# Enerji sektöründe yerli üretimin artırılması için yapılan çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/19192
- **Veren:** Hasan Karal (DEVA Partisi, İstanbul)
- **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar)
- **Veriliş tarihi:** 11 Kasım 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 30 Aralık 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7e42ba6c-939a-4b68-aca4-01931f8684aa
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19192-enerji-sektorunde-yerli-uretimin-artirilmasi-icin-yapilan-calismalara-iliskin

> Hasan Karal (DEVA Partisi), 11 Kasım 2024 tarihinde 7/19192 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 30 Aralık 2024).

## Önerge metni

Aşağıda yer alan sorularımın, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sn. Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98"inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması hususunu arz ederim. 94, 14. 129 2V

Türkiye, hızla artan nüfus ve ekonomik büyüme ile birlikte enerji talebinde önemli bir artış yaşamaktadır. Ülkemiz, enerji ihtiyacının büyük bir kısmını dış kaynaklardan karşılamak zorunda kaldığı için enerji ithalatına bağımlıdır. Ülkenin enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 70"i ithalat yoluyla karşılanmaktadır. Doğalgaz ve petrol gibi fosil yakıtların ithalatı, enerji dış ticaret açığını artırmakta ve döviz rezervlerini zorlamaktadır. Bu durum, Türkiye'nin enerji arz güvenliği açısından riskler yaratmakta ve ekonomik kırılganlığı artırmaktadır.

Türkiye'nin enerji tüketiminin büyük bölümü doğalgaz ve petrolden sağlanmakta, bu kaynakların büyük kısmı da yurt dışından ithal edilmektedir. Ülkemiz, coğrafi konumu nedeniyle yüksek bir yenilenebilir enerji potansiyeline sahiptir. Güneş, rüzgar, hidroelektrik, jeotermal ve biyokütle gibi yenilenebilir kaynakların etkin kullanımı, enerji bağımlılığını azaltmada kilit rol oynamaktadır. Yenilenebilir enerji kaynakları ve yerli enerji üretiminin artırılması, ülkemizin enerji güvenliğini güçlendirilmesi ve çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması açısından önem teşkil etmektedir.

Bu bağlamda;

1. Türkiye'nin toplam enerji ithalatı miktarı ve maliyeti nedir?

2. Son 5 yılda enerji ithalatının ekonomiye etkisi nasıl olmuştur? Cari açığa katkısı ne kadardır? i

3. Ülkemizin yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması için hangi "yeni yatırımlar planlanmaktadır?

4. Türkiye'nin rüzgar, güneş ve biyokütle gibi yenilenebilir enerji kaynaklarından sağladığı toplam enerji üretimi ne kadardır?

5. Enerji verimliliğini artırmak amacıyla alınan önlemler nelerdir ve bu alanda yapılan çalışmalar hangi aşamadadır?

6. Ülkemizde temiz enerji teknolojilerinin üretiminin teşvik edilmesi için ne tür destekler sağlanmaktadır?

7D Yerli enerji üretim kapasitesini artırmak için hangi yasal ve idari düzenlemeler yapılması planlanmaktadır?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karal(Otbmm.gov.tr

## Bakanlığın cevabı

Ülkemizin 2023 yılı toplam enerji ithalatı 125,853 Bin Ton Eşdeğer Petrol (TEP), maliyeti ise 67,9 milyar ABD Doları olarak gerçekleşmiştir.

Yenilenebilir enerji alanında gerçekleştirilen yatırımlarla ilgili olarak; Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları (YEKA) modeliyle yenilenebilir enerji kaynaklarının değerlendirilmesinde yeni bir yatırım modeli hayata geçirilmiş ve yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi yapan tesisler için Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) uygulanmaya başlanmıştır. Atılan bu adımlar sayesinde 2002 yılında toplamı 12.305 MW olan yenilenebilir enerji kaynaklı elektrik kurulu gücümüz 2024 yılı Ekim ayı sonu itibarıyla 67.788 MW seviyesine ulaşmıştır. Yenilenebilir enerji alanında ortaya konulan bu üstün başarı sayesinde toplam elektrik kurulu gücümüz 114.599 MW'a ulaşırken bu kurulu gücün 9069,2'si yerli, 9059,2'lik kısmı ise yenilenebilir enerji kaynaklarından oluşmaktadır.

Öte yandan; Ülkemizin 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi esas alınarak 2035 yılına kadar olan dönemi kapsayan "Türkiye Ulusal Enerji Planı" kamuoyu ile paylaşılmıştır. Mezkur planda belirlenen hedeflere yönelik olarak yürütülen tüm faaliyetler, Ülkemizin enerjide bağımsız bir konuma gelebilmesi, enerji arz güvenliğinin sağlanması ve temiz enerji yatırımlarının artırılması esasına dayanarak devam etmektedir.

Geçtiğimiz Ekim ayında açıklanan "Yenilenebilir Enerji 2035" hedeflerimiz kapsamında ise rüzgâr ve güneş kurulu gücümüzü 4 katına çıkararak 31 bin MW'tan 120 bin MW'a yükseltilecektir.

Ülkemizin 2023 yılı yenilenebilir kaynaklı elektrik üretim değerleri aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

KAYNAKLAR ELEKTRİK ÜRETİMİ (TWb) Biyokütle 10,1 Jeotermal 11,1 Hidrolik 64.0 Güneş 22,1 Rüzgar 34,1 Toplam Yenilenebilir 141,4

Enerjide verimliliği sağlamak amacıyla Bakanlığımız tarafından yürütülen politika ve uygulamalara bakıldığında; 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu kapsamında yıllık toplam enerji tüketimi 500 TEP ve üzeri olup her türlü mal üretimi yapan işletmelerin Verimlilik Artırıcı Projeleri (VAP) en fazla 1,5 milyon TL'yi geçmemek kaydıyla yatırım tutarının 9030'u oranında desteklenmektedir. Yine aynı kanun kapsamında yıllık toplam enerji tüketimi 500 TEP ve üzerinde olup her türlü mal üretimi yapan işletmelerin geçmiş 5 yıllık referans enerji yoğunluğuna göre enerji yoğunluğunu ortalama olarak en az 9010 oranında azaltan işletmelerin enerji giderinin 9030'u, 1 milyon TL'yi geçmemek kaydıyla desteklenmektedir. Şimdiye kadar yapılan verimlilik çalışmalarıyla yıllık 154.657 TEP enerji ve 1,37 milyar TI, (güncel fiyatlarla 2,76 milyar TL) parasal tasarruf sağlanmıştır. Bu tasarruf ile yıllık 593 bin ton CO; eşdeğeri emisyonun doğaya salınmasının önüne geçilmiştir.

Enerji verimliliği desteklerinin etkinliğini ve etki alanını artırmak üzere yapılan mevzuat değişikliği kapsamında desteklerden faydalanmak isteyenler için sektörel kısıtlama ve VAP proje bedeli üst limiti kaldırılarak destek bedeli 10 kat artırılmış, ayrıca gönüllü anlaşma destek mekanizması geliştirilerek birim ürün veya alan başına emisyonu azaltımı da kapsama alınmıştır. Bu düzenleme çerçevesinde destek bedelleri her yıl bir önceki yıla ilişkin ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılmaktadır.

Yerli enerji üretim kapasitesini artırmak için Elektrik Piyasası Lisans İşlemlerinin Basitleştirilmesi Suretiyle; izin, onay süreçlerinin hızlandırılması ve etkinliğin artırılması amacıyla ilgili bakanlıklarla birlikte gerekli çalışmalar yürütülmektedir. ga mar

---

**Kaynak gösterme:** Hasan Karal (DEVA Partisi, İstanbul). “Enerji sektöründe yerli üretimin artırılması için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19192, 11 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19192-enerji-sektorunde-yerli-uretimin-artirilmasi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7e42ba6c-939a-4b68-aca4-01931f8684aa

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
