# Alabalık üretiminin artırılması için yapılan çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/19663
- **Veren:** Semih Işıkver (MHP, Elazığ)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 20 Kasım 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 125 gün sonra, 25 Mart 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ce24eb18-e05b-40f4-8935-01934f4c4a28
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19663-alabalik-uretiminin-artirilmasi-icin-yapilan-calismalara-iliskin

> Semih Işıkver (MHP), 20 Kasım 2024 tarihinde 7/19663 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 125 gün sonra, 25 Mart 2025).

## Önerge metni

Aşağıda belirtilen sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılması için gereğini saygılarımla arz ederim. 18.11.2024 serih IŞIKVE Elaziğ Millety&kili

Elazığ ilimizde 1970'li yıllarda küçük işletmeler şeklinde başlayan alabalık üretimi, bugün Keban Baraj gölü havzasında çok önemli bir sektör haline gelmiştir. Elazığ ilindeki doğal su kaynakları, alabalık üretimi açısından ideal koşullar sunmaktadır. TÜİK verilerine göre 2023 yılında Elazığ'da 39 bin ton alabalık üretimi yapılmış olup bu miktar ile Elazığ Türkiye'de ilk sırada yer almaktadır. TİM verilerinde ise 2023 yılında Elazığ'dan yapılan doğrudan alabalık ihracatı yaklaşık 8 milyon ABD Dolarıdır.

Buna göre;

1. Keban Baraj Gölü havzası başta olmak üzere Fırat, Dicle ve Murat Nehirleri ile diğer iç sularımızda alabalık üzerimi için kullanılabilir su yüzeyi miktarı tespiti yapılmış mıdır?

2. Yıllık 39 bin ton alabalık üretiminin çevreye duyarlı bir şekilde yıllık 100 bin tona çıkarılabilmesi mümkün müdür?

3. Alabalık yetiştiriciliği için, girişimcilerin ve müteşebbislerin önündeki en büyük engel olan altyapılar (yol, enerji, iletişim) hususunda bir planlama mevcut mudur?

4. AB Ülkelerinde kişi başı 25-30 kg civarında olan balık tüketimi Ülkemizde 7-8 kg'dır. Toplum sağlığı ve genç nesiller için Tarım Kredi Kooperatiflerimiz aracılığı ile vatandaşlarımızın uygun fiyatla alabalık tüketiminin teşviki için bir çalışma var mıdır?

5. TKDK ve Tarım Bakanlığımızın hibe ve devlet teşviki mekanizmaları aracılığı ile iç sularda ve karada alabalık yetiştiriciliğinin teşvik edilerek, doğal kaynakların efektif kullanımı ile istihdam ve ihracat için bir gelecek projeksiyonu var mıdır?

Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 6. Kat Oda F604 TBMM Dikmen Çankaya/Ankara

## Bakanlığın cevabı

Elazığ ülkemizde alabalık yetiştiriciliğinin en fazla yapıldığı ilimizdir.

Su ürünleri yetiştiriciliğinde, Bakanlığımızın üretim planlaması çalışmaları doğrultusunda su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı da dikkate alınarak üretim miktarları belirlenmekte ve yeni tesis kurulumları ile kapasite artışları buna göre değerlendirilmektedir. Barajların yapısal özelliklerine göre minimum su yüzey alanının 1 ile en fazla 43'ü kadar yüzey alanı su ürünleri yetiştiriciliğine açılmaktadır. Keban Baraj Gölü dâhil olmak üzere Elazığ ilinde bulunan baraj gölleri de bu kapsamda su ürünleri yetiştiriciliğine açılmıştır.

Bakanlığımızca, ülkemizde kişi başı balık tüketiminin artırılması için birçok faaliyetlerde bulunulmakta, bu amaçla kamu spotları hazırlanmakta, özellikle eğitim çağındaki çocuklara yönelik balığı sevdirmek ve tüketimini özendirmek için çalışmalar yapılmakta, sosyal medya üzerinden ülke çapında tanınırlığı yüksek doktor, sanatçı ve fenomenlerle çalışılarak balık tüketimini artırmaya yönelik ilgi çekici yayınlar paylaşılmaktadır. Balık tüketimini artırmaya yönelik Su Ürünleri Yetiştiricileri Üretici Merkez Birliği ile de iş birliği yapılmıştır.

IPARD programı kapsamında hibe desteği verilen alanlardan birisi de Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirme Başlığı altında yer alan "Su Ürünleri Yetiştiriciliği" alt sektörüdür. Su ürünleri yetiştiriciliği alanında;

• Tatlı sularda 10-200 ton/yıl,

• Tuzlu sularda 150-500 ton/yıl kapasite sınırlarında ve uygun harcama tutarları 50.000 Avroya kadar olan projelere 9660-75 oranlarında hibe desteği sağlanmaktadır.

Elâzığ ilimizde ise su ürünleri yetiştiriciliği amacıyla sunulan 27 projeye reel fiyatlarla toplam 69,3 milyon TL hibe desteği verilmiştir. Bu hibeler sayesinde Elâzığ ilimizde 166 milyon TL yatırım yapılması sağlanmış ve 47 vatandaşımıza istihdam imkânı oluşturulmuştur.

2024 yılında IPARD TI programı kapsamında farklı sektörlerden 5 başvuru çağrı ilanı yayınlanmıştır. Bu çağrı ilanlarından tarım ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanmasına yönelik yatırımlara ilişkin olan 1. başvuru çağrı ilanı kapsamında başvurusu alınan 1.029 adet projeden 27 adet proje su ürünleri alt sektöründen başvuruda bulunmuştur.

Çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi ve iş geliştirmeye yönelik yatırımlara ilişkin yayımlanan 2. başvuru çağrı ilanı kapsamında başvurusu alınan 2.748 adet projeden 33 adet proje su ürünleri yetiştiriciliği alt sektöründen başvuruda bulunmuştur. Proje inceleme ve projeleri uygun bulunanlarla sözleşme imzalama süreçleri devam etmektedir.

Hayvansal ürünlerin, üretimine yönelik olarak yayımlanan 3. başvuru çağrı ilanı kapsamında 1.266 adet proje başvurusu alınmıştır. Tarım-çevre tedbirine yönelik 4. başvuru çağrı ilanına çıkılmış olup başvuru süreci devam etmektedir. 2024 yılı içerisinde açık alanda bitkisel üretime yönelik yatırımlara ilişkin 5. başvuru çağrı ilanı kapsamında ise 4.212 adet proje başvuru alınmıştır. Proje inceleme ve projeleri uygun bulunanlarla sözleşme imzalama süreçleri devam etmektedir.

Su ürünleri yetiştiricilik tesisi kurmak isteyen kişiler, gerekli şartları yerine getirmeleri durumunda "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında tarımsal üretime dair düşük faizli yatırım ve işletme kredilerinden yararlanabilmektedir.

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı

Ayrıca, her yıl yayımlanan Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı ve bu Kararın uygulanmasına yönelik hazırlanan Su Ürünleri Yetiştiriciliği Desteklemesine Dair Tebliğ çerçevesinde su ürünleri yetiştiricilik tesislerinde üretimi yapılan su ürünlerine ürün desteklemesi yapılmaktadır.

Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri (TK Tarım Kredi Pazarlama ve Marketçilik A.Ş.) tarafından 2021 yılından itibaren alabalık ve alabalık fileto olmak üzere 2 çeşit ürün satışı yapılmaktadır. Ayrıca yerli üretimi teşvik etmek amacıyla Karadeniz somonu, çupra, levrek, hamsi ve palamut gibi yerli ürünlerin satışı da yapılmaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Semih Işıkver (MHP, Elazığ). “Alabalık üretiminin artırılması için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19663, 20 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19663-alabalik-uretiminin-artirilmasi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ce24eb18-e05b-40f4-8935-01934f4c4a28

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
