# Bir kamu bankasının reklam anlaşmasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/18562
- **Veren:** Hasan Karal (DEVA Partisi, İstanbul)
- **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek)
- **Veriliş tarihi:** 17 Ekim 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 10 Aralık 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/06f9bb27-ba93-4737-9b39-01929fb3e753
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18562-bir-kamu-bankasinin-reklam-anlasmasina-iliskin

> Hasan Karal (DEVA Partisi), 17 Ekim 2024 tarihinde 7/18562 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 10 Aralık 2024).

## Önerge metni

Aşağıda yer alan sorularımın, Hazine ve Maliye Bakanı Sn. Mehmet Şimşek tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması hususunu arz ederim. Rp. td LU İstanbul Milletvekili

Yüzde 100 kamu sermayeli bir kamu bankası olan Ziraat Bankası, ödeme sistemleri firması Mastercard ile yaptığı işbirliği kapsamında dünyaca ünlü futbolcu Lionel Messi'yi Bankkart'ın yeni reklam yüzü olarak seçmiştir. Bankadan yapılan açıklamada, futbolcu Messi'nin Bankkart ve Bankkart Mobil ürünlerinin sunduğu avantajları tanıtacağı belirtilmiştir. Vatandaşların vergileriyle finanse edilen bir kamu bankasının, reklam harcaması için dünyaca ünlü bir futbolcuyu seçmesi, kamu yararını gündeme getirmiştir.

Zira Ziraat Bankasının faaliyet raporlarına göre; 2019 yılında 256,7 milyon TL, 2020 . yılında 236,3 milyon TL, 2021 yılında 281,5 milyon TL reklam ve ilan harcaması yapıldığı belirtilmiştir. 2022 yılında ise toplam 467 milyon 555 bin TL harcama yapan Ziraat Bankası, reklam ve ilanlar için 2023 yılında yüzde 140 artırarak 1 milyar 122 milyon 298 bin TL'ye yükseltmiştir. 5 yılda yapılan ilan ve reklam harcaması toplam 2 milyar 364 milyon TL'ye ulaşmıştır. Bankanın, 2023 yılında yaptığı reklam harcaması 2005 yılındaki reklam harcama tutarının tam 298 katı olmuştur. Buna karşılık Türkiye'nin önde gelen ve reklamlarını çok sık gördüğümüz iki büyük özel bankanın reklam harcamaları aynı dönemde sadece 8 kat civarında artmıştır. Dolayısıyla bir kamu bankasındaki çok yüksek reklam harcamaları izaha muhtaçtır.

Kamu yararı olmadan, yersiz ve gereksiz yapılan her reklam ücretinin vergilerimizden alındığı aşikardır. Kamu sermayeli bu bankaların özellikle son dönemde reklamlarının belli medya grupları üzerinde yoğunlaştığı konusu da kamuoyunun malumudur. Kamu sermayesine sahip bu bankalardan beklenti, 85 milyon vatandaşın vergileriyle finanse edilen reklamlarını hangi kriterlere göre belirledikleri ve reklam paylarının dağıtıldığı açıklamalarıdır.

Bu bağlamda;

1. Futbolcu Lionel Messi ile yapılan reklam anlaşması kapsamında Ziraat Bankası tarafından ne kadar ödeme yapılacaktır?

2. Kamu kaynakları kullanılarak ödemesi yapılacak reklamda, futbolcu Messi'nin oynatılmasının kamuya yararı nedir? ll. emer vr

3. Özel bankalar dahi reklam harcamalarını kısarken bir ke kamu bankasının dünyaca ünlü bir futbolcu ile reklam anlaşması yapmasını ticafi ve ahlaki sınırlar dahilinde değerlendiriyor musunuz? i Ml aıt TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çarikayal Ankara E-mail: hasan.karal©tbmm.gov.tr

7. Son 5 yılda toplam 2 milyar 364 milyon TL'ye ulaşan ilan ve reklam harcamasının bankaya getirisi ne olmuştur?

Ziraat Bankası tarafından 2023 yılında verilen reklam ve ilanlara, 2005 yılından 298 kat daha fazla kamu kaynağının harcanması, Bakanlığınızca kabul edilebilir bir oran mıdır?

Çiftçilerin desteklenmesi ve Türk tarımının geliştirilmesi maksadıyla kurulan Ziraat Bankası'nın son 5 yılda 2 milyar TL'den fazla kamu kaynağını reklama harcamasını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Reklam için harcanan kamu kaynaklarının çiftçiye ve tarıma herhangi bir desteğinin olduğunu düşünüyor musunuz?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karal(G&tbmm.gov.tr

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Hasan KARAL a ait 7/18562 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Bakan

Ek 1: 7/18562 Esas Sayılı Soru Önergesi Cevabı 2: T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Cevap Metni

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

İstanbul Milletvekili Sayın Hasan KARAL 'a Ait 7/18562 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın Hasan KARAL, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

Soru önergesine ilişkin olarak; T.C. Ziraat Bankası A.Ş.'den alınan cevap metni ekte yer almaktadır.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

İstanbul Milletvekili Sayın Hasan KARAL 'a Ait 7/18562 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak T.C. Ziraat Bankası A.Ş. Cevap Metni

Bankamız, faaliyetleri gereği dünyaca bilinen ödeme sistemleri markası Mastercard ile uzun yıllardır çalışmaktadır. Mastercard, Lionel Messi ile olan global sponsorluk anlaşmaları gereği ellerinde bulundurdukları hakları dünya çapında çalışma yaptığı her ülkede bir bankaya kullandırmakta olup, Türkiye'de de karşılıksız olarak Bankamız kullanımına sunmuştur. Bankamız ile Lionel Messi arasında bir reklam anlaşması yapılmamış ve Lionel Messi'ye ya da farklı bir kuruluşa bu kapsamda Bankamız tarafından herhangi bir ödeme yapılmamıştır. Bankamızın, dünya çapında bilinirliği olan ve sevilen bir futbolcuyu ürün tanıtımında kullanmasından beklenen fayda, ürünlerin daha geniş kesimlere ulaşmasında kolaylık sağlaması beklentisidir.

Reklam ve ilanların yayımlanacağı mecralar; yazılı basında günlük, haftalık veya aylık tirajlar, TV/radyoda hedef kitle, izlenirlik/dinlenme oranları, fiyat vb. ktiterler, internet sitelerinde hedef kitle, site trafiği, fiyat, yayın içeriği (genel ahlak, terör propagandası, suçu/suçluyu övme, kumar, şiddet, itibar zedeleyici haberler vb. yer aldığı sayfalar kullanılmayarak), vb. kriterler göz önünde bulundurularak gerçekleştirilmektedir. Reklam kampanyalarının planlanması ve hazırlanacak görsellerin prodüksiyonunda profesyonel şirketlerden destek alınmaktadır. Medya, tanıtım ve reklam faaliyetlerinin Bankamızın marka değerine uzun vadeli etkilerine ek olarak satış ve pazarlama alanında kısa vadeli finansal etkileri de saha araştırmaları ve satış rakamları ile takip edilmektedir.

Bankamızca yapılan reklam faaliyetleri sonucunda oluşan reklam giderleri ile reklam verilen mecralara ilişkin ise kamuya açıklanan Bankamız finansal tabloları, denetim raporları ve faaliyet raporlarında yer alan veriler haricinde talep edilen detay bilgilerin 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun "Sırların saklanması" başlıklı 73. maddesi kapsamında banka/müşteri sırrı olduğu mütalaa edildiğinden paylaşılması mümkün bulunmamaktadır.

Mehmet ŞİMŞEK
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Hasan Karal (DEVA Partisi, İstanbul). “Bir kamu bankasının reklam anlaşmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18562, 17 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18562-bir-kamu-bankasinin-reklam-anlasmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/06f9bb27-ba93-4737-9b39-01929fb3e753

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
