# Konya'nın Kulu ilçesinde bulunan Gökgöl Gölü'nün kuruması ve biyoçeşitlilik kaybının önlenmesine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/19057
- **Veren:** Barış Bektaş (CHP, Konya)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 7 Kasım 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 34 gün sonra, 11 Aralık 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/80ddce8c-c0d6-46a7-ab17-01930652af16
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19057-konya-nin-kulu-ilcesinde-bulunan-gokgol-golu-nun-kurumasi-ve-biyocesitlilik-kaybinin-onlen

> Barış Bektaş (CHP), 7 Kasım 2024 tarihinde 7/19057 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 34 gün sonra, 11 Aralık 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırılmasını dilerim.

Barış BEKTAŞ Konya Milletvekili

Konya'nın Kulu ilçesinde yer alan ve 55 yıl önce su taşkınlarını önlemek amacıyla yapılan Gökgöl, 50 hektarlık alanıyla tatlı su ekosistemine sahip nadir alanlardan biri olarak sayısız kuş türüne ev sahipliği yapmış ve 1996 yılında sit alanı ilan edilmiştir. Ancak, yıllardır bölgedeki yer altı su kaynaklarının aşırı kullanımı, çevresel tedbirlerin alınmaması ve Samsam Deresi gibi gölü besleyen kaynakların kesilmesi nedeniyle Gökgöl, ne yazık ki bu yıl tamamen kurumuş durumdadır. 185 çeşit kuş türünün üreme ve yaşam alanı olan bu bölgenin yok olması, Türkiye'nin doğal zenginliklerinin kaybına dair endişeleri daha da derinleştirmektedir. Bu durum, doğa koruma politikalarının yetersizliği ve yer altı sularının plansız kullanımı konusunda iktidarın ihmallerini bir kez daha gözler önüne sermektedir.

Bu bağlamda;

1. Gökgöl'ün kurumasına neden olan başlıca faktörler hakkında bakanlığınızın herhangi bir tespiti mevcut mudur?

2. Türkiye'nin birçok yerinde yaşanan göl ve sulak alan kayıplarına rağmen, Konya'daki bu önemli ekosistemin yok olmaması adına herhangi bir önleyici çalışma yapılmış mıdır? Yapılmamışsa, bunun gerekçeleri nelerdir?

3. Geçmişte 185 kuş türüne ev sahipliği yapan ve göçmen kuşların konaklama alanı olarak büyük önem taşıyan Gökgöl?'ün korunması için bakanlık tarafından kaç proje uygulanmış, bu projelere ne kadar bütçe ayrılmıştır?

4. Gökgöl'ün kuruması ile Türkiye biyolojik çeşitliliği ve göçmen kuş popülasyonu üzerindeki kaybın telafi edilmesi için hangi önlemler alınacaktır?

5. Samsam Deresi'nin su kaynakları Gökgöl'e ulaşmak yerine başka amaçlarla mı kullanılmaktadır? Samsam Deresi'nin Gökgöl'e yeniden su sağlanabilmesi için yapılacak bir planlamanız var mıdır?

6. Konya ilinde ve Türkiye genelinde sulak alan kayıplarının önüne geçmek için ivedi ve etkin bir eylem planınız mevcut mudur? Gökgöl örneğinde olduğu gibi, sulak alanların tamamen kurumasının sorumluluğunu bakanlık üstlenmeyi düşünmekte midir?

## Bakanlığın cevabı

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

Konya'nın Kulu ilçesinde yer alan ve 55 yıl önce su taşkınlarını önlemek amacıyla yapılan Gökgöl, 50 hektarlık alanıyla tatlı su ekosistemine sahip nadir alanlardan biri olarak sayısız kuş türüne ev sahipliği yapmış ve 1996 yılında sit alanı ilan edilmiştir. Ancak, yıllardır bölgedeki yer altı su kaynaklarının aşırı kullanımı, çevresel tedbirlerin alınmaması ve Samsam Deresi gibi gölü besleyen kaynakların kesilmesi nedeniyle Gökgöl, ne yazık ki bu yıl tamamen kurumuş durumdadır. 185 çeşit kuş türünün üreme ve yaşam alanı olan bu bölgenin yok olması, Türkiye'nin doğal zenginliklerinin kaybına dair endişeleri daha da derinleştirmektedir. Bu durum, doğa koruma politikalarının yetersizliği ve yer altı sularının plansız kullanımı konusunda iktidarın ihmallerini bir kez daha gözler önüne sermektedir.

Bu bağlamda;

1. Gökgöl'ün kurumasına neden olan başlıca faktörler hakkında bakanlığınızın herhangi bir tespiti mevcut mudur?

2. Türkiye'nin birçok yerinde yaşanan göl ve sulak alan kayıplarına rağmen, Konya'daki bu önemli ekosistemin yok olmaması adına herhangi bir önleyici çalışma yapılmış mıdır? Yapılmamışsa, bunun gerekçeleri nelerdir?

3. Geçmişte 185 kuş türüne ev sahipliği yapan ve göçmen kuşların konaklama alanı olarak büyük önem taşıyan Gökgöl'ün korunması için bakanlık tarafından kaç proje uygulanmış, bu projelere ne kadar bütçe ayrılmıştır?

4. Gökgöl'ün kuruması ile Türkiye biyolojik çeşitliliği ve göçmen kuş popülasyonu üzerindeki kaybın telafi edilmesi için hangi önlemler alınacaktır?

5. Samsam Deresi'nin su kaynakları Gökgöl'e ulaşmak yerine başka amaçlarla mı kullanılmaktadır? Samsam Deresi'nin Gökgöl'e yeniden su sağlanabilmesi için yapılacak bir planlamanız var mıdır?

6. Konya ilinde ve Türkiye genelinde sulak alan kayıplarının önüne geçmek için ivedi ve etkin bir eylem planınız mevcut mudur? Gökgöl örneğinde olduğu gibi, sulak alanların tamamen kurumasının sorumluluğunu bakanlık üstlenmeyi düşünmekte midir?

CEVAP

Bahse konu alan mülga Konya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun, 05.08. 1996 tarihli ve 2660 sayılı kararı ile 1. Derece Doğal Sit Alanı (1.288.000 m? ) olarak ilan edilmiştir.

Bakanlığımız (Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü) 2014 yılı Yatırım Programı, 2013K100020 proje numaralı, "Tabiat Varlıkları ve Doğal Sit Alanları Yeniden Değerlendirme Projesi" alt projesi olan "Korunan Alanlarda Biyo-Ekolojik Araştırma Projesi " kapsamında hazırlanan Konya ve Karaman İlleri Doğal Sit Alanlarının Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırması Projesi" ile koruma statüsünün yeniden değerlendirilmesi için hazırlanan Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Raporunda önerilen 3.920.432,72 m?'lik alanın doğal sit statüsü "Nitelikli Doğal Koruma Alanı" olarak, 1 No.lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 109/2 maddesine göre 10.02.2020 tarih, 35063 sayılı Bakanlık Makamının Oluru ile tescil işlemi onaylanmış ve 18.02.2020 tarih, 31043 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

Böylelikle, Nitelikli Doğal Koruma Alanı olarak yeni sit statüsüne kavuşan Gökgölün koruma alanı genişlemiştir. Doğal sit sınırları içerisinde yapılacak her türlü faaliyet Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonun iznine tabi bulunmaktadır. Bu kapsamda, Bakanlığımızın 01.07.2022 tarih, 113 no'lu, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve 19.07.2012 tarihli ve 28358 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik çerçevesinde; kesin korunacak hassas alanlar ve nitelikli doğal koruma alanları ile sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanları olarak tescil edilen doğal sit alanları için koruma ve kullanma koşullarını konu alan ilke kararına göre iş ve işlemler yapılmaktadır. 113 sayılı ilke kararı doğrultusunda, Gökgöl doğal sit alanı ile ilgili olarak Tabiat Varlıkları Bölge Komisyonun değerlendirmeye alacağı herhangi bir proje talebi bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, Samsam Deresinin su kaynaklarının Gökgöl'e ulaşma durumları ve söz konusu bölgedeki yeraltı su kullanımı konuları Bakanlığımız yetki alanında olmayıp Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Barış Bektaş (CHP, Konya). “Konya'nın Kulu ilçesinde bulunan Gökgöl Gölü'nün kuruması ve biyoçeşitlilik kaybının önlenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19057, 7 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19057-konya-nin-kulu-ilcesinde-bulunan-gokgol-golu-nun-kurumasi-ve-biyocesitlilik-kaybinin-onlen (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/80ddce8c-c0d6-46a7-ab17-01930652af16

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
