# Şeyh Said ve arkadaşlarının mezar yerlerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/19793
- **Veren:** Şahzade Demir (HÜDA PAR, Gaziantep)
- **Muhatap:** Cumhurbaşkanı Yardımcılığı (Cevdet Yılmaz)
- **Veriliş tarihi:** 21 Kasım 2024
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e79155b7-04ae-47bb-9c6d-019352deccc0
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19793-seyh-said-ve-arkadaslarinin-mezar-yerlerine-iliskin

> Şahzade Demir (HÜDA PAR), 21 Kasım 2024 tarihinde 7/19793 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Cumhurbaşkanı Yardımcılığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet Yılmaz tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Şeyh Said ve arkadaşlarının hukukçu vasfı olmayan kişilerden oluşturulan şark istiklal mahkemesi tarafından idam edilmesinin üzerinden 99 yıl geçti. Bunca zamana rağmen, halkın değer verip hatıralarına saygı gösterdiği bu kişilerin mezar yerleri halen devlet sırrı olarak gizli tutulmaya, halktan ve ailelerinden saklanmaya devam etmektedir. 29 Haziran 1938 yılında çıkarılan 3527 sayılı kanunla İstiklal Mahkemelerinin tüm kararları cezai ve mali, tüm sonuçlarıyla beraber ortadan kaldırılmasına rağmen aileleri ve sevenlerinden mezarların halen gizleniyor olması insani ve İslami değerlerle ve hukuk devleti anlayışı ile bağdaşmıyor. Bu husus aileler ve kamuoyu nezdinde büyük bir rahatsızlık sebebi olmaktadır.

Büyük bir İslam alimi olan Şeyh Said, Kürtler ve Türkiye'de yaşayan Müslüman halk için önemli bir şahsiyettir. Devlete değil, İttihat ve terakki zihniyetine karşı İslam'ı ve Müslüman halkın hak ve hukukunu savunmak için mücadele etmiştir. Toplumun inanç ve değer yargılarına karşı savaş açan bu zihniyetin red, inkâr ve asimilasyon politikalarına karşı siyasi bir itiraz olan bu mücadeleyi verenlerin hainlikle suçlanması, tarihimize ve değerlerimize yapılan bir haksızlıktır.

Şeyh Said ve arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanması, ihanetle suçlamaktan vazgeçilmesi devletin geçmişteki hatalarıyla yüzleşmesi ve toplumsal barışın sağlanması için bir fırsattır. Geçmişte yapılan hukuk dışı uygulamaların yanlışlığının kabul edilmesi, bozulan kardeşliğin yeniden tesisi için önemli bir adım olacaktır. Bu adımlar, tarihimizle yüzleşmek, yanlıştan dönmek ve yeni bir başlangıç yapmak adına önemli birer kilometre taşı olacaktır.

TBMM Halkla İlişkiler Binası

1. Kat F-120 Nolu Oda

Bu bağlamda;

Şeyh Said ve arkadaşlarının mezar yerlerinin tespit edilmesi ve kamuoyuna açıklanması için herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır? Yapılıyorsa, bu çalışmalar hangi aşamadadır?

Bu konuda devlet arşivlerinde ve diğer ilgili kurumlardaki belgeler kamuoyu ile ne zaman paylaşılacaktır?

Şeyh Said ve arkadaşlarının mezar yerlerinin gizli tutulmasının gerekçeleri nelerdir? Kamuoyunun Şeyh Said ve Kıyamı konusunda doğru bilgilendirilmesi amacıyla herhangi bir çalışma var mıdır? Bu konuda ne tür bir bilgilendirme ve şeffaflık politikası izlenmektedir?

Şeyh Said ve arkadaşlarının saygınlıklarının korunması için ihanetle suçlamaktan vazgeçilmesi ve devletin geçmişteki hukuk dışı uygulamalarına sahip çıkılmaması adına isimlerinin bazı resmi kurumlara verilmesi düşünülmekte midir?

TBMM Halkla İlişkiler Binası

1. Kat F-120 Nolu Oda

---

**Kaynak gösterme:** Şahzade Demir (HÜDA PAR, Gaziantep). “Şeyh Said ve arkadaşlarının mezar yerlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19793, 21 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19793-seyh-said-ve-arkadaslarinin-mezar-yerlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e79155b7-04ae-47bb-9c6d-019352deccc0

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
