# Türkiye'den ihraç edilen bazı ürünlerde yüksek seviyede aflatoksin bulunduğu iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/19364 - **Veren:** Türker Ateş (CHP, Bolu) - **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat) - **Veriliş tarihi:** 14 Kasım 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 36 gün sonra, 20 Aralık 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/752b53c5-f65c-4586-a901-01932fa024bf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19364-turkiye-den-ihrac-edilen-bazi-urunlerde-yuksek-seviyede-aflatoksin-bulundugu-iddiasina-ili > Türker Ateş (CHP), 14 Kasım 2024 tarihinde 7/19364 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 36 gün sonra, 20 Aralık 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat tarafından yanıtlanması için gereğini arz ederim. Aflatoksin, insan sağlığı üzerinde kanserojen etkisi olan ve hayvanlarda karaciğer kanserine yol açabilen tehlikeli bir toksindir. Dünya çapında en çok araştırılan mikotoksinlerden biri olarak, aflatoksin bulaşmış gıdalar tüketildiğinde, insanlar ve hayvanlar için ciddi sağlık sorunlarına neden olabilmektedir. Gıda ürünlerinden arındırılması mümkün olmayan bu zararlı maddeye karşı ithalatçı ülkeler, ithal edilen gıda ürünlerinde düzenli olarak analizler yapmaktadır. Son dönemde, Türkiye'den ithal edilen bazı gıda ürünlerinde yüksek seviyede aflatoksin tespit edildiği bildirilmektedir. Bu durum, kamu sağlığı açısından önemli riskler taşıdığından, ihracat ve iç piyasa denetimlerine dair daha fazla bilgilendirme yapılması büyük önem arz etmektedir. Buna göre; 1) 10cak2024-1 Kasım 2024 tarihleri arasında Türkiye'den ihraç edilen hangi gıda ürünlerinde, tonajlarıyla birlikte, kabul edilebilir sınırların üzerinde aflatoksin tespit edilmiştir? Bu ürünler hangi ülkelere gönderilmiştir? 2) Belirtilen tarihler arasında, yüksek seviyede aflatoksin içermesi nedeniyle Türkiye'ye geri gönderilen ürünlerin toplam miktarı ne kadardır? Bu iade işlemleri hangi ülkeler tarafından yapılmıştır? 3) Türkiye'ye geri gönderilen bu ürünlere yönelik imha işlemi gerçekleştirilmiş midir? İade edilen ürünlerin saklama ve imha sürecine dair hangi prosedürler uygulanmaktadır? Bu ürünler hangi koşullarda depolanmaktadır? 4) Türkiye'ye geri gönderilen aflatoksinli ürünlerin iç pazarda satışı veya hayvan yemi olarak kullanılması ihtimaline karşı ne gibi önlemler alınmaktadır? Bu konuda alınan tedbirler nelerdir ve kimler tarafından denetlenmektedir? 5) Aflatoksin riski taşıyan ürünlerin ihracatını gerçekleştiren firmalar, depolama ve lojistik işlemlerine dair düzenli bir denetim sürecinden geçmekte midir? Bu firmalar hangi kriterler doğrultusunda incelenmekte ve denetlenmektedir? TBMM Halkla İlişkiler Binası Üçüncü Kat No: B309 Bakanlıklar / Ankara ## Bakanlığın cevabı İlgi (o :21.11.2024 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1534141 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Bolu Milletvekili Sayın Türker ATEŞ tarafından verilen 7/19364 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. ( ) Di? Bek Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (1 Sayfa) 35A78EIF-DEFD-48DE-BCC9-7DDO0O7IFDA8CA https://www.turkiye.gov.tı/ticaret-bakanligi-ebys Adres: Dumlupınar Bulvarı, Eskişehir Yolu, 9.km, No:151, " Çankaya/ANKARA Faks No: 03124491341 İnternet Adresi: Www.ticaret.gov.tr TİCARET BAKANLIĞI Bolu Milletvekili Sayın Türker ATEŞe Ait 7/19364 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar: Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir: 1. 5) (o Bakanlığımızın sorumluluğunda olan geleneksel tarım ürünlerimize (bitkisel yemeklik yağlar, yaş meyve ve sebzeler, kuru ve kurutulmuş ürünler vb.) yönelik, ihracatta ve ithalatta ticari kalite denetimleri, 2024/21 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi (ÜGD) Tebliği (Bazı Tarım Ürünlerinin İhracatında ve İthalatında Ticari Kalite Denetimi Tebliği) hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. Tarım ve Orman Bakanlığınca gerçekleştirilen insan, hayvan ve bitki sağlığına ilişkin denetimlerden farklı olarak, uluslararası standartlar doğrultusunda, ticari kalite denetimleri kapsamında ürünlerin olgunluk, sınıf, boy, meyve eti sertliği, tağşiş olup olmadığı vb. bilgisinin yanı sıra ambalajlama ve etiketlemeye ilişkin özelliklerine bakılmaktadır. Ticari kalite denetimlerinde, ticari kaliteye ilişkin renk, boy, meyve eti sertliği gibi özellikler fiziksel muayene şeklinde gerçekleştirilirken, kül veya kükürt tayini, yağ asidi kompozisyonu gibi ileri analizler, bu amaçla alınan numuneler üzerinden Bakanlığımız laboratuvarlarının yanı sıra Bakanlığımızca yetkilendirilmiş laboratuvarlar veya Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilmiş kamu veya özel laboratuvarlarda yapılmaktadır. Öte yandan, Tarım ve Orman Bakanlığınca tüm ülkeler ile gıda ve tarım ürünleri dış ticaretinde insan, hayvan ve bitki sağlığı alanında denetimler gerçekleştirilmekte olup, ilgili ürünlerde bakteri, virüs, pestisit kalıntısı, zirai zararlı, aflatoksin ve GDO tespiti gibi insan, hayvan ve bitki sağlığına ilişkin hususlara bakılmakta ve söz konusu ürünler anılan Bakanlıkça verilen izinler/sertifikalar ile ithal/ihraç edilebilmektedir. İhracat yapılan ülkelerden geri dönen tarım ve gıda ürünleri incelendiğinde esas itibarıyla, ticari anlaşmazlık veya siyasi sorunlar haricinde, gıda güvenliği ile bitki ve hayvan sağlığı kaynaklı sorunlar nedeniyle iadelerin yaşandığı görülmektedir. Tarım ve gıda ürünlerinin her ne sebeple olursa olsun iade edilmesi/geri gönderilmesi durumunda, Tarım ve Orman Bakanlığınca gerekli denetimler gerçekleştirilmekte ve insan, hayvan ve bitki sağlığına yönelik risk taşıyan ürünlerin ülkemize girişine izin verilmemektedir. Diğer taraftan, geri gelen eşyaya ilişkin hükümler Gümrük Kanunu"nun 168 ila 170"'inci maddeleri ile Gümrük Yönetmeliğinin 446 ila 453*üncü maddelerinde düzenlenmiştir. Gümrük Yönetmeliğinin 448'inci maddesi ile geri gelen eşyanın beyanının, beyanın kontrolünün ve diğer işlemlerinin 180 ila 195*inci madde hükümlerine göre yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Diğer kurumlarca yapılacak kontroller, Gümrük Yönetmeliğinin 181?inci maddesine göre gerçekleştirilmekte; kontrollerin sonucuna göre, eşyanın yurda girişine izin verilmekte, mahrece iade edilmekte, üçüncü bir ülkeye transitine izin verilmekte ya da imha edilmek üzere gümrük idaresine terk edilmektedir. Dolayısıyla, geri gelen eşyanın tarım ürünleri olması halinde dış ticaret mevzuatı hükümleri gereği, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gerekli kontroller sınır gümrük idaresinde gerçekleştirilmekte ve söz konusu eşyaya uygulanacak işlemlere, kontrol sonucuna göre karar verilmektedir. Kontroller sonucunda Türkiye Gümrük Bölgesine girişi uygun görülen eşyanın serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescilinden sonra ithalat işlemleri tamamlanmaktadır. Tarım ve Orman Bakanlığınca yapılan kontroller sonucu Türkiye Gümrük Bölgesine girişi uygun görülmeyen eşyanın ise girişine izin verilmemekte ve söz konusu eşya sınır gümrük idaresinde imha edilmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Türker Ateş (CHP, Bolu). “Türkiye'den ihraç edilen bazı ürünlerde yüksek seviyede aflatoksin bulunduğu iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19364, 14 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19364-turkiye-den-ihrac-edilen-bazi-urunlerde-yuksek-seviyede-aflatoksin-bulundugu-iddiasina-ili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/752b53c5-f65c-4586-a901-01932fa024bf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.