# Kayıp çocuk vakalarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/19271 - **Veren:** Sibel Suiçmez (CHP, Trabzon) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 14 Kasım 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 152 gün sonra, 15 Nisan 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/13942f4f-6999-406f-87b2-01932fda678d - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19271-kayip-cocuk-vakalarina-iliskin > Sibel Suiçmez (CHP), 14 Kasım 2024 tarihinde 7/19271 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 152 gün sonra, 15 Nisan 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddelerine göre yazılı olarak cevaplandırılmasını az ederim" İSUOARA Av. Sibel SUİÇMEZ Trabzon Milletvekili TBMM Katip Üyesi Çocuklar ve gençler, ülkelerin geleceğidir. Ülkemizde yaşayan her on kişiden beşi 29 yaşından küçük olup, üçü 0-14 yaş grubundadır. Türkiye'nin taraf olduğu ve 1995 yılında iç hukuk kuralı haline gelen Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, çocuğun ekonomik istismardan, tehlikeli işlerde çalıştırılmasından ve eğitimine, sağlığına, fiziksel, ruhsal, ahlaki ve sosyal gelişimine zarar verecek her türlü uygulamadan korunmasını yasal bir zorunluluk olarak tanımlamaktadır. Kayıp çocuk kavramı, "hangi ortamdan kaybolursa kaybolsun, nerede olduğu ebeveynleri veya yasal temsilcileri tarafından bilinmeyen ve hakkında kayıp ihbarı yapılmış çocuk" olarak tanımlanmaktadır. Ülkemizde ayrıca, sosyal hizmet kurumlarından izinsiz ayrılan veya izinli ayrıldığı halde yasal süresi sonunda kuruluşa geri dönmeyen çocuklar da kayıp olarak kabul edilmektedir. Son yıllarda kayıp çocuk sayısında ciddi artışlar yaşandığı gözlemlenmektedir. Özellikle 2013-2014 yıllarında kayıp çocuk sayısı giderek artmış, 2014 sonrasında ise olağanüstü bir yükseliş meydana gelmiştir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), kayıp çocuklara dair en son resmi açıklamayı 2016 yılında yapmış ve bu tarihten sonra bilgi paylaşımını durdurmuştur. Resmi verilere göre, yılda yaklaşık 10 bin çocuk kaybolmaktadır ki bu rakam 2016 yılının resmi verisidir. TÜİK'e göre 2015-2023 yılları arasında bulunmayla sonuçlanan 145.356 kayıp vakası gerçekleşmiştir. Bu tablo, kayıp çocuk vakalarının yıllar içinde ciddi bir artış gösterdiğini ve sorunun boyutlarının endişe verici olduğunu ortaya koymaktadır. TÜİK'in 2016 yılından sonra veri paylaşımını durdurması ise şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından ciddi soru işaretleri doğurmaktadır. Güncel verilerin erişilebilir olmaması, kayıp çocuklar konusundaki politikaların etkinliğinin değerlendirilmesini ve gerekli önlemlerin alınmasını zorlaştırmaktadır. Çocuklarımızın güvenliği ve geleceği için acilen kapsamlı bir eylem planı oluşturulması ve kamuoyunun bilgilendirilmesi gerekmektedir. Bung göre; 1. Kayıp çocuk vakalarının önlenmesi için Bakanlığınız tarafından alınan önlemler nelerdir? 2. Sosyal hizmet kurumlarından izinsiz ayrılan veya izinli ayrıldığı halde geri dönmeyen • çocukların sayısı nedir? Bu çocukların bulunması ve korunması için hangi adımlar atılmaktadır? 3. Kayıp çocukların insan ticareti, cinsel istismar ve diğer suistimal risklerinden korunması için Bakanlığınız ve diğer ilgili kurumlar arasında nasıl bir koordinasyon sağlanmaktadır? Bu konuda ulusal ve uluslararası düzeyde işbirliği çalışmaları var mıdır? 4. Ülkemizdeki kayıp çocuklarla ilgili ulusal bir veri tabanı ve takip sistemi mevcut mudur? 5. 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve ülkemizi derinden sarsan deprem felaketinde, binlerce vatandaşımız hayatını kaybetmiş, on binlercesi yaralanmış ve çok sayıda kişi de kayıp olarak bildirilmiştir. 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen deprem felaketinde, hayatını kaybettiği tespit edilemeyen kayıp çocuk sayısı nedir? Bu çocukların yaş ve cinsiyete göte dağılımı nedir? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o :21.11.2024 tarihli ve 1534141 sayılı yazınız. İlgi yazı ekinde alınan Trabzon Milletvekili Sayın Sibel SUİÇMEZ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/19271 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Trabzon Milletvekili Sayın Sibel SUİÇMEZ"a Ait 7/19271 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Bakanlığımız çocuklarımızın korunmasını, haklarının güvence altına alınmasını amaçlamakta, tüm risklere karşı bilinçli ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmaları çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde yürütmektedir. Ülkemizde çocuk koruma hizmetleri, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi uyarınca çocuğun üstün yararı ilkesi doğrultusunda, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile iş birliği içinde yürütülmektedir. Kayıp kişiler veya çocuklarla ilgili iş ve işlemler Bakanlığımız çalışma yetki ve sorumluluğu altında bulunmamaktadır. Kayıp yetişkin veya çocuklarla ilgili süreçler İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü yahut Jandarma Genel Komutanlığı tarafından yürütülmektedir. Kayıp kişi veya çocuk bildirimleri Bakanlığımıza yapılmamaktadır. Kolluk güçlerine bildirim yapıldıktan sonra süreç adli ve idari yönden ilgili Bakanlıkların ilgili birimleri tarafından yürütülmektedir. Ancak kolluk tarafından bulunduktan ya da çocuk ortaya çıktıktan sonra Adli Makamlarca Bakanlığımıza bildirilen çocuklar hakkında 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında değerlendirme süreçleri başlatılabilmektedir. Gerekli sosyal inceleme yapılarak, çocuk ve aile ihtiyaç duydukları koruyucu ve destekleyici tedbirler çerçevesinde desteklenmektedir. Diğer taraftan korunma altına alınan çocuklar, kuruluşa kabulünden sonra kuruluşa uyum, akran etkisi, aile, akraba yanına izinli gitme sonrası kuruluşa teslim edilmeme gibi nedenlerle kuruluştan izinsiz ayrılma davranışı gösterebilmektedir. Bakanlığımız Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü tarafından "Aile Kurumsal" mobil uygulaması geliştirilmiş olup uygulama bünyesinde bakım kuruluşlarımızda kalan tüm çocuklarımızın güncel bilgileri yer almaktadır. Karşılaşılabilecek herhangi bir kuruluştan izinsiz ayrılma durumu, Bakanlık personeli tarafından uygulamada yer alan "Kuruluştan İzinsiz Ayrılma" modülü üzerinden ivedilikle ihbar edilmektedir. Bu kapsamda kuruluştan izinsiz ayrılan çocuklar ivedilikle kolluk kuvvetlerine bildirilmekte, bulunarak kuruluşa veya en yakın sosyal hizmet kuruluşuna teslim edilmesi talep edilmekte, ayrıca çocukların ailesine de bilgi verilmektedir. Çocuğun durumu sürekli takip edilmekte ve kolluk kuvvetlerinden bilgi talep edilmektedir. Kuruluştan izinsiz ayrılan çocuklar bazen kendileri de kuruluşa dönmekte, kolluk tarafından bulunarak veya izinli gittikleri aile ya da akrabaları tarafından da kuruluşa teslim edilmektedirler. Kuruluşa dönen, döndürülen veya teslim edilen çocukların kuruluştan izinsiz ayrılma davranışlarının söndürülmesi amacıyla uzman ekipler tarafından çocuğun kuruluşa uyumuna yönelik mesleki çalışmalar gerçekleştirmektedir. Çocuk bireysel olarak değerlendirilerek izinsiz ayrılma davranışının nedenleri belirlenmekte ve aynı davranışın tekrarlanmaması için çalışılmaktadır. Ayrıca çocukların aileleri ile de çalışmalar yapılmakta, aileye danışmanlık ve rehberlik hizmeti verilmektedir. Bu kapsamda yer alan tüm vakalar üzerinde titizlikle çalışılmaktadır. Bakanlığımızca deprem bölgesinde, Çocuklar Güvende Ekipleri aracılığıyla izleme ve takip çalışmaları kapsamında depremden etkilenen çocuklara yönelik hane ziyaretleri gerçekleştirilmiş olup ihtiyaçları doğrultusunda gerekli sosyal hizmet müdahalelerinde bulunulmuştur. Kayıp olduğu şüphesi olan çocuklarla ilgili Bakanlığımıza gelen ihbarlar Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı'na yönlendirilmiştir. Kayıp şüphesi olan çocuklarla ilgili işlemler 2559 sayılı Kanun kapsamında Emniyet Genel Müdürlüğünce yürütülmektedir. Diğer taraftan Bakanlığımızca deprem bölgesinde, enkaz altından çıkarılmış yakınlarına ulaşılamayan kimliksiz ve/veya kendini ifade edemeyen ve refakatçisi olmayan veya yakını vefat ettiği tespit edilen çocuklara ilişkin güncel bilgiler deprem sürecinde kamuoyunu doğru bilgilendirmek adına Bakanlığımız resmi sosyal medya hesaplarından şeffaf bir şekilde düzenli olarak paylaşılmıştır. Bakanlığımızca deprem felaketi nedeniyle ailesinden ayrı düşmüş/refakatçisi olmayan 1.912 çocuk Aile Bilgi Sistemi Afet Yönetim Çocuk Modülü?nde kayıt altına alınmıştır. Bakanlığımızca deprem bölgesinde, enkaz altından çıkarılmış yakınlarına ulaşılamayan kimliksiz ve/veya kendini ifade edemeyen ve hastanelerde tedavisi devam eden çocuklar süreçte yakından takip edilmiş, tedavisi tamamlanan çocuklar Bakanlığımız çocuk bakım kuruluşlarında korunma ve bakım altına alınmıştır. Kuruluşlarımıza alınan çocuklarımızın öncelikle ailesi/yakınlarına ulaşılmasına yönelik çalışmalarımız titizlikle yürütülerek çocuklar ailelerine teslim edilmiştir. Bakanlığımız ile TÜBİTAK arasında yapılan iş birliği neticesinde TÜBİTAK tarafından geliştirilen "Deringörü" yüz tanıma programı kullanılmıştır. Yapılan DNA eşleşmeleri ve kimlik kontrolü, kimliklendirme ve mesleki çalışmalar sonucunda 1.879 çocuk ailesine/aile yakınlarına teslim edilmiştir. 6 çocuğumuz da aile odaklı hizmetlerden faydalandırılmıştır. 9 çocuğumuz bakım ve koruma altındadır. 1 çocuğumuz reşit olarak kuruluştan ayrılmıştır. Çocuklar, yaş ve cinsiyet durumlarına uygun Bakanlığımıza bağlı çocuk bakım kuruluşlarında bakılmakta ve korunmaktadır. Kayıtlarımızda olan 17 çocuğumuz vefat etmiştir. Bakanlığımızca korunma altına alınan çocuklardan kimliği belirlenemeyen çocuğumuz bulunmamaktadır. 5395 sayılı Kanun kapsamında olduğu tespit edilen çocuklar Bakanlığımızca korunma ve bakım altına alınarak kuruluş bakımı hizmeti veya yakın çevre/akraba koruyucu aile hizmetinden faydalandırılmıştır. Bakanlığımız hizmet modellerinden faydalandırılan çocukların izleme ve takipleri ilgili mevzuat çerçevesinde yapılmaktadır. Depremden etkilenen çocukların risk ve ihtiyaçlarının belirlenmesi için Çocuklar Güvende Ekipleri ve öksüz ve yetim hizmet birimleri aracılığıyla izleme ve takip çalışmaları yapılmaktadır. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Sibel Suiçmez (CHP, Trabzon). “Kayıp çocuk vakalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19271, 14 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19271-kayip-cocuk-vakalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/13942f4f-6999-406f-87b2-01932fda678d Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.