# Ustalık Telafi Programı'na ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/18603
- **Veren:** Özgül Saki (DEM Parti, İstanbul)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 17 Ekim 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 55 gün sonra, 11 Aralık 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f8ae57c3-60c0-4d91-a696-01929f3f7d43
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18603-ustalik-telafi-programi-na-iliskin

> Özgül Saki (DEM Parti), 17 Ekim 2024 tarihinde 7/18603 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 55 gün sonra, 11 Aralık 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki soruların Milli Eğitim Bakanı YUSUF TEKİN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygıyla arz ederim.

25.08.2021 Ekim tarihli Ek Resmi Gazete'de yayınlanan Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurulları Yönetmeliği'nin 62. maddesinde yapılan değişiklikle; "En az ortaöğretim kurumu mezunlarından Bakanlıkça belirlenen Mesleki Eğitim Merkezi Telafi Çerçeve Öğretim Programını başarı ile bitirenlere ustalık belgesi verilir." hükmü eklenmiştir. Bu çerçevede 22 Nisan 2022'de 24 alan ve 97 dalda lise, meslek yüksek okulu ve lisans mezunlarına yönelik olarak Ustalık Telafi Programı (UTP) başlatılmıştır.

• Bu çerçevede yaptığı iş ile ilgili elinde bir mesleki belgesi olmayan çalışanların ister bireysel ister kurumsal çerçevede MESEM'e başvurarak meslek türüne göre en fazla 27 hafta sürecek Ustalık Telafi Programı'na kaydolmasına olanak tanınmıştır. Ayrıca Ustalık Telafi Programı'na katılan her çalışan için işverenin hesabına net'asgari ücretin yarısı kadar ödeme gerçekleştirilmesi, çalışanlara hastalık ve kaza sigortası yapılması, her ay sonunda kanıt belge olarak çalışanların bordosunun MESEM'lere gönderilmesi öngörülmüştür.

Ancak istihdamı teşvik amacıyla getirildiği ifade edilen bu düzenleme kısa süre içerisinde büyük bir rant kapısına ve servet transferine dönüşmüştür. Kimi işverenler yeni iş istihdamı bir kenara mevcut tüm çalışanlarını sanki hiçbir mesleki belgesi yokmuş gibi göstererek bu programa dahil etmiştir. Programa dahil olan birçok çalışanın programa katıldığından bile haberi olmamış, üretimle alakasız birçok çalışan programa kaydettirilmiş, hatta bazı çalışanlar patronları tarafından tehdit edilerek programa dahil edilmiş, devletten alınan para çalışanlara ödenmemiş, patronlar sanki yeni bir istihdam sağlamış gibi MESEM'ler ve mesleki-teknik liseler üzerinden 6 buçuk ay boyunca çalışan başına asgari ücretin yarısını cebine indirmiştir. İşverene çalışanlar için ödenen ücret ise emekçilerden kesilerek oluşturulan İşsizlik Sigortası Fonu'ndan aki karşılanmaktadır. Diğer yandan programa sahte isimler üzerinden kayıtlar yapıldığı, buna aracı-danışman olan firmaların 9020-25'lere varan oranda ciddi komisyonlar aldığı kamuoyuna yansımıştır. Bu şekilde sadece İzmit Atatürk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'ne 22 bin kişi kaydedilerek 1 milyar TL'ye yakın bir yolsuzluk yapıldığı iddiaları gündeme gelmiştir. Normalde bir kişinin programdan bir kez faydalanması gerekirken her 27 haftada bir başka programa kaydolunarak tekrar para alındığı, Diyarbakır'da yaşayan ama İstanbul'da bir MESEM'e kayıtlı olan öğrenciler olduğu da dile getirilen iddialar arasındadır. Bu süreçte UTP programının uygulanmasını kolaylaştırmak iddiasıyla daha önce bir usta öğreticinin kontrol edip eğiteceği stajyer sayısı 15'ten 40 kişiye çıkarılarak sömürü ve rant derinleştirilmiştir. Ayrıca meslek lisesi öğretmenlerine söz konusu çalışanların koordinatörlüğü görevi gibi zorunlu, ek bir iş yükü yüklenmiş ama herhangi bir şekilde ücret ödenmemiştir. Nihayet 27 hafta bitiminde çalışanların eğitim merkezinde belirlenen tarihlerde en az 2 uygulamalı sınava tabi tutularak ustalık belgesini alacağı belirtilmiş olmasına rağmen program kapsamındaki derslerin ve sınavların neredeyse hiç yapılmadığı, hatta bazı okulların şifrelerini işletmelere verdikleri, E-MESEM denilen öğrenci bilgi sistemine kayıtların ve notların şirketlerin elemanları tarafından girildiği ifade edilmektedir.

Bu doğrultuda:

1. Ustalık Telafi Programı'ndan bugüne kadar kaç kişi yararlanmıştır?

2. Yeni işçi istihdamını teşvik için getirilen Ustalık Telafi Programı sonucunda Kaç yeni istihdam gerçekleşmiştir?

3. Kaçkişi 27 haftalık programı tamamlayarak sınava girmiş ve belgelendirilmiştir?

Belgelendirilen kişiler belgelendirildikleri mesleki alanda mı çalışmaktadırlar?

4. Program sonunda belgelendirilen çalışanların meslek kodu değiştirilmiş midir?

5. Ustalık Telafi Programı çerçevesinde her bir çalışan için bugüne kadar İşsizlik Sigortası Fonu'ndan işverenlere ne kadar para ödenmiştir?

6. Kamuoyuna yansıyan yolsuzluk iddiaları çerçevesinde MESEM'lerle ve Mesleki-Teknik Anadolu Liseleri ile ilgili şimdiye kadar kaç soruşturma. başlatılmıştır?

7. Kamuyu zarara uğratan ve haksız kazanç elde eden kaç kişi ya da kurum tespit edilmiştir? Bu kişi ve kurumlarla ilgili olarak herhangi bir.-soruşturma başlatılmış mıdır?

## Bakanlığın cevabı

2) 18601

İlgi | :a) 04/11/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1522939 sayılı yazınız. o 7/ 1830€

b) 04/11/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1523789 sayılı yazınız. o 7/ 18 349 21187350

2/18 751 a. 5 m. kaf â/

31 (ış97S1l GK 3k Bakanlığımıza İlgi (a-b)'de kayıtlı yazıyla iletilen Iğdır Milletvekili Yılmaz HUN'un 7 /1$35*

7118594, İstanbul Milletvekili Özgül SAKİ'nin 7/18603, Gaziantep Milletvekili Sevda KARACA'"nın 7/18604, Ankara Milletvekili Kürşad ZORLU'nun 7/18605, Adana Milletvekili Orhan SÜMER'in 7/18607, Muğla Milletvekili Gizem ÖZCAN'ın 7/18748, Gaziantep Milletvekili Hasan ÖZTÜRKMEN'in 7718749, Van Milletvekili Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT'in 7/18750, Kars Milletvekili Gülüstan KILIÇ KOÇYİĞİT'in 7718751, Niğde Milletvekili Ömer Fethi GÜRER'in 7/18752 ile Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/18754 ve 7/18755 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

Sitim Bakanı

#İMSbGOL O 36 ad MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Ri" İz Strateji Geliştirme Başkanlığı ğa YUZYILı SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ

Ustalık telafi programı kapsamında 27 haftalık programı tamamlayarak mezun olan kursiyerlere belgeleri verilmiştir. il

Bakanlık Makamının 07.09.2023 tarihli ve 83115568 sayılı Olur'u kapsamında ülke geneli 81 ilde bakanlık müfettişlerince inceleme-soruşturma çalışmaları yürütülmüş olup İstanbul ili dışında tüm illerde çalışmalar tamamlanmıştır. Yürütülen inceleme-soruşturma sürecinde bazı işletmeler fazla ödemeleri kendileri iade etmişler, diğer işletmeler hakkında bakanlık müfettişlerince düzenlenen raporlarda mali teklifler ve sertifika-eğitim süreci iptal teklifleri getirilmiştir. Ülke genelinde 1892 kurumda inceleme-soruşturma çalışması yürütülmüştür.

---

**Kaynak gösterme:** Özgül Saki (DEM Parti, İstanbul). “Ustalık Telafi Programı'na ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18603, 17 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18603-ustalik-telafi-programi-na-iliskin (erişim: 16 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f8ae57c3-60c0-4d91-a696-01929f3f7d43

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
