# Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve kadına karşı şiddet vakalarının önlenmesi için Erzincan ilinde yapılan çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/19510
- **Veren:** Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti, Batman)
- **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş)
- **Veriliş tarihi:** 20 Kasım 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 22 Ocak 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d74278a9-6fb8-43d3-95a9-01934dd3380d
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19510-toplumsal-cinsiyet-esitliginin-saglanmasi-ve-kadina-karsi-siddet-vakalarinin-onlenmesi-ici

> Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti), 20 Kasım 2024 tarihinde 7/19510 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 63 gün sonra, 22 Ocak 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

DUNCU KUTEVİ Batman Milletvekili

201ten 2024'e kadar Türkiye'de kadın cinayetleri ve kadına yönelik şiddet vakalarında endişe verici bir artış gözlemlenmiştir.

Kadın Cinayetlerini Durduracağı Platformu'nun verilerine göre, 2023 yılında erkekler tarafından 315 kadın cinayeti işlenmiş, 248 kadın şüpheli şekilde ölü bulunmuştur. Bu sayı, son on yıl içerisinde kadına yönelik şiddet ve cinayet vakalarının azalmadığını, aksine ciddi bir şekilde arttığını gözler önüne sermektedir. Özellikle İstanbul Sözleşmesi'nden çekinilmesi ve 6284 sayılı Kanun'un uygulanmaması, kadınlar için koruma önlemlerinin yetersizliği ve devletin bu konuda sorumluluğunu yerine getirememesi, kadınlar açısından daha tehlikeli bir ortam yaratmıştır.

Şiddet mağduru olan kadınların önemli bir bölümü, katledilmeden önce ilgili kurumlara başvurarak yardım talep etmiş, ancak yeterli koruma önlemleri sağlanmamıştır. Öyle ki hayatını kaybeden kadınların büyük bir bölümünün daha önce koruma talep etmiş olmasına rağmen, bu taleplerin çoğu sonuçsuz kalan kadınlar olduğu gözlemlenmiştir.

Yapılan çalışmalar, kadına yönelik şiddet vakalarında koruma tedbirlerine uyulmaması nedeniyle tekrarlayan ihlallerin yaşandığını göstermektedir. Ayrıca, "iyi hal indirimi" gibi ceza indirimleri ve yine birçok davanın cezasızlıkla sonuçlanması, adaletin tecelli etmesi önünde bir engel teşkil etmekte ve şiddet faillerini cesaretlendirmektedir.

Şiddet mağduru kadınlar, yeterli sayıda sığınma evine erişim sağlayamamakta ve psikolojik destek ağlarına ulaşmakta zorluklar yaşamaktadır. Bu durum, devletin ve ilgili bakanlığın erkek şiddetini önlemek için alması gereken somut önlemlerin eksikliğini ortaya koymaktadır.

Toplumsal cinsiyet eşitsizliği, işyerlerinde mobbing, düşük ücret politikaları, kayıt dışı istihdam ve ayrımcılık, kadınların ekonomik olarak güçlenmesinin önünde büyük engeller oluşturmakta ve Bakanlığın bu sorunlara yönelik yetersiz müdahaleleri kadınları ekonomik hayatın da dışına itmektedir.

Kadınlar karşı karşıya kaldığı bir diğer ayrımcılık ise medyada eril söylemin kullanılmasıdır. Bu durum, medyanın kadınları nasıl temsil ettiğinden, kadınları ele alış biçimlerine kadar geniş bir yelpazede kendini göstermektedir. Geleneksel cinsiyet rolleri ve toplumsal beklentiler üzerinden inşa edilen eril dil, kadınların medya içeriklerinde genellikle ikinci planda kalmasına, sadece fiziksel özelliklerine odaklanılmasına ve belirli kalıplara sıkıştırılmasına yol açmaktadır. Bu nedenle, medyada cinsiyetçi dilin ve söylemlerin ortadan kaldırılması, kadınların daha eşit ve adil bir şekilde temsil edilmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Öte yandan kadınların siyasette ve karar alma mekanizmalarındaki temsili, yalnızca toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasında bir eksiklik değil, aynı zamanda toplumun genel kalkınmasına ve ilerlemesine de engel teşkil etmektedir. Kadınların siyaset ve karar alma süreçlerinde etkin bir şekilde yer alamaması, kadınların bakış açılarının ve ihtiyaçlarının politik kararlara yansıtılamamasını da beraberinde getirmektedir.

Kadınların karşı karşıya kaldığı bu temel sorunların belirlenmesi ve çözüm yollarının ortaya konulması hayati bir öneme sahiptir. Kadına yönelik şiddet, toplumsal cinsiyet ayrımcılığı, karar mekanizmalarında yetersiz temsil ve iş hayatındaki eşitsizlikler gibi kritik konuların çözümü, yalnızca kadınların değil, tüm toplumun geleceğini şekillendirecek adımlardır. Bu nedenle, bu konuların görmezden gelinmesi veya geçiştirilmesi kabul edilemez.

Kadınların toplumsal hayatta karşılaştıkları bu sorun alanları üzerine hazırlayacağımız kapsamlı rapor, toplumda var olan eşitsizlikleri gözler önüne sererken, çözüm için kararlı bir iradeyi de gerekli kılmaktadır. Aşağıda yer alan sorular, sadece durum tespiti yapmakla kalmayacak, aynı zamanda sorumluların hesap verebilirliğini artıracak önemli bir adımı temsil etmektedir. Bu soruların her birinin titizlikle ve samimiyetle yanıtlanması, kadınların hak mücadelesine destek olacak, toplumsal dönüşümün önünü açacaktır.

Bu bağlamda;

1. Erzincan'da 2014-2024 yılları arasında kaç kadın, şiddet sonucu yaşamını yitirmiştir? Aynı dönem aralığında Erzincan'da kaç şüpheli kadın ölümü yaşanmıştır?

Fızincan'da kadın cinayetlerinin ve kadına yönelik şiddetin önlenmesi için bakanlığınızın hayata geçirdiği somut çalışmalar nelerdir?

3- Erzincan'da 2014-2024 yılları arasında kadına yönelik şiddet olaylarında uygulanan koruma kararlarının ihlal edilme oranı nedir?

4- Erzincan'da 2014-2024 yılları arasında kadın cinayetlerinde öldürülen kadınların kaçı daha önce şiddet gördüğü için bakanlığınıza başvuru yapmıştır? Bakanlık, bu başvurularla ilgili hangi tedbirleri almıştır?

Erzincan'da şiddet gören kadınlar için bakanlığınız bünyesinde oluşturulan sığınma evi sayısı ve bunların kapasitesi nedir? Sığınma evlerinin kapasiteleri yeterli midir, yeterli değilse bakanlığınız bu konuda ne tür önlemler almayı planlamıştır?

Erzincan'da, bakanlığınız tarafından kadınlara yönelik şiddetle ilgili yürütülen farkındalık kampanyaları nelerdir? Bu kampanyalar için son 10 yılda ne kadar bütçe ayrılmıştır, bunların etkinliği nasıl ölçülmektedir?

Erzincan'da bakanlığınızın, şiddet mağduru kadınlar için erişilebilir ve yaygın bir psikolojik destek ağı var mıdır? Yoksa kurulması için bakanlığınızın hangi çalışmaları bulunmaktadır?

2014-2024 yılları arasında Erzincan'da kadınların işyerlerinde uğradıkları mobbing bildirimi kaçtır? Bakanlığınız, kadınların iş yerlerinde uğradıkları mobbingin önlenmesi adına kentte hangi önlemleri almıştır?

Erzincan'da 2014-2024 döneminde kadınların emek sömürüsüne uğramalarının önlenmesi amacıyla asgari ücret, iş güvenliği ve kayıt dışı istihdam konularında hangi somut iyileştirmeler yapılmıştır?

10- Erzincan?da kadın istihdamını artırmak için bakanlığınızın 2014-2024 yılları arasında yaptığı projeler nelerdir? Bu projelere ne kadar bütçe ayrılmıştır? Bu projelerin etkinliği nasıl ölçülmektedir? Bu projeler, kadınların karşılaştığı hangi yapısal sorunları çözmüştür?

11-Kadınların siyasi temsilinin artırılması konusunda, 2014-2024 yılları arasında bakanlığınız tarafından Erzincan'da yürütülen çalışmalar ve projeler nelerdir? Bu konuda ne kadar bütçe harcanmıştır?

12- Çalışan kadınların bakım yükümlülükleri nedeniyle işgücü piyasasından dışlanmasını engellemek adına, esnek çalışma modelleri ve kreş imkanları sağlama konusunda bakanlıkça, Erzincan'da hangi çalışmalar yapılmıştır?

13- Erzincan'da toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması için bakanlığınızın 2014-2024 döneminde yaptığı çalışmalar nelerdir? Bu çalışmalar için ne kadar bütçe harcanmıştır?

14- Erzincan özelinde, kadınlara yönelik fiziksel, psikolojik ve ekonomik şiddetin erigellenmesi amacıyla bakanlığınızın belirlediği hedefler nelerdir? 2014-2024 döneminde bu hedefler, ne ölçüde gerçekleşmiştir?

15- Kadın cinayetlerinde sıklıkla dile getirilen "iyi hal indirimi" ve benzeri ceza indirimlerine karşı bakanlığınızın görüşü nedir? Bu durumun toplumda yarattığı cezasızlık algısına karşı bakanlığınızın, Erzincan özelinde bir çalışması var mıdır?

16- Bakanlığınız, 2014-2024 yılları arasında Erzincan'da kadına yönelik işlenen suçlarla ilgili kaç davaya müdahil olmuştur?

17- Erzincan'da 2014-2024 yılları arasında kadınların uğradığı taciz, tecavüz gibi vakalara karşı bakanlığınız ne tür somut önlemler almıştır?

18- Erzincan'da kadınların ekonomik olarak güçlendirilmesi amacıyla, girişimcilik ve mesleki eğitim projelerine ne kadar bütçe ayrılmıştır ve bu projelerin etkinliği nasıl ölçülmektedir?

19- Kadına yönelik dijital şiddet ve siber zorbalık vakalarının önlenmesi adına bakanlığınız Erzincan"daki çalışmaları nelerdir?

20- Kadınlara yönelik ayrımcılığı ve şiddeti pekiştiren cinsiyetçi söylemlerle mücadele konusunda bakanlığınız Erzincan'da medya ve eğitim kurumlarına yönelik yürüttüğü çalışmalar nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o :25.11.2024 tarihli ve 1535557 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde alınan Batman Milletvekili Sayın Zeynep ODUNCU KUTEVİ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/19488, 7/19489... 7/19568 (81 adet) Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

Batman Milletvekili Sayın Zeynep ODUNCU KUTEVİ'ye Ait 7/19488, 19489...7/19568 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergelerine İlişkin Cevap Metni (81 adet)

Kadına yönelik şiddetle mücadele ve kadın cinayetlerinin önlenmesi amacıyla "şiddete karşı sıfır tolerans ilkesi" çerçevesinde yürüttüğümüz çalışmalar ilgili kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, özel sektör ve medyanın iş birliğinde çok taraflı ve çok yönlü biçimde devam etmektedir. Bu kapsamda gerçekleştirilen çalışmalardan bazıları şu şekildedir: e 2012 yılında yürürlüğe giren 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun ile Türkiye?de kadına yönelik şiddetle mücadeleye ilişkin yasal altyapı güçlendirilmiştir. Kanun'un etkin olarak uygulanmasına yönelik yönetmelikler ve Bakanlık genelgeleri yürürlüktedir.

" . 2023/16 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 25 Kasım 2023 tarihinde yayımlanmış olup kadına yönelik şiddetle mücadelenin en üst düzeyde ele alındığına yönelik önemli bir gösterge olarak ilgili mevzuatta yerini almıştır. e Kadına yönelik şiddetle mücadelede temel yasal enstrümanlardan biri olan Türk Ceza Kanunu'nda, 2021 ve 2022 yıllarında yapılan değişikliklerle kadına yönelik işlenen fillere ilişkin cezai müeyyideler artırılmış, daha önce başka suçların içerisinde değerlendirilen ısrarlı takip eylemleri eklenen 123/A maddesi ile ayrı bir suç olarak düzenlenmiştir. e Kadına yönelik şiddetle mücadele çalışmalarına yol haritası niteliğindeki politika belgeleri, ilgili tüm tarafların katkı ve katılımlarıyla düzenli olarak hazırlanıp uygulanmaktadır. Bu kapsamda 2007 yılından bu yana 4 ulusal eylem planı hazırlanmış olup hâlihazırda 2021-2025 yıllarını kapsayan Kadına Yönelik şiddetle Mücadele IV. Ulusal Eylem Planı yürürlüktedir. Söz konusu Eylem Planı çerçevesinde 5 ana hedef (Adalete Erişim ve Mevzuat, Politika ve Koordinasyon, Koruyucu ve Önleyici Hizmetler, Toplumsal Farkındalık ve Veri ve İstatistik), 28 strateji ve 227 faaliyet yer almaktadır. Ulusal Eylem Planının etkin olarak hayata geçirilmesi hedefiyle Yıllık Faaliyet Planları hazırlanmaktadır. e Ulusal Eylem Planının 81 il düzeyinde daha etkin biçimde uygulanmasını amacıyla Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İl Eylem Planları yürürlüğe konmuştur. e Kadına yönelik şiddetle mücadelede koordinasyon mekanizmalarımız ulusal ve yerel düzeyde tesis edilmiş durumdadır. Bakanlığımız koordinasyonunda periyodik olarak her yıl bir defa toplanan Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Koordinasyon Kurulu kadına yönelik şiddet konusundaki mevcut durumu değerlendirmekte, bu konuda öneriler sunmaktadır. Kurul bugüne kadar 17 toplantı gerçekleştirmiştir. Yerel düzeyse ise 81 il düzeyinde Vali veya Vali Yardımcısı başkanlığında toplanan "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İl Koordinasyon, İzleme ve Değerlendirme Komisyonları" ile kadına yönelik şiddetle mücadelede il düzeyinde yapılan çalışmalar ve il eylem planlarının izleme ve değerlendirmesi yılda en az 6 ayda bir gerçekleştirilmektedir. e 8lildeenaz bir tane Kadın Konukevi bulunmakta olup toplam 150 Kadın Konukevinde 3.683 kapasite ile 9670-75 doluluk oranıyla hizmet verilmektedir.

Kadına yönelik şiddetle mücadelede ihtisas kurumsal mekanizmalardan biri olan Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM); şiddetin önlenmesi ile koruyucu ve önleyici tedbirlerin etkin bir biçimde uygulanmasına yönelik olarak, şiddete maruz kalan ya da şiddete maruz kalma riski bulunan kişilerin başvurabileceği, danışmanlık, rehberlik ve yönlendirme hizmetleriyle, ihtiyaç duydukları konularda güçlendirici ve destekleyici hizmetleri veren ve çalışmalarını yedi gün yirmi dört saat esası ile yürüten merkezlerdir. Hâlihazırda 81 ilimizde 84 ŞÖNİM hizmet vermektedir.

ŞÖNİM"lerde sunulan hizmetlerin başında kadına yönelik şiddet mağdurlarının psikososyal iyilik halinin artırılması amacıyla sunulan rehberlik ve danışmanlık hizmetleri gelmektedir. Bu kapsamda şiddet mağdurları ile mesleki görüşmeler yapılarak vaka formülasyonu ve müdahale planları hazırlanmakta, yapılan planlama çerçevesinde gerekli mesleki çalışmalar yürütülmektedir. Söz konusu çalışmaların etkin bir şekilde yürütülmesi amacıyla mesleki personelin kapasitesi temel ve ileri düzey eğitimlerle artırılmaktadır. Bununla birlikte şiddet mağdurlarının psikososyal ihtiyaçlarının etkin bir şekilde giderilmesi ve psikolojik ve sosyal işlevselliklerinin artırılması üzere sunulacak psikososyal destek hizmetlerini model halinde yapılandıracak ar-ge çalışmalarımız da devam etmektedir. Söz konusu çalışmalarla psikososyal destek hizmetlerinin sunumu ile izleme, değerlendirme ve kalite geliştirme çalışmalarının standardizasyonunu sağlanarak hizmetler bilimsel kanıta dayalı, sistematik, bütüncül ve mağdurun özel ihtiyaçlarına duyarlı bir biçimde yapılandırılacaktır ve hizmetlerimiz bir ileri seviyeye taşınacaktır. Hizmetlerin daha ulaşılabilir kılınması amacıyla Sosyal Hizmet Merkezleri (SHM) bünyesinde Şiddetle Mücadele İrtibat Noktaları oluşturulmuştur. Hâlihazırda 418 Şiddetle Mücadele İrtibat Noktası ilçe bazında hizmet sunmaktadır.

Bu mekanizmaların yanı sıra İçişleri ve Adalet Bakanlıkları bünyesinde ihtisas kuruluş ve birimlerle hizmetler sürdürülmektedir. Bu alanda Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığına bağlı uzman kolluk birimleri, Adalet Bakanlığına bağlı Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri ile eş güdüm ve koordinasyon içerisinde kadına yönelik şiddetle mücadele çalışmaları devam etmektedir.

Şiddet mağdurlarına daha hızlı ulaşılarak müdahalenin etkinliğini artırmak amacıyla paydaş kurumlar ile elektronik veri tabanları arasında entegrasyon sağlanmıştır. Bakanlığımız, Adalet Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı iş birliğinde "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Kapsamında Teknik Yöntemlerle Takip Sistemlerinin Kullanılmasına Yönelik Pilot Uygulama İşbirliği Protokolü" kapsamında pilot olarak uygulanan teknik yöntemlerle takip (elektronik kelepçe) uygulaması 2021 yılı itibariyle 81 ilimize yaygınlaştırılmıştır.

Bakanlığımız bünyesinde hizmet sunan ALO 183 Şiddetle Mücadele Hattı şiddete uğrayan ya da uğrama riski bulunan, destek ve yardıma ihtiyacı olan kadın ve çocuklar için psikolojik, hukuki ve ekonomik danışma hattı 7 gün 24 saat esasında ücretsiz olarak çalışmakta; bu kişilere hakları konusunda ve başvuracakları yerler hakkında bilgi vermektedir. Ayrıca ihmal, istismar ve şiddet vakaları konusunda alınan ihbarlarda vakanın bulunduğu ilin acil müdahale ekip sorumlusuna ve/veya kolluk kuvvetlerine bildirilerek ivedilikle müdahale edilmesi sağlanmaktadır. e Bakanlığımız ve İçişleri Bakanlığı iş birliğinde şiddet mağduru veya şiddet görme riski altında olan kadınlar için iletişim teknolojisinin sunduğu imkânlardan faydalanılarak mobil telefonlara yönelik Kadın Destek (KADES) Uygulaması hayata geçirilmiştir. Uygulamada yer alan acil yardım butonuna basılması halinde Acil Çağrı Merkezine ihbar düşmekte ve en yakın kolluk biriminin en kısa sürede mağdurun konumuna intikali sağlanmaktadır. e Kadın konukevinden hizmet alan kadın ve beraberindeki çocukların teknoloji kullanımı ile birlikte internet ortamında karşılaşabilecekleri riskler hakkında farkındalık oluşturmak ve risklerle baş etme becerilerini geliştirmek amacıyla Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) iş birliğinde çevrim içi olarak "Dijital Şiddet ve Siber Zorbalık" konularında hizmet alan kadınlara "Ebeveyn ve Aile Modülü", hizmet alan çocuklara da "Öğrenci Modülü" eğitimleri verilmektedir. e Kadına yönelik şiddetle mücadele politika ve hizmetlerimizin bilimsel kanıtlar temelinde geliştirilmesi amacıyla araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) projelerimiz devam etmektedir. Diğer taraftan Türkiye'de yasal olarak suç sayılan fiiller ve diğer adli vakalara ilişkin idari kayıt verileri, soruşturma ve kovuşturma evresinde görev ve sorumluluğu bulunan yetkili merciler tarafından toplanmaktadır. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine dair Kanun kapsamındaki tedbir kararları ise hâkim, mülki amir veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kolluk amiri tarafından verilmektedir. Bu doğrultuda bahse konu veri ve bilgilerin ilgili kurumdan temin edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Bununla birlikte Bakanlığımıza bağlı ŞÖNİM, kadın konukevi ve Sosyal Hizmet Merkezi Şiddetle Mücadele İrtibat Noktası ile şiddet mağdurlarına ve şiddet görme tehlikesi bulunanlara koruyucu ve önleyici hizmetler sunulmaktadır. 6284 sayılı Kanun kapsamında 2012 yılında hizmete açılan ŞÖNİM/"ler ile tedbir izleme takibi, psiko-sosyal destek başta olmak üzere rehberlik, danışmanlık ve yönlendirme hizmetlerine ulaşılması sağlanmaktadır. 2024 yılı Kasım ayı itibarıyla 244.728 kadın, 25.196 erkek ve 9.377 çocuk olmak üzere toplam 279.301 kişi ŞÖNİM"lerden hizmet almıştır.

Bakanlığımız tarafından kadınların işgücüne ve istihdama katılımını artırmak, bu yönde toplumsal bilinci geliştirmek ve böylece kadınların ekonomik güçlenmesini desteklemek amacıyla ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içerisinde birçok proje yürütülmektedir.

Bu kapsamda, kadın kooperatiflerinin güçlendirilmesi, osürdürülebilirliklerinin sağlanması, kurumsal kapasitelerinin geliştirilmesi, ogörünürlüklerinin artırılması ve yaygınlaştırılmaları hedefi ile "Kadınların Kooperatifler Yoluyla Güçlendirilmesi Projesi" Tarım ve Orman Bakanlığı ile iş birliğinde yürütülmüştür. Proje uygulama dönemi 15 Eylül 2021 tarihi itibarıyla başlamış olup, Aralık 2024'de tamamlanmıştır. Proje kapsamında, Afyonkarahisar, Bitlis, Batman, Diyarbakır, Adana, Çorum, Gaziantep, Eskişehir, Bursa, Erzurum, Çanakkale, Artvin, İstanbul, Isparta, Aksaray, Hatay, Ankara, Antalya, Karabük, Kars, Mardin, Malatya, Konya, Van, Muğla, Kırklareli, Kocaeli, İzmir, Sinop, Sivas illerinin bulunduğu 30 pilot il belirlenmiştir. Hedef grubu kooperatif kurma veya kooperatiflere ortak olma potansiyeli bulunan kadınlar ile hâlihazırda bu çalışmaların içinde yer alan kadın ve erkekler olan Proje kapsamında; eğitimler, danışmanlık hizmetleri, yerel paydaş toplantıları, pazarlama ağı geliştirme toplantıları, deneyim paylaşımı toplantıları ve kooperatif ziyaretleri gerçekleştirilmiştir. i Bununla birlikte, Bakanlığımız ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı işbirliğinde, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Sabancı Vakfi tarafından yürütülen "Geleceğini Kuran Genç Kadınlar Projesi" ile NEET(ne eğitimde ne istihdamda olan) grubundaki genç kadınların sorunlarını ve ihtiyaçlarını daha görünür hale getirmek, yerel ve ulusal gündemdeki yerlerini pekiştirmek ve bu sorunların belirlenmesi ve ihtiyaçların karşılanması için mekanizmalar oluşturmak amaçlanmıştır. Proje, 3 Aralık 2021 tarihinde başlamış olup, 2024 yılı sonunda tamamlanmıştır. Proje kapsamında, Diyarbakır, Adana, Bursa, Erzurum, İstanbul, Ankara, Mardin, Konya, Van, Trabzon, İzmir illerinin bulunduğu 11 pilot il yer almaktadır. Projede, NEET kadınlara yönelik mesleki eğitim, güçlenme eğitimi ve mentorluk destekleri sağlanmıştır.

Bakanlığımız ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Borusan Holding A.Ş. arasında imzalanan iş birliği protokolü kapsamında Organize Sanayi Bölgelerinde (OSB) kreşlerin kurulması için 2013-2019 yılları arasında "Annemin İşi Benim Geleceğim Projesi" hayata geçirilmiştir. Proje kapsamında; Adıyaman, Afyonkarahisar, Balıkesir ve Malatya OSB"de açılan kreşler halihazırda hizmet sunmaktadır.

Son 20 yılda kadınlarımızın karar alma mekanizmalarına daha yüksek sayılarla katılmaları ve her düzeyde etkin roller almaları desteklenmiştir. 2002 Genel Seçimlerinde TBMM'deki kadın milletvekili sayısı 24, kadın temsil oranı 904,4 iken; 2023 Genel Seçimlerinde bu sayı 119'a, temsil oranı ise 9019,$3'e yükselmiştir.

2012 yılında 1,2 olan kadın vali oranı, 2024 yılında 4,93 olarak gerçekleşmiştir. 2012 yılında 2,6 olan kadın kaymakam oranı ise 2024 yılında 8,27 olarak gerçekleşmiştir.

Bütçe Genel Müdürlüğü Kamu Personeli Bilgi Sistemi Daire Başkanlığı 31 Aralık 2023 verilerine göre; kamu kurum ve kuruluşlarında 218 Genel Müdürün 30'u (013,76), 398 Genel Müdür Yardımcısının 54'ü (613,57); 3.238 Daire Başkanının 596*s1 (2018,41) kadındır. 2010'da "034,2 olan kadın kamu çalışanı oranı 31 Aralık 2023 itibarıyla 9042,66'ya ulaşmıştır.

Kadınların her alanda ve her düzeyde temsilini artırmak ve karar alma mekanizmalarına katılımlarını desteklemek amacıyla 12. Kalkınma Planı'nda, "Politika ve Tedbirler" başlığında kamu, özel sektör, siyaset dâhil tüm karar alma mekanizmalarında ve yönetimin her kademesinde nüfusun yarısını oluşturan kadınların temsili ve katılımının artırılması hedefiyle, aşamalı bir geçiş için çalışmalar yapılacağı, kadınların eğitim, istihdam ve karar alma mekanizmalarına katılımı ile temsillerinin artırılması için kota ve ilave destekler gibi "geçici özel önlemler" tanımlanarak uygulanacağı ifade edilmiştir.

Bakanlığımız kadınların "Liderlik ve Karar Alma Mekanizmalarına Katılımını" artırmak amacıyla 2018-2023 yıllarında uygulanan ve 2024-2028 dönemi için uygulanmak üzere yenilenen Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planlarında konuyu 5 temel politika eksenlerinden birisi olarak ele almaktadır. Söz konusu eylem planına ve faaliyetlerine https:/www.aile.gov.tr/media/15 $302/kadinin-güçlenmesi-strateji-belgesi-ve-eylem-plani-2024-2028.pdf adresinden ulaşılması mümkündür.

Yeni eylem planının temel politika eksenleri; Eğitim, Sağlık, Ekonomi, Liderlik ve Karar Alma Mekanizmalarına Katılım, Çevre ve İklim Değişikliği olarak belirlenmiştir. Liderlik ve Karar Alma Mekanizmalarına Katılım alanında "Siyaset, liderlik ve karar alma mekanizmalarında ulusal ve yerel düzeyde kadınların temsilini artırmak ve karar süreçlerine etkin katılımlarını sağlamak." temel amacı doğrultusunda; e Liderlik ve karar alma süreçlerinde kadın temsilinin yükseltilmesi için kurumsal kapasitelerin geliştirilmesi, e Toplumsal farkındalığın artırılması, e Kadınların siyasal hayata katılımı ile yetki ve karar alma süreçlerinde daha fazla yer almasını sağlayacak düzenlemeler yapılması hedeflenmektedir.

Kadının, ekonomik ve sosyal hayata etkin bir şekilde katılımı, yalnızca bireysel bir kazanım olmakla kalmayıp toplumsal ilerlemeyi de sağlayan temel değerdir.

Bu anlayıştan yola çıkarak "Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planları" 2018 yılından bu yana, ilgili tüm kurum ve kuruluşların görüş ve önerileri alınarak kapsayıcı bir yaklaşımla hazırlanarak uygulanmaktadır.

Kadın erkek eşitliğinin sağlanması ve kadının güçlenmesi kapsamında yürütülen çalışmalara Bakanlığımız internet sitesi (https:/www.aile.gov.tr/ksem) ve sitede yer alan "Türkiye'de Kadın!" dokümanından ulaşılması mümkündür.

Kadınlara yönelik ayrımcılığı pekiştiren cinsiyetçi söylemlerle mücadele konusunda medya ve eğitim kurumlarına yönelik yürüttüğümüz çalışmalar şunlardır:

Kadının Güçlenmesi Sirateji Belgesi ve Eylem Planı 2018-2023 2018-2023 yıllarını kapsayan Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı 2023 yılı sonu itibarıyla tamamlanmıştır. Söz konusu Eylem Planının 5 temel ekseninden birisi olan Medya alanında yürütülen çalışmalardan bazıları şunlardır:

• 2019-2023 yılları arasında RTÜK*te görevli uzman ve uzman yardımcılarına yönelik Kadın Erkek Fırsat Eşitliği, Kadının Güçlenmesi ve Medyada Kadın Temsili" konularında eğitimler verilmiştir.

• Medyada kadın temsilinin iyileştirilmesini ve güçlendirilmesini, ayrıca kadınların medyayı eleştirel kullanımlarını sağlamak amacı ve medyada içerik üretici, düzenleyici ve denetleyici mekanizmaların kadın temsilinin iyileştirilmesi ve güçlendirilmesi konusunda duyarlı olması sağlanacaktır temel hedefi kapsamında TRT Genel Müdürlüğü personeline Kadının Güçlenmesi ve Medyada Kadın Temsili eğitimi verilmiştir.

• Bakanlığımız ile Ankara Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü işbirliğinde üniversite öğrencilerine yönelik Medyada Kadın Temsili ve Kadın Erkek Eşitliği konularında çevrim içi farkındalık eğitimleri verilmiştir.

• Bakanlığımız Merkez Teşkilatında ve 81 İl Müdürlüğünde görev yapan her kademedeki toplam 5.000 (beş bin) kadın personele ve kuruluşlarımızda hizmet alan kadınlara yönelik olarak 20 Ocak, 11 Mart ve 02-16-23 Haziran 2022 tarihlerinde Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) ile işbirliği içinde çevrim içi olarak "Medya Okuryazarlığı ve Dijital Okuryazarlık" eğitimi verilmiştir.

• Bakanlık olarak kadına yönelik şiddetle mücadelede medya içeriklerinin hassasiyetle ele alınması gerektiğinden yapımcılar ve medya temsilcileriyle bir araya gelinerek, hassasiyetlerimiz dile getirilmiş ve RTÜK iş birliğinde Medyada Kadına Yönelik

Şiddetle Mücadeleye İlişkin Etik İlkeler Rehberi hazırlanmıştır.

• Bakanlığımız ile Ankara Hacı Bayram Üniversitesi işbirliğinde Medyada Kadın

Temsilleri konulu konferans Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Güzel Sanatlar

Fakültesi Fotoğraf ve Video Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Z. Merve ŞIVGIN tarafından 14

Haziran 2021 tarihinde gerçekleştirilmiş olup konferans youtube üzerinden AHBV Kadın

Çalışmaları hesabında erişime açık durumdadır.

• Söz konusu dokümana https//www.aile.gov.tr/media/142379/tu-rki e-de-kadin-temmuz-23.pdf adresinden ulaşılabilinir.

• Bakanlığımız ile Ankara Hacı Bayram Üniversitesi iş birliğinde Yeni Medyada Kadın konulu konferans Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Görsel

İletişim Tasarımı Bölümü Başkanı Doç. Dr. Pelin ÖZTÜRK GÖÇMEN tarafından 21

Haziran 2021 tarihinde gerçekleştirilmiş olup konferans youtube üzerinden AHBV Kadın

Çalışmaları hesabında erişime açık durumdadır.

• Medyada Kadın Temsili Araştırması, kadınların medya içeriklerinde hangi rollerle ve kalıp yargılarla temsil edildiğini, medyada kadın temsiline yönelik toplumun genel algısını ve medya profesyonellerinin medyadaki kadın temsilini nasıl algıladığını saptamak ve sonuçlara dayalı olarak öneriler geliştirmek amacıyla 2017 yılı içerisinde yürütülmüştür. Proje üç bileşenden oluşmuştur: o Medyada Kadın Temsili Araştırması o Medya Profesyonellerinin Medyada Kadın Temsili Algısı Araştırması o Medyada Kadın Temsiline İlişkin Toplumun Genel Algısı Araştırması

Proje çıktıları çerçevesinde nihai rapor, özet rapor, broşür, flyer ve rehber hazırlanmıştır. "Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı 2024-2028";

2018-2023 yıllarını kapsayan Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı'nın 2023 yılında tamamlanmış olması nedeniyle yeni bir eylem planı oluşturulması amacıyla Bakanlığımız Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü tarafından hazırlık çalışmaları başlatılmıştır. Yeni "Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı" 2024-2028 yıllarını kapsayacak şekilde ilgili tüm kurum ve kuruluşların görüş ve önerileri çerçevesinde kapsayıcı bir yaklaşımla hazırlanarak 8 Mart 2024 Dünya Kadınlar Gününde kamuoyuna duyurulmuştur.

Yeni eylem planının temel politika eksenleri; Eğitim, Sağlık, Ekonomi, Liderlik ve Karar Alma Mekanizmalarına Katılım, Çevre ve İklim Değişikliği olarak belirlenmiştir. Planda; beş temel politika eksenine ilişkin "5 Temel Amaç", "20 Strateji", "83 Faaliyet" yer almaktadır. Yeni Eylem Planı "Eğitim" bölümünde,

• Faaliyet1.3: Kadınların medya, iletişim, yayıncılık, bilişim teknolojileri ve medya okur-yazarlığı alanında bilgi-birikimlerinin artırılmasına yönelik eğitim/program düzenlenecektir.

• Faaliyet 3.5: Kamu ve özel televizyon-radyo kanallarında ve dijital mecralarda içerik üretici ve yayıncılarına yönelik olarak kadının güçlenmesi ve medyada kadın temsili konularında eğitim/program düzenlenecektir.

• Faaliyet 4.6: İletişim ve Güzel Sanatlar Fakülteleri başta olmak üzere medya alanında içerik üretme potansiyeli olan fakülte öğrencilerine yönelik kadının güçlenmesi ve medyada kadın temsili konularında eğitim/program düzenlenecektir.

"Liderlik ve Karar Alma Mekanizmalarına Katılım" bölümünde,

• Faaliyet 2.1. Liderlik ve karar alma mekanizmalarında yer alan, topluma örnek oluşturacak rol model kadınlar ile televizyon, radyo ve sosyal medya programları gerçekleştirilecektir.

Faaliyetlerine yer verilmiştir.

Öte yandan Bakanlığımız denetiminde faaliyet gösteren özel kreş ve gündüz bakımevleri, 30.04.2015 tarih 29342 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Özel Çocuk Kulüplerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmelik kapsamında hizmet vermektedir. Söz konusu kuruluşlar gerçek veya özel hukuk tüzel kişilikleri tarafından açılabilen özel teşebbüsler olup kuruluşun hizmet vereceği bölge, çalışma saatleri gibi kriterler kurucu adayının inisiyatifindedir. Bununla birlikte İl Müdürlüklerimiz tarafından mezkur yönetmelik doğrultusunda bina standartları, personel standartları ve kuruculuk standartları değerlendirilmekte olup süreç içerisinde kuruluşun işleyişi takip edilmektedir.

Erken çocukluk döneminde yer alan tüm çocukların kreş hizmetlerinden eşit olarak yararlanabilmesi ve ilerleyen dönemde hizmetler aracılığı ile sosyal ve ekonomik düzey farklılığı olmadan fırsat eşitliğinin sağlanabilmesi amacıyla mevzuat doğrultusunda kapasitelerinin yüzde üçü, il müdürlüklerimizce tespit edilerek çocukların ücretsiz yararlanması için kullanılmaktadır.

Aynı Yönetmeliğin "Ücretsiz bakım" başlıklı 50 nci maddesi kapsamında kuruluşlardan ücretsiz yararlandırılacak çocuklar aşağıda belirtilmiştir.

Ücretsiz bakım hizmetinden;

• Ekonomik durumlarına bakılmaksızın şehit ve gazi çocukları, Bakanlığımıza bağlı kuruluşlarda korunma ve bakım altında bulunan çocuklar ile cezaevlerinde hükümlü ve tutuklu olan anneleri ile birlikte kalan çocuklar,

• Ekonomik gücü yeterli olmayan ailelerin çocukları ile ekonomik güçlük içindeki anne veya babası vefat etmiş çocuklar, tek ebeveyni ile yaşayan çocuklar, engelli ebeveyni olan çocuklar ile kadın konukevinde bulunan veya ayrılan kadınların çocukları yararlandırılmaktadır.

0-6 yaş grubu çocuklara hizmet veren özel kreş ve gündüz bakımevlerinin ruhsatlandırma işlemleri Bakanlığımız tarafından yapılmakta olup bu kuruluşlarda çocukların bakımlarını gerçekleştirmek, bedensel ve ruhsal sağlıklarını korumak ve geliştirmek ve bu çocuklara temel değer ve alışkanlıkları kazandırmak amacıyla hizmet verilmektedir. 0-24 aylık çocuklara hizmet veren kuruluşlar özel kreş, 25-68 aylık çocuklara hizmet veren kuruluşlar ise özel gündüz bakımevleri olarak tanımlanmakta olup bu kuruluşlarda Milli Eğitim Bakanlığının 0-36 aylık çocuklara yönelik Eğitim Programı ile 37-66 aylık çocuklar için Okul Öncesi Eğitim Programı uygulanmakta ve yine MEB tarafından denetlenmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ise 3-6 yaş grubu çocukların eğitim aldığı resmi ve özel anasınıfı ve anaokullarına ruhsat verilmektedir.

Türkiye genelinde 81 ilimizde Bakanlığımız denetiminde hizmet vermekte olan 2.309 özel kreş, gündüz bakımevi ve çocuk kulübü bulunmakta olup 2.882 çocuğumuz ücretsiz olarak bu hizmetlerden faydalandırılmaktadır.

Diğer taraftan 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 20 nci maddesinin 2 nci fıkrasına istinaden Bakanlığımız açılmış davalara katılmakta olup adli süreçlere ilişkin yargılama aşamaları sonuna kadar titizlikle takip edilmektedir.

Bakanlığımız tarafından, Cumhuriyet OBaşsavcılıklarınca yürütülen soruşturma dosyalarına, 6284 sayılı Kanun kapsamında davaya müdahillik hususunun değerlendirilebilmesi için soruşturma sonucunun Bakanlığımıza tebliğ edilmesi talepli dilekçe sunulmaktadır.

Soruşturma sonucunun tebliği halinde, soruşturma sonucunda dava açılmış ve iddianame düzenlenmişse Bakanlığımızca davaya müdahillik hususu değerlendirilmekte, soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi halinde ise Bakanlığımızca bu karara itiraz hususu değerlendirilmektedir.

Bilindiği üzere 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Takdiri indirim nedenleri" başlıklı 62 nci maddesinde yer alan, "(1) Fail yararına cezayı hafifletecek takdiri nedenlerin varlığı halinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine, müebbet hapis; müebbet hapis cezası yerine, yirmibeş yıl hapis cezası verilir. Diğer cezaların altıda birine kadarı indirilir.

(2) Takdiri indirim nedeni olarak, failin geçmişi, sosyal ilişkileri, Jiülden sonraki ve yargılama sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışları veya cezanın Jailin geleceği üzerindeki olası etkileri göz önünde bulundurulabilir. Ancak failin duruşmadaki mahkemeyi etkilemeye yönelik şekli tutum ve davranışları, takdiri indirim nedeni olarak dikkate alınmaz. Takdiri indirim nedenleri kararda gerekçeleriyle gösterilir." hükmü uyarınca, hakimler takdiri indirim kararı verebilmektedir.

Takdiri indirimi için aranan kriterler kanunda örnekleme ile belirlenmiş olup her somut vaka özelinde belirlenmesi ve gerekçelendirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda; Bakanlık olarak müdahil olduğumuz her davada avukatlarımız vasıtasıyla, uygulanan takdiri indirime yönelik istinaf ve temyiz kanun yollarına başvurma müessesesinin işletilmesi (hususu değerlendirilmektedir.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti, Batman). “Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve kadına karşı şiddet vakalarının önlenmesi için Erzincan ilinde yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19510, 20 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19510-toplumsal-cinsiyet-esitliginin-saglanmasi-ve-kadina-karsi-siddet-vakalarinin-onlenmesi-ici (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d74278a9-6fb8-43d3-95a9-01934dd3380d

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.