# Düşük gelirli kişilerin vergi yükünün azaltılmasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/19709 - **Veren:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 26 Kasım 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 72 gün sonra, 6 Şubat 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ae931045-7a9f-45e8-b890-01936d000ed1 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19709-dusuk-gelirli-kisilerin-vergi-yukunun-azaltilmasina-iliskin > Ömer Fethi Gürer (CHP), 26 Kasım 2024 tarihinde 7/19709 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 72 gün sonra, 6 Şubat 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Sn. Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Saygılarımla. 25.11.2024 Ömer Fethi Gürer Vergi sistemi, bir ülkenin gelir adaleti sağlamasında temel mekanizmalardan biridir. Ancak Türkiye'de mevcut vergi sistemi, özellikle çalışan kesim üzerindeki yükün artmasına ve gelir adaletsizliğine yol açmaktadır. OECD'nin 2022 yılı raporuna göre, Türkiye'de çalışanlar üzerindeki dolaylı vergi yükü, OECD ortalamasının üzerindedir. Son beş yıl içinde doğrudan vergilerin oranı azalırken, dolaylı vergilerin oranı "65 seviyelerine ulaşmıştır. Bu durum, düşük gelirli kesimlerin vergi yükünü artırmakta, gelir kaybına neden olmaktadır. TÜİK'in 2023 Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması'na göre, 2022 yılında en yüksek gelir grubunun toplam gelirden aldığı pay "647, en düşük gelir grubunun aldığı pay ise 96,1 olarak hesaplanmıştır. Bu veriler, gelir dağılımındaki adaletsizliğin giderek derinleştiğini göstermektedir. Çalışanlar üzerindeki gelir vergisi dilimlerinin hızlıca yükselmesi, net ücretlerin azalmasına neden olmakta ve enflasyon karşısında gelir kayıpları yaşanmaktadır. 2020 yılında yapılan bir araştırmaya göre, asgari ücretle çalışan bir kişinin maaşının yaklaşık 38'i doğrudan ve dolaylı vergilere gitmektedir. 2023 yılı itibarıyla bu oran "641'e yükselmiştir. Ayrıca, gelir vergisi tarifelerinin güncellenmemesi nedeniyle çalışanların üst dilimlere geçiş süreci hızlanmakta ve gelirleri reel anlamda azalmaktadır. Bu bağlamda; 1. Son beş yıl içinde dolaylı vergilerin oranı neden artmıştır ve bu durum gelir adaletsizliğini nasıl etkilemiştir? 2. Çalışanların gelir vergisi dilimlerinin enflasyona uygun bir şekilde güncellenmesi için herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır? 3. Asgari ücretle çalışan kesimin üzerindeki vergi yükünün azaltılması için Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın 2025 yılına yönelik planları nelerdir? 4. Türkiye'de gelir vergisi oranlarının üst dilimlere geçiş süreçlerini yavaşlatmak ve çalışanların gelir kaybını önlemek amacıyla reform planları yapılmakta mıdır? 5. Vergi yükünün düşük gelir gruplarından yüksek gelir gruplarına kaydırılması için dolaylı vergilerin azaltılması ve doğrudan vergilerin artırılmasına yönelik bir politika değişikliği gündemde midir? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde alınan Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi GÜRER'e ait 7/ 19709 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Meva. Mehmet ŞİMŞEK Bakan Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi GÜRER'e Ait 7/19709 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Ömer Fethi GÜRER, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Vergi sistemimiz ücret gelirlerini diğer gelir unsurlarından pozitif olarak ayrıştırmış durumdadır. Mevcut vergi oranları, ücret gelirleri için daha yüksek matrahlara uygulanmakta, diğer gelir unsurlarına göre ücret gelirleri için daha yüksek matrahlara daha düşük oranlar uygulanmak suretiyle vergi tevkifatı yapılmaktadır. Vergi adaletini güçlendirmek adına, gelir vergisi tarifesinin en alt dilimindeki vergi oranı "022'den "015'e indirilmiş, en üst dilimdeki vergi oranı ise 635'den 9640'a çıkarılmıştır. Bununla birlikte, gelir vergisi tarifesinin dilimi tutarları, her yıl yeniden değerleme oranı dikkate (o alınarak (o güncellenmekte (Olup güncel oOvergi (o tarifesi (o dilimlerine "htips:/Awww.gib. gov.tr/node/157433" internet adresinden ulaşılabilmektedir. Öte yandan, basit usulde vergilendirilen yaklaşık 850 bin esnafa gelir vergisi istisnası sağlanmış, tarımsal destekleme ödemelerindeki gelir vergisi kesintileri kaldırılmış, geçmişte yapılmış olanlar iade edilmiş, genç girişimcilere kazanç istisnası sağlanmış, 9620 olan genel KDV oranının temel gıda maddelerinde "1, sağlık, eğitim, yeme içme, turizm, giyim sektörleri ile meskenlerde kullanılan elektrikte 9010 oranında uygulanması sağlanmıştır. Ayrıca, 01.01.2022 tarihinden itibaren asgari ücret vergi dışı bırakılmış ve asgari ücretin üzerinde ücret alanların ücretlerinin de asgari ücrete isabet eden kısmı gelir vergisi ve damga vergisinden istisna edilmiş bulunmaktadır. Bu istisna kapsamında, 2025 yılı Ocak ayında asgari ücrete yapılan Yo 30 artış ile beraber 848,9 milyar TL gelir vergisinden ve 44,4 milyar TI. damga vergisinden olmak üzere toplam 893,3 milyar TL vergi gelirinden vazgeçileceği tahmin edilmektedir. Bu tutar tek başına toplam vergi harcamasının "029,7?sini oluşturmaktadır. Diğer taraftan, vergi yüküne ilişkin OECD ortalaması 633,9; Avrupa Birliği ortalaması ise /040'dır. OECD tarafından yayımlanan 2023 yılına ilişkin verilere göre toplam vergi yükü sıralamasında Ülkemiz 923,5 yük ile 38 OECD ülkesi arasında en düşük vergi yüküne sahip beşinci ülke konumundadır. Dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payının azaltılmasını teminen doğrudan vergilerin bütçe içindeki payını artırma hedefimiz tüm politika belgelerinde belirtilmiş olup, kamu mali yönetiminde sürdürülebilir gelir kaynaklarının artırılması için vergi tabanının genişletilmesi, overgide adaletin güçlendirilmesi, vergilemede gönüllü uyumun, öngörülebilirliğin ve şeffaflığın sağlanması hedefleri kapsamında gerekli çalışma ve analizler yapılmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Düşük gelirli kişilerin vergi yükünün azaltılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19709, 26 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19709-dusuk-gelirli-kisilerin-vergi-yukunun-azaltilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ae931045-7a9f-45e8-b890-01936d000ed1 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.