# Konya ilinde son 10 yılda mülteciler tarafından açılan iş yerlerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/18793
- **Veren:** Barış Bektaş (CHP, Konya)
- **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat)
- **Veriliş tarihi:** 25 Ekim 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 20 Aralık 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/09bea674-08fc-4884-be3d-0192dc6ffc10
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18793-konya-ilinde-son-10-yilda-multeciler-tarafindan-acilan-is-yerlerine-iliskin

> Barış Bektaş (CHP), 25 Ekim 2024 tarihinde 7/18793 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 20 Aralık 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından Anayasanın 98. ve

TBMM. içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırılmasını dilerim. 23.10.2024 i

Barış BEKTAŞ Konya Milletvekili

Son yıllarda, başta Suriyeli mülteciler olmak üzere çeşitli göçmen gruplarının Türkiyede iş gücü piyasasına ve ticari hayata katılımında önemli bir artış gözlemlenmektedir. Bu durum, Türkiye'nin birçok şehrinde olduğu gibi Konya'da da dikkat çekici bir şekilde yaşanmaktadır. Özellikle Konya'da, mülteciler tarafından açılan iş yerlerinin sayısının hızla arttığı, bu iş yerlerinin farklı sektörlerde faaliyet gösterdiği ve yerel ekonomiye belirli bir etki yaptığı gözlenmektedir.

Mülteci statüsündeki esnafların bir çoğunun iş yerlerini ruhsatsız çalıştırdığı iddialarıyla birlikte kayıt dışı istihdam gibi bir çok sorun Konyalı yurttaşlarımız tarafından dile getirilmektedir ve bu iddialar Konya'da ticari yaşamına devam eden esnaflar başta olmak üzere yurttaşlarımızın tepkisine neden olmaktadır.

Konya'da mülteci statüsündeki kişilerin iş hayatına katılımı ile ilgili aşağıdaki soruların cevaplandırılması yurttaşlarımızın endişelerini gidermek adına büyük önem taşımaktadır.

Bu bağlamda;

1. Konya ilinde son on yıl içerisinde Suriyeli ve diğer mülteci gruplar tarafından açılan iş yeri sayısı nedir? AM BA

2. Konya ilinde son on yıl içerisinde Suriyeli ve diğer mülteci gruplar tarafından açılan iş yeri sayısının yıllara göre dağılımı ne şekildedir?

3. Bu iş yerlerinin sektörel dağılımı ne şekildedir?

4. Son on yıl içerisinde yapılan denetimler sırasında ruhsatsız şekilde iş yeri çalıştırdığı tespit edilen mülteci sayısı nedir?

5. Son on yıl içerisinde yapılan denetimler sırasında ruhsatsız şekilde iş yeri çalıştırdığı tespit edilen mültecilerin uyruklarına göre dağılımı ne şekildedir?

6. Son on yıl içerisinde yapılan denetimler sırasında ruhsatsız şekilde iş yeri çalıştırdığı tespit edilen mültecilere uygulanan cezai işlem nedir?

7. Mültecilere ait iş yerlerinde çalışan işçilerin çalışma koşulları ve hakları denetlenmekte midir? Denetlemekte ise bu denetimlerin sonuçları nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (O: 04.11.2024 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1523789 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Konya Milletvekili Sayın Barış BEKTAŞ tarafından verilen

7118793 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Ürek

Prof. Dr. Ömer BOLAT

Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (1 sayfa) 9.km,No:151,Çankaya/ANKARA En b

Faks No: (0312) 449 1341

İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr

Telefon No: (0312) 449 1342 TSİ

TİCARET BAKANLIĞI

Konya Milletvekili Sayın Barış BEKTAŞ'a Ait 7/18793 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 7) oTicaretsiciline tescil edilecek olgular, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanun'u ve Ticaret Sicili Yönetmeliğinde gösterilmiştir. Bu kapsamda, anılan Kanun ve Yönetmelikte tek pay sahipli anonim şirketler hariç olmak üzere, anonim şirketlerde pay devrinin tescil ve ilanı hususunda herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden bu şirketlere ilişkin pay geçişleri ticaret sicili nezdinde kayıt altına alınmamakta olup, pay devri sonucu oluşan yeni ortakların tespiti mümkün bulunmamaktadır.

Bu çerçevede, Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden yapılan sorgulama neticesinde Konya İlinde son 10 yılda (31.10.2024 tarihi itibarıyla) yabancı uyruklular tarafından açılan toplam 271 adet şirket ve işletme bulunmakta olup, sistemde sektörel (faaliyet alanlarına göre) veriler ile çalışanlara ilişkin bilgiler bulunmamaktadır.

Öte yandan, kuruluş aşamasında kullanıcılar tarafından seçimi yapılan, ancak mevzuat uyarınca tescil edilecek olgular arasında yer almayan ve sonrasında tescile tabi olmaksızın değiştirilebilen NACE kodu bilgisi yer almaktadır.

Yapılan geliştirmelerle birlikte, NACE kodu bilgisi 22.02.2023 tarihi itibarıyla Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan elektronik ortamda temin edilmek suretiyle MERSİS"e işlenmektedir. Bu itibarla, MERSİS"ten NACE kodlarını içeren sorguya esas teşkil eden NACE kodu verisinin kaynağı vergi dairelerinde kayıtlı olan NACE kodu bilgisidir.

Bu itibarla, 31.10.2024 tarihinde Konya ilinde, ortaklarının tamamı yabancı uyruklu olan aktif limited şirket ve tek pay sahibi yabancı uyruklu olan aktif anonim şirket toplamı bakımından sektörleri gösterir ilk üç NACE kodu 46.90.04, 41.20.02 ve 45.11.11 şeklinde sıralanmaktadır. Konya ilinde yabancı gerçek kişilere ait ticari işletmeler bakımından sektörleri gösterir ilk üç NACE kodu ise 41.20.02, 74.90.02 ve 46.90.04 şeklinde sıralanmaktadır.

Diğer taraftan, Esnaf ve Sanatkar Bilgi Sisteminde (ESBİS) gerçekleştirilen sorgulamada elde edilen verilere göre, Konya ilinde son 10 yıl içerisinde yabancı uyruklular tarafından toplam 1.299 adet işyeri açılmıştır. Bu işyerlerinin sektörel dağılımında ilk sırada gıda ve tarım sektörü, ikinci sırada giyim, deri ürün, ev tekstili ve dokuma, üçüncü sırada ise elektrik, elektronik ve bilgisayar bulunmaktadır.

Son olarak, esnaf ve sanatkarların iş yerlerinin denetlenmesi, ruhsatlandırma işlemleri ve buna bağlı cezai işlemler Bakanlığımız görev ve yetki alanında bulunmamaktadır.

---

**Kaynak gösterme:** Barış Bektaş (CHP, Konya). “Konya ilinde son 10 yılda mülteciler tarafından açılan iş yerlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18793, 25 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18793-konya-ilinde-son-10-yilda-multeciler-tarafindan-acilan-is-yerlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/09bea674-08fc-4884-be3d-0192dc6ffc10

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
