaevinde Ömer ve Mehmet Haşim adında iki kardeşi daha bulunmaktadır. Ceza İnfaz Kanunu'na göre, sağlık durumu nedeniyle bir ya da birkaç ağırlaştırmış müebbet hükümlüsü aynı odada kalabilmektedir. Ancak sağlık durumu her geçen gün kötüye giden ve tek kişilik odada tutulan Arslan'ın; düzenli olarak alması gereken ilaçları almayı dahi unutmaya başlaması üzerine kardeşlerinin aynı odada kalmaları konusunda talepleri olmuştur. Aldığımız son bilgilere göre; cezaevi idaresi tarafından iki kardeşe, "Fevzi Arslan ile aynı odaya alınacaksınız ancak bir şartla" denilerek her sayımda mahpuşların ayağâ Kalkimalarrve bu şekilde beklemeleri istenmiştir. Yine 3 Temmuz 2024 tarihinde hasta mahpus hakkında ceza tehiri süreci başlatılmış ve bu nedenle mahpus, hastaneye sevk edilmek istenmiştir. Ancak ağır hasta mahpusa Jandarma tarafından dayatılan ağız içi arama nedeniyle bu sevk gerçekleştirilememiştir. Yapıl(a)mayan hastane sevkinin sağlanması ve insan onuruna aykırı bu uygulamadan vazgeçilmesi için Urfa Milletvekili Dilan KUNT AYAN ile birlikte İçişleri Bakanlığı'na 02.10.2024 tarihli bir başvuru yapılmıştır. Başvuruya ilişkin tarafımıza henüz bir dönüş yapılmamıştır. Tüm bu girişimlerimize rağmen ağır hasta mahpusa ağız içi aramayı kabul etmemesi halinde disiplin cezası verileceği tehdidinde de bulunulduğu edindiğim bilgiler arasında olduğunu belirtmek isterim. Bu bağlamda; 1. Ayakta sayımın dayanağı bulunmadığı halde askeri nizamı hatırlatan bu keyfi uygulama ile mahpusların her sayımda birlikte ayağa kalkmaları ve bu şekilde beklemelerini şart koşan cezaevi idaresi hakkında bir soruşturma açacak mısınız? 2. Ağız içi aramanın dayanağı olan kanun hükmü nedir? 3. Mahpusların tedaviye erişimini engelleyen keyfi ağız içi araması dayatan Jandarma hakkında bakanlığınız İçişleri Bakanlığı nezdinde girişimde bulunmuş mudur? ## Bakanlığın cevabı 1522939 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Şırmak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/18503 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. vi Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana btip://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden ZtOD3F1 - W7bnvfD - V6XjgWj - OWWK5E- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-1533-6544/9059 Konu : Yazılı soru önergesi 211042025" Sayın Nevroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/18503 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun; A) "Hükümlülerin gözlem ve sınıflandırılması" kenar başlıklı 23. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, hükümlülerin kişisel özellikleri, bedensel, akli ve sağlık durumları, suç işlemeden önceki yaşamları, sosyal çevre ve ilişkileri, sanat ve meslek faaliyetleri, ahlâki eğilimleri, suça bakış açıları, hükümlülük süreleri ve suç türleri belirlenerek, durumlarına uygun infaz kurumlarına ayrılmaları ve bunlara göre saptanacak infaz ve iyileştirme rejiminin; gözlem, inceleme ve değerlendirme yöntemiyle çalışan gözlem ve sınıflandırma merkezlerinde veya kapalı ceza infaz kurumlarının bu hizmete ayrılan bölümlerinde yapılacağı; hükümlülerin, işledikleri suç tiplerine, gösterdikleri eğilimlere, tutum ve davranışları nedeniyle sıkı gözetim ve denetim altında bulundurulmaları gerekip gerekmediğine göre yüksek güvenlikli ceza infaz kurumlarına veya normal güvenlikli ceza infaz kurumlarına veya açık ceza infaz kurumlarına gönderilecekleri, B) "Hükümlülerin gruplandırılması" kenar başlıklı 24. maddesinin birinci fikrasında hükümlülerin, ilk defa suç işleyenler, mükerrirler, itiyadi suçlular veya suç işlemeyi meslek edinenler; akli ve bedensel durumları nedeniyle veya yaşları itibarıyla özel bir infaz rejimine tâbi tutulması gerekenler; tehlike hâli taşıyanlar; terör suçluları ile suç örgütlerine veya çıkar amaçlı suç örgütlerine mensup olan suçlular şeklinde gruplara ayrılacağı; ikinci fıkrasında hükümlülerin ayrıca yaşları, hükümlülük süreleri ve suç türleri itibarıyla da gruplandırılacağı, C) "Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının infazı" kenar başlıklı 25. maddesinin birinci fıkrasında, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum edilmiş olan hükümlünün tek kişilik odada barındırılacağı, Ç) "Hükümlünün barındırılması ve yatırılması" kenar başlıklı 63. maddesinin üçüncü fıkrasında, kadınların erkeklerle, hükümlülerin tutuklularla, çocukların yetişkinlerle, örgüt veya çıkar amaçlı örgüt suçluları ile terör suçlularının Kanunda sayılan hâller dışında bir araya gelmelerine ve bağlantı kurmalarına izin verilmeyeceği, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. Bu kapsamda hükümlü ve tutukluların gözlem, sınıflandırma, gruplandırma ve odalara yerleştirme işlemleri, anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda Ceza İnfaz Kurumları İdare ve Gözlem Kurulu kararlarıyla gerçekleştirilmekte olup, bu kararlara karşı yargı yolu açıktır. 1. A) Arama, 5275 sayılı Kanunun "Arama" kenar başlıklı 36. ve 28/03/2024 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin, "Arama, güvenlik tatbikatı ve sayım" kenar başlıklı 34. maddesinde düzenlenmiştir. Mevzuat Genel Müdürlüğü Arama hükümlerini düzenleyen ceza infaz mevzuatımız, Ülkemizin taraf olduğu sözleşmeler ve uluslararası düzenlemeler dikkate alınmak suretiyle hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa Cezaevi Kuralları Hakkında REC (2006) 2 sayılı Tavsiye Kararının "Arama ve Kontroller" başlığını taşıyan 54. maddesinde, görevlilerin arama yaparken uyacakları detaylı prosedürlerin olması, arama yapılacak hallerin ve arama şekillerinin ulusal mevzuatta düzenlenmesi, aranan kişilerin küçük düşürülmemesi, aramanın hemcins olan görevliler tarafından yapılması gibi hususlara yer verilmiştir. Yönetmeliğin 34. maddesinde yer alan düzenleme de söz konusu Tavsiye Kararındaki hükümler ile paralellik arz etmektedir. Aramanın amacı, kurumda bulundurulması yasak olan eşya ve kanunla yasaklanan uyuşturucu maddelerin yanı sıra telefon ve sim kartı gibi haberleşme araçları ile bıçak ve jilet gibi kesici ve bereleyici aletlerin kuruma girişinin önüne geçmektir. Ayrıca, terör örgütlerinin ceza infaz kurumundaki hükümlü ve tutuklularla bağlantılarını kesmek için örgütsel iletişim niteliğinde değerlendirilebilecek haberleşme evrak ve belgelerinin kuruma girişinin engellenmesi hedeflenmektedir. B) Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin, "Arama, güvenlik tatbikatı ve sayım" kenar başlıklı 34. maddesinin altıncı fıkrasında, sayımların, güvenlik ve gözetim servisi görevlileri tarafından, dörtlü vardiya hizmetinin uygulandığı kurumlarda sabah, akşam ve gece olmak üzere günde üç kez, diğer vardiya hizmetlerinin uygulandığı kurumlarda ise her vardiya değişiminde yapılacağı; yedinci fikrasında, idare tarafindan uygun görülmesi durumunda, her zaman sayım yapılabileceği, olağanüstü durumlarda kurum en üst amirinin talebi, Cumhuriyet başsavcısının oluru ile dış güvenlik görevlilerinin sayımlara katılabileceği; sekizinci fıkrasında, sayımların, yatma planları da göz önünde bulundurularak odalarda yapılacağı, sayımın yapılış şeklinin, kurum güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek biçimde odada bulunan hükümlülerin sayısı dikkate alınarak idare tarafından belirleneceği hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Bu çerçevede insan onuru ve haysiyetine saygı ile utanma duygusunun ihlal edilmemesi esasları doğrultusunda yapılan arama ve sayımlar, kurumların güvenliğinin sağlanabilmesi için tedbir amaçlı gerçekleştirilmekte olup, herhangi bir keyfi uygulama söz konusu değildir. HI- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir. B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır. C) Öte yandan; hastalığı nedeniyle Adli Tıp Kurumundan rapor bekleyen ya da tek Mevzuat Genel Müdürlüğü başına öz bakım becerisini yapamayan ve başkasının bakımına muhtaç olan hasta tutuklu ve hükümlülerin barındırılması, rehabilite ve tedavilerini sağlamak amacıyla Metris ve Elazığ R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumları ile Menemen R Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu faaliyete geçirilmiştir. IV- 5275 sayılı Kanunun; A) "Hapis cezasının infazının hastalık nedeni ile ertelenmesi" kenar başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrasında, akıl hastalığı dışındaki hastalıklarda cezanın infazına, resmi sağlık kuruluşlarının mahkumlara ayrılan bölümlerinde devam olunacağı, ancak bu durumda bile hapis cezasının infazının, mahkumun hayatı için kesin bir tehlike teşkil ediyorsa iyileşinceye kadar geri bırakılacağı; üçüncü fıkrasında, belirtilen geri bırakma kararının, Adli Tıp Kurumunca düzenlenen ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan rapor üzerine, infazın yapıldığı yer Cumhuriyet başsavcılığınca verileceği; altıncı fıkrasında ise maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen mahkumun cezasının infazının, üçüncü fikrada belirlenen usule göre iyileşinceye kadar geri bırakılabileceği, B) "Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı" kenar başlıklı 105/A maddesinin üçüncü fikrasının (b) bendinde, maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen ve koşullu salıverilmesine üç yıl veya daha az süre kalan hükümlülerin, bu durumlarını, Adli Tıp Kurumundan alınan veya Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirmeleri ve diğer şartları da taşımaları hâlinde denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezanın infazı usulünden yararlanabileceği, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. V- Adana Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 18/11/2024 tarihli cevapta; A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Adana Suluca I Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı, Kuruma kabul muayenesi neticesinde darp ve cebir izine rastlanılmadığı, baş ağrısının bulunduğunu beyan ettiğine dair rapor hazırlandığı, baş ağrısı şikâyeti nedeniyle oluşturulan 2 MR randevusuna gitmek istemediği için sevkinin yapılamadığı, Hükümlü hakkında 19/08/2024 tarihinde başlatılan infaz erteleme işlemlerinin hastaneye gitmek istememesi nedeniyle tamamlanamadığı, B) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, ©) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. © NÇ Yılmaz TUNÇ Bakan Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Suluca 1 Nolu Cezaevinde bulunan bir mahkumun bazı iddialarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18503, 22 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18503-suluca-1-nolu-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-bazi-iddialarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f351c34a-f86b-4e37-97c6-0192b9b06f9c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.