# Kars ve Ardahan'daki sel felaketleri sonrası yapılan sosyal yardımlara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/18521 - **Veren:** Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 22 Ekim 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 92 gün sonra, 22 Ocak 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8edae8b2-307b-4bdc-a88d-0192b85be0b7 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18521-kars-ve-ardahan-daki-sel-felaketleri-sonrasi-yapilan-sosyal-yardimlara-iliskin > Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti), 22 Ekim 2024 tarihinde 7/18521 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 92 gün sonra, 22 Ocak 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Gülüstan Kılıç Koçyiğit Kars Milletvekili DEM Parti Grup Başkanvekili Kars ve Ardahan bölgeleri, yaz ayları yaşanan sağanak yağışlar nedeniyle ciddi sel felaketleriyle karşı karşıya kalmıştır. Temmuz ayından itibaren Kars'ın Kağızman ilçesinde meydana gelen aşırı yağışlar, tarım arazilerinin su altında kalmasına ve köylerde büyük hasara yol açmıştır. Özellikle Akyayla Köyü'nde yağmurun hızlanmasıyla birlikte derelerin taşması, tarım alanlarına ciddi zarar vermiştir. Köy sakinleri, maddi kayıplarının büyük olduğunu ancak can kaybı yaşanmamasının tek teselli olduğunu ifade etmiştir. Kars'ın Sarıkamış ilçesine bağlı Süngütaş köyünde de Temmuz'da meydana gelen sel, elektrik direklerinin yıkılmasına ve köyü ulaşım açısından izole eden yolların tahrip olmasına neden olmuştur. Ardahan'da ise Güzçimeni köyünde sel sularının taşıdığı çamur ve atıklar, yolların kapanmasına ve birçok aracın mahsur kalmasına yol açmıştır. Bazı köylerde tarım arazileri de zarar görmüştür. Meteoroloji 16. Bölge Müdürlüğü, Kars ve çevresinde olumsuz hava koşullarının devam edeceği uyarısını yapmış ve ani sel, su baskını, yıldırım ve heyelan gibi durumlara karşı dikkatli olunması gerektiğini belirtmiştir. Ancak, bu uyarılar tek başına yetersiz kalmıştır, bölge halkının yaşamını olumsuz etkilenmiş ve acil önlemler alınmasını zorunlu hale gelmiştir. Sel felaketleri, bölge halkının günlük yaşamını derinden etkileyerek uzun vadeli sorunlara yol açmıştır. Tarım arazilerinin zarar görmesi, gıda üretiminde düşüşe neden olarak tarıma dayalı ekonomilerin sarsılmasına sebep olmaktadır. Bu durum, yerel pazarlarda gıda fiyatlarının artmasına ve bölgedeki tarım üreticilerinin neden olmuştur. Ayrıca, sel sonrası ortaya çıkan çamur ve atıkların temizlenmesi, yerel yönetimlerin bütçelerini zorlayacak ek maliyetler getirmiştir. yi 18S2| Altyapının tahrip olması, ulaşımda aksamalara ve sağlık hizmetlerine erişimde güçlükler yaşanmasına neden olmaktadır. Elektrik direklerinin yıkılması, enerji kesintilerine yol açarak, özellikle soğuk kış aylarında ısınma sorunlarını beraberinde getirmektedir. Bu durum, özellikle sosyoekonomik açıdan yoksul ve yoksun bırakılmış gruplar için ciddi riskler oluşturmakta ve acil durumlarda sağlık hizmetlerinin sağlanmasını engellemektedir. Kars ve Ardahan'daki sel felaketleri, hem acil müdahale gerektiren durumlar yaratmakta hem de uzun vadede sosyal ve ekonomik sorunların derinleşmesine sebep olmaktadır. Bu sel felaketlerinin yol açtığı sorunların bugüne kadar etkin bir şekilde çözülemediği yurttaşlar tarafından bize iletilmiştir. Çözümü için acil bir müdahale planı geliştirilmelidir. Bundan sonrası için olası felaketlerde koordineli bir şekilde çalışmak üzere, etkilenen bölgelerde acil yardım ve kurtarma çalışmalarını hızlandırmak amacıyla AFAD ve yerel yönetimlerle işbirliği içerisinde bir kriz merkezi oluşturulmalıdır. Bu merkez, selden etkilenen vatandaşlara gıda, barınma, sağlık hizmetleri ve psikolojik destek sunmak için gerekli kaynakları hızlı bir şekilde seferber etmelidir. Altyapının onarımı için yeterli bütçe ayrılarak yolların, köprülerin ve elektrik hatlarının hızlıca yeniden inşa edilmesi sağlanmalıdır. Uzun vadeli bir çözüm için, merkezi hükümet, iklim değişikliği ve aşırı hava olaylarına karşı daha dayanıklı bir altyapı oluşturmayı hedefleyen stratejiler geliştirmelidir. Tarım arazilerinin korunması ve yeniden rehabilitasyonu için tarım üreticileri ve emekçilerine finansal destek sağlanmalı ve ekolojik, doğa dostu ve uzun vadeli tarım uygulamaları teşvik edilmelidir. Ayrıca, afet yönetimi ve hazırlığı konusunda halkın bilinçlendirilmesi için eğitim programları düzenlenmeli ve yerel toplulukların afetlere karşı daha dirençli hale gelmesi sağlanmalıdır. Bu tür önlemler, gelecekte benzer felaketlerin etkilerini azaltmaya ve bölgedeki yaşam kalitesini artırmaya yardımcı olacaktır. Bu bağlamda; 1. Sel felaketinden etkilenen sosyoekonomik açıdan yoksul ve yoksun bırakılmış bölgelerde yaşayan gruplara yönelik sosyal destek programları uygulanmakta mıdır? 2. Bu tür felaketlerin, toplumsal adaletsizliği ve eşitsizliği daha da derinleştirmesini önlemeye yönelik alınan tedbirler nelerdir? 3. Bu tür felaketlerde toplumsal dayanışmayı artırmak ve yerel halkın katılımını sağlamak amacıyla hangi somut adımlar atılmaktadır? 4. Bu bölgelerde kadınlara ve çocuklara özel geliştirilen politika ve uygulamalar nelerdir? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o :04.11.2024 tarihli ve 1522939 sayılı yazınız. İlgi yazı ekinde alınan Kars Milletvekili Sayın Gülüstan KILIÇ KOÇYİĞİT tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/18521 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Kars Milletvekili Sayın Gülüstan KILIÇ KOÇYİĞİT'e Ait 7/18521 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik olarak başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli ve yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır. Afet ve acil durum hallerinde Bakanlığımız Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğünün 2 temel görevi bulunmaktadır. 1. Türkiye'de yaşanabilecek her tür ve ölçekteki afet ve acil durumlara etkin müdahale edilebilmesi için görev alacak kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve gerçek kişiler Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kapsamında belirlenmekte olup Ayni Bağış Depo Yönetimi ve Dağıtımı Çalışma Grubu faaliyetlerinin yürütülmesinde Bakanlığımız görevlendirilmiştir. Bu kapsamda ayni bağışların toplanmasından, tasnif edilmesinden ve dağıtımından Bakanlığımız sorumludur. 2. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla Afet ve Acil Durum Hallerinde Yürütülecek İş ve İşlemler ile Zarar Gören Hanelere Yapılacak Sosyal Yardımlara İlişkin İlke Kararı kapsamında afetten etkilenen hanelere yönelik acil temel ihtiyaç, ev eşyası ve barınma yardımları yapılmaktadır. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetim Başkanlığınca ülkemizde yaşanabilecek her tür ve ölçekte, afet ve acil durumlara müdahalede görev alacak bakanlık, kurum ve kuruluşlar, özel sektör, STK'lar ve gerçek kişileri kapsayacak şekilde, afet ve acil durumlara ilişkin müdahale çalışmalarında görev alacak çalışma grupları ve koordinasyon birimlerine ait rolleri ve sorumlulukları tanımlamak, afet öncesi, sırası ve sonrasındaki müdahale planlamasının temel prensiplerini belirlemek amacıyla "Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP)" hazırlanmıştır. TAMP'da Bakanlığımıza Ana Çözüm Ortağı ve Destek Çözüm Ortağı olarak görevler verilmiştir. Bakanlığımız tarafından üstlenilen görevler eksiksiz olarak yerine getirilmektedir. Afetlerin ilk anından itibaren psikososyal destek ekiplerimiz koordine olup alana inmektedir. Psikososyal destek çalışmaları ilk olarak enkaz başında, hastanelerde ve toplanma merkezlerinde başlatılırken ilerleyen süreçte yerleşim alanlarında devam etmektedir. Bakanlığımız tarafından psikososyal destek çalışmaları kapsamında konteyner kentlerde, Psikososyal Destek Yetişkin Birimleri ve Çocuk Birimleri oluşturulmaktadır. Psikososyal destek ekipleri; psikolojik ilk yardım, ihtiyaç ve kaynak tespiti, bireysel görüşme, grup çalışmaları, psikoeğitim, toplum katılımı, çalışana destek ve sosyal iyileştirme etkinlikleri gibi psikososyal destek müdahale araçlarını kullanarak çalışmalarını yürütmektedir. Ayrıca uzun süreli travma sonrası stres bozukluğu yaşanmaması adına uzmanlaşmış müdahale hizmetleri verilmekte ve dezavantajlı gruplar için özel programlar uygulanmaktadır. Ebeveynlere yönelik psikolojik bilgilendirme, gizlilik ve mahremiyet eğitimi, çocuk ve yetişkinlere yas danışmanlığı hizmeti verilmektedir. Bununla birlikte yerleşik bir düzene giren afet sahasında; hobi kurslarının açılması, spor faaliyetleri düzenlenmesi, kültürel ve sosyal iyileştirme etkinliklerinin düzenlenmesi ile hayatın normale dönmesi amaçlanmaktadır. Bütün bu hizmetler çerçevesinde Ek olarak Bakanlığımızca her ilde Çocuklar Güvende Ekipleri oluşturulmuş ve ekipler aracılığıyla risk altındaki çocuklara yönelik tespit, yönlendirme ve izleme faaliyetleri gerçekleştirilmektedir. Çocuklar Güvende Ekipleri aracılığıyla farklı risk gruplarındaki çocukları korumaya yönelik tespit ve müdahale çalışmalarının yanı sıra izleme faaliyetlerini yürütmektedir. Ekipler tarafından alan taramaları, çocuklarla mesleki çalışmalar, hane ziyaretleri, ailelere yönelik rehberlik faaliyetleri, eğitim kurumları ziyaretleri gerçekleştirilmektedir. Yapılan alan taramaları neticesinde çocuk ve ailenin uygun sosyal hizmet modeline veya destek ve yardımlara yönlendirilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca çocuğun ailesine rehberlik hizmeti verilmekte, aile hakkında adli işlem başlatılabilmekte gerek görülmesi halinde çocuk kurum bakımına alınabilmektedir. Öte yandan eğitim materyali, ücretsiz ders kitabı, engelli öğrencilerin ücretsiz taşınması, öğrencilere barınma, taşıma ve yemek yardımı, öğrencilerin ulaşım giderlerine yönelik yardımlar ve öğle yemeği yardımı gibi pek çok yardım programı ile de çocuklarımız desteklenmektedir. Ayrıca ihtiyaç duyulan vakalarda 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu gereği danışmanlık, eğitim ve sağlık tedbiri alınmaktadır. Diğer taraftan, Bakanlığımızın tüm çalışmaları, yaşamın tüm alanlarında kadınların konumlarının güçlenmesi; eğitim ve sağlık imkânlarından eşit bir şekilde yararlanmalarının sağlanması; karar alma mekanizmalarına katılımlarının artırılması; medyada eşitlikçi temsilin sağlanması; kadın erkek eşitliğinin ana plan ve politikalara dâhil edilmesi ve kadına yönelik şiddetle mücadele alanında çalışmaların sürdürülmesini desteklemek üzere yürütülmektedir. Bakanlığımız Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü koordinasyonunda 2024-2028 yıllarını kapsayacak şekilde ilgili tüm kurum ve kuruluşların görüş ve önerileri çerçevesinde kapsayıcı bir yaklaşımla hazırlanan "Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı" 8 Mart 2024 Dünya Kadınlar Gününde kamuoyuna duyurulmuştur. Yeni eylem planının temel politika eksenlerinden biri, Çevre ve İklim Değişikliği olarak belirlenmiş olup bu temel politika ekseninin temel amaç ve stratejilerine aşağıda yer verilmiştir. Çevre ve İklim Değişikliği Temel Amaç Çevre ve iklim değişikliğinin kadınlar ve kız çocuklarına yönelik etkilerini değerlendirerek ihtiyaçlara yönelik çalışmalar gerçekleştirilmesini sağlamak. Stratejiler 1. Çevre ve İklim değişikliğinin kadınlara yönelik etkilerinin belirlenebilmesi için ilgili kurumlar tarafından cinsiyet temelli veri üretilmesi, uyum ve riskin araştırılması ve veri analizinin yapılması, bilimsel çalışmaların teşvik edilmesi. 2. Çevre ve iklim değişikliği politikalarının planlanması ve uygulanmasına kadınların etkin katılımının sağlanması. 3. Çevre ve iklim değişikliğinin kadınlar ve kız çocukları üzerindeki etkileri konusunda toplumda bilinçlendirme ve farkındalık oluşturulması. Ayrıca, Bakanlığımız hizmetlerine yönelik istatistiki veriler Bakanlığımız internet sayfasında https://aile.gov.tr/media/180649/ardahan.pdf linkinde yayımlanmaktadır. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Gülüstan Kılıç Koçyiğit (DEM Parti, Kars). “Kars ve Ardahan'daki sel felaketleri sonrası yapılan sosyal yardımlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18521, 22 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18521-kars-ve-ardahan-daki-sel-felaketleri-sonrasi-yapilan-sosyal-yardimlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8edae8b2-307b-4bdc-a88d-0192b85be0b7 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.