# Kavak S Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun tahliye edilmediği iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/18516 - **Veren:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 23 Ekim 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 202 gün sonra, 13 Mayıs 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aa8dab26-aac5-47c8-a463-0192baa01c53 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18516-kavak-s-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-tahliye-edilmedigi-iddiasina-iliskin > Gülderen Varli (DEM Parti), 23 Ekim 2024 tarihinde 7/18516 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 202 gün sonra, 13 Mayıs 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasanın 98"inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99"uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 22.10.2024 eh VARLİ İnsan Hakları Derneği'nin (İHD) verilerine göre "Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri ile Hükümlülerin Değerlendirmesine Dair Yönetmelik'in" yürürlüğe girdiği 29 Aralık 2020'den beri 501 tutsağın tahliyesi çeşitli gerekçelerle ertelendiği, 501 mahpusun tahliyesinin birden fazla (er yıl, 9'ar ay, 6'şar ay ve 3'er aylık periyotlarla engellendiği, tahliyesi engellenenlerin 54'ü, 30 yılını tamamlamış ve koşullu salıverilmeye hak kazanan mahpuslardan oluştuğu belirtilmektedir. Tahliyesi engellenen mahpusların 73'ü kadın olurken, 105'i hasta, 42'i ise ağır hasta mahpuslar listesinde yer almaktadır. Basına yansıyan habere ve avukatından aldığımız bilgilere göre; Samsun Kavak S Tipi Kapalı Cezaevi'nde tutulan Onur Kanğal, verilen 7 yıl 6 ay ceza infaz süresini 7 Ekim'de tamamlamasına rağmen tahliyesi 1 yıl ertelenmiştir. Tahliyesinin 1 yıl ertelenmesinin gerekçesi olarak kurulun verdiği karar şu şekildedir: e Hükümlü hakkındaki risk değerlendirmesine göre riskli olduğu, e Dosyasındaki tüm bilgi ve belgeler doğrultusunda hükümlünün iyi halli olmadığı, se Hükümlünün; ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uymadığı, toplumla bütünleşmeye hazır olmadığı tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin olduğu, pişmanlık duymadığı, gelişim puanının 45 eşik puanının altında 38,5 olması hükümlünün Koşullu salıverilmesi için uygun görülmemiş 17/09/2025 tarihine kadar kurumda gözlem altında kaldıktan. .sonra yeniden değerlendirilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır. Kanğal'ın avukatı, "Kurul kararı ve İnfaz Hakimliği kararına esas yapılan eşik değer ve diğer hususların gerekçesiz, somut dayanağı olmayan soyut-sübjektif bir karar olduğunu, ayrıca Ceza infaz kurumunda hangi birimin hangi değerlendirmeyi yaptığı kararlarda yer almadığını N belirtmiştir. Kanğal'ın "riskli olduğu, toplumla bütünleşmeye hazır olmadığı, başkalarına zarar verme riski olduğu, pişmanlık duymaması" da tahliyenin uzatılmasına gerekçe yapılmıştır. Kurul, 7 Ekim 2025 tarihinde Kanğal'ın durumunun yeniden değerlendirilmesine karar verirken, Samsun İnfaz Hakimliğine yapılan itiraz reddedilmiştir. Kanğal'ın avukatı, bunun üzerine Samsun Ağıt Ceza Mahkemesi'nde itirazda bulunmuştur. Bu bağlamda; 1. 501 siyasi mahpusun tahliyesinin birden fazla 1'er yıl, 9'ar ay, 6'şar ay ve 3'er aylık periyotlarla engelleyen kurul ve kurumlar dışarda sayısız suç kaydı olanlara dair neden bir işlem yapmamaktadır? İddia edildiği gibi ikili hukuk uygulaması mı uygulanmaktadır? 2. Onur Kanğal, verilen 7 yıl 6 ay ceza infaz süresini 7 Ekim'de tamamlamasına rağmen tahliyesi 1 yıl ertelenmesinin somut ve hukuki gerekçeleri nelerdir? 3. Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu'nun "iyi halli olmadığı" gerekçesi ile tahliyesini 1 yıl uzattığı Onur Kanğal hakkında İddia edildiği gibi "dayanaksız, soyut-sübjektif" bir karar alındığı hakkında bakanlığınız bir açıklama yapacak mıdır? 4. Onur Kanğal'ın tahliye edilmemesinin asıl gerekçesi nedir? Onur Kanğal gibi sayısız siyasi mahpusa karşı uygulanan bu hak ihlallerine dair bakanlığınız tarafından bir açıklama yapılacak mıdır? 5. Cezaevlerinde tutulan mahpuslara yönelik artan hak ihlallerini önlemeye karşı bakanlığınız tarafından alınan önlemler nelerdir? 6. Son 5 yılda Samsun Kavak S Tipi Kapalı Cezaevi'nde bakanlığınıza yaşadığı hak ihlallerini aktaran mahpus sayısı kaçtır? Bakanlığınız tarafından bu mahpusların kaçı ile görüşme gerçekleştirilmiştir? 7. Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu'nun verdiği kararlara ilişkin tarafınıza iletilen itiraz sayısı kaçtır? Yapılan itirazların nihai sonuçları nelerdir? ## Bakanlığın cevabı 1522939 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Van Milletvekili Gülderen Varli tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/1 8516 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. DV Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-1546-6532/9039 j Konu : Yazılı soru önergesi 13. (052025 Sayın Gülderen VARLİ Van Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/18516 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Ceza ve infaz mevzuatımızda "siyasi mahpus" kavramı bulunmamaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2. maddesinde terör suçlusu, 3. maddesinde ise terör suçları tanımlanmıştır. Ayrıca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, hükümlülerin gruplandırılmasını düzenleyen 24. maddesi ile hükümlünün barındırılması ve yatırılmasını düzenleyen 63. maddesinde "terör suçluları"ndan söz edilmektedir. Buna göre ceza infaz kurumlarında, terör suçlarından hükümlü terör suçluları ile terör suçlarından tutuklu veya hükümözlü kişiler barındırılmaktadır. II- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir. Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca Ziyaretler düzenlenebilecektir. Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir. Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir. I- A) 5275 sayılı Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. B) 5275 sayılı Kanunun; I- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı, 2- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fikrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. 5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir. C) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin; I- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı, 2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir. IV- Samsun Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 15/11/2024 tarihli cevapta; A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Kavak S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı, hakkında Kurum İdare ve Gözlem Kurulu tarafından 19/09/2024 tarihinde verilen iyi halli olmadığına dair kararın infaz hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin denetiminden geçerek kesinleştiği, B) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, ©) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap gov.tr adresinden OvNmyPV - 3myp76v - 64fE113 - N#XZME ile erişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “Kavak S Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun tahliye edilmediği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18516, 23 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18516-kavak-s-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-tahliye-edilmedigi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aa8dab26-aac5-47c8-a463-0192baa01c53 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.