# 2024 yılında yurt dışına yapılan gıda sevkiyatlarından geri çevrilenlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/19768
- **Veren:** Ahmet Tuncay Özkan (CHP, İzmir)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 22 Kasım 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 123 gün sonra, 25 Mart 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1529d9f1-7f15-46ec-a27f-01936237efc9
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19768-2024-yilinda-yurt-disina-yapilan-gida-sevkiyatlarindan-geri-cevrilenlere-iliskin

> Ahmet Tuncay Özkan (CHP), 22 Kasım 2024 tarihinde 7/19768 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 123 gün sonra, 25 Mart 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98, TBMM İçtüzüğü' nün 96. Maddeleri uyarınca Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

A.Tuncay ÖZHAN İzmir Milletvekili

Yurt dışına yapılan gıda sevkiyatının bir kısmının geri çevrildiği bilinmektedir. Geri çevrilen ihracat kalemlerinin çoğunluğunu sebze-meyve ve kabuklu gıdalar oluşturmaktadır.

Antep fıstığı, yer fıstığı, badem, fındık gibi sert kabuklu gıdalarda, kuru incir gibi kurutulmuş meyvelerin geri çevrilme sebebinin kanserojen aflatoksin maddesinden dolayı olduğu belirtilmektedir.

Geri çevrilen gıda ürünlerinin (sebze-meyve ve kabuklu gıdalar) ülkemiz içerisinde piyasaya sürüldüğüne dair çeşitli haberler basında yer almaktadır.

Bu bilgiler doğrultusunda;

1. 2024yılı içerisinde yurt dışına yapılan gıda sevkiyatlarının kaçı hangi sebeplerle geri çevrilmiştir?

2. 2024yılı içerisinde hangi gıda maddeleri geri çevrilmiştir?

3. 2024 yılı içerisinde geri çevrilen gıda maddeleri ne yapılmıştır? Bazı gıda maddelerinin iç piyasada satıldığı bilgisi doğru mudur? Doğru ise bu konuda Bakanlığınız tarafından açılmış bir soruşturma var mıdır?

## Bakanlığın cevabı

Avrupa Birliği (AB) üye ülkeleri tarafından AB mevzuatına göre yapılan resmi kontroller sonucunda tespit edilen olumsuzluklar, AB Komisyonu'na bildirilmekte ve Komisyon tarafından yapılan nihai değerlendirme sonucu Gıda ve Yemde Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) üzerinden ilan edilmektedir. RASFF üzerinden ilan edilen bildirimler kısıtlama olmaksızın erişime açıktır.

Ülkemizden ihraç edilen ve herhangi bir nedenle ülkemize geri dönen ürünlerin tamamında; öncelikle gümrükte ayniyat tespiti yapılmakta, ayniyat tespiti yapıldıktan sonra ürünler Bitki Karantinası Yönetmeliği/Türk Gıda Kodeksi/Yem Mevzuatı kapsamında 90100 bitki sağlığı ve gıda/yem güvenirliği yönünden resmi kontrollere tabi tutulmaktadır.

Yapılan resmi kontroller sonucunda, mevzuata uygun olmayan ürünlerin ülkemize girişine izin verilmemektedir.

Ülkemizden 186*dan fazla ülkeye 2.000'den fazla çeşit ürün ihraç edilmektedir. Bildirim alınan ürün, ürün grubu, olumsuzluk sebebi ve ihracatçı özelinde risk esaslı resmi kontroller artırılmaktadır. Taze meyve ve sebze ürünlerinde pestisit kalıntısı nedeniyle alınan bildirimlerin önlenmesi için bildirim alındığı tarihten itibaren bir yıl süreyle ihracatçının bildirime konu ürününe 40100 pestisit kalıntısı açısından analiz sıklığı uygulanmaktadır.

Ülkemiz mevzuatına uygun olmadığı tespit edilen ürünler nedeniyle gıda işletmesine ve birincil üreticiye 5996 sayılı "Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu" kapsamında yasal işlem uygulanmaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ahmet Tuncay Özkan (CHP, İzmir). “2024 yılında yurt dışına yapılan gıda sevkiyatlarından geri çevrilenlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19768, 22 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19768-2024-yilinda-yurt-disina-yapilan-gida-sevkiyatlarindan-geri-cevrilenlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1529d9f1-7f15-46ec-a27f-01936237efc9

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.