# Marmara 1 Nolu L Tipi Cezaevinde bulunan bir mahkumun sağlık durumuna ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/19810 - **Veren:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 27 Kasım 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 408 gün sonra, 9 Ocak 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ba2064cf-16bf-46a3-b89b-019371dfd173 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19810-marmara-1-nolu-l-tipi-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-saglik-durumuna-iliskin > Öznur Bartin (DEM Parti), 27 Kasım 2024 tarihinde 7/19810 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 408 gün sonra, 9 Ocak 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Öznur Bartin Ülke cezaevlerinde bulunan ağır hasta mahpusların tedaviye erişim hakkının ihlali hem ulusal hem de uluslararası insan hakları sözleşmelerine aykırılık teşkil etmektedir. İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi Hapishane Komisyonu'nun düzenlediği eylemlerde, Marmara No'lu L Tipi Cezaevi'nde tutulan yüzde 98 engelli ağır hasta mahpus Dede Anıl'ın sağlık durumu gündeme taşınmıştır. Anıl, kalp yetmezliği, KOAH, fibromiyalji, beyninde pıhtı atması sonucu gelişen tek taraflı felç ve ağır beyin hasarı gibi hayati derecede ciddi sağlık sorunlarına sahiptir. Bu durum, Anayasa'nın 17. maddesinde düzenlenen "yaşama hakkı" ve 56. maddesinde yer alan "sağlık hakkı"na doğrudan tehdit oluşturmaktadır. Cezaevinde kalamayacak durumda olan mahpusların tahliye edilmesine yönelik kararlar, Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 16. Maddesi ve Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 16. Maddesi kapsamında mümkün olmasına rağmen, Adli Tıp Kurumu'nun "cezaevinde kalabilir" raporları, bu hakların uygulanmasını engellemektedir. Ayrıca, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerde de hasta mahpuslara yönelik özel koruma tedbirleri öngörülmektedir. Özellikle: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) Madde 3: İnsanlık dışı veya aşağılayıcı muamele yasağı. e Birleşmiş Milletler Mahpusların Islahı İçin Asgari Standart Kuralları (N: elson Mandela Kuralları): Mahpusların insan onuruna uygun şekilde muamele görmesi gerektiğini belirtir. Birleşmiş Milletler Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi (ICESCR) Madde 12: Sağlık hakkının korunması. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi?nin Hasta Mahpuslar şiakkındakı.£ R- (98). 7..Sayılı Tavsiye Kararı, özellikle ağır hasta mahpusların insan onuruna uygun Koşullürdersi serbest bırakılmasını öngörmektedir. Bu bağlamda; Marmara I No'lu L Tipi Cezaevi'nde tutulan ağır hasta mahpus Dede Anıl'ın sağlık durumu göz önüne alındığında, infazın ertelenmesi talebiyle ilgili alınan raporlar arasındaki çelişkilerin (Bahçelievler Devlet Hastanesi ve Adli Tıp Kurumu) sebebi nedir? Bahçelievler Devlet Hastanesi'nin 13 Temmuz 2023 tarihinde düzenlediği raporda belirtilen "akli dengesinin ve öz bakım gücünün yeterli olmadığına" dair bulgular neden Adli Tıp Kurumu'nun değerlendirmelerinde dikkate alınmamıştır? Ağır hasta mahpusların tahliye taleplerinin reddedilmesinde Adli Tıp Kurumu'nun verdiği raporların tek kriter olarak kullanılması, mahpusların yaşam hakkının ihlaline neden olmamakta mıdır? Dede Anıl gibi ağır hasta mahpusların infazlarının ertelenmesi yönünde, Türk Ceza Kanunu'nun 16. Maddesi uyarınca mahkemelerin daha geniş ve insani değerlendirmeler yapması için Adalet Bakanlığı bir çalışma başlatmayı planlamakta mıdır? Adalet Bakanlığı, cezaevinde kalamayacak durumda olan ağır hasta mahpusların infazlarının ertelenmesi ya da denetimli serbestlik uygulanması konusunda yeni bir yasal düzenleme veya uygulama reformu yapmayı planlamakta mıdır? Türkiye'nin taraf olduğu AİHS ve BM'nin Nelson Mandela Kuralları gibi uluslararası insan hakları belgelerine uyum konusunda cezaevi yönetimlerine yönelik denetim mekanizmaları etkin bir şekilde işletilmekte midir? Dede Anıl gibi özel bakım gerektiren mahpusların daha insani koşullarda tedavi görmeleri için ev hapsi ve elektronik kelepçe gibi alternatif infaz yöntemlerinin uygulanması konusunda bir düzenleme yapılacak mıdır? Cezaevlerinde bulunan hasta mahpusların sayısı nedir? Bu mahpusların sağlık durumlarının iyileştirilmesine yönelik hangi somut adımlar atılmaktadır? ## Bakanlığın cevabı 1542410 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Hakkâri Milletvekili Öznur Bartin tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/19810 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden gEgsfto - WOSEDd8 - P*DIJKIYy - iXzjXg- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-1733-6887/9496 Konu : Yazılı soru önergesi et/ol02b Sayın Öznur BARTİN Hakkâri Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/19810 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir. Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT),27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir. Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir. Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir. II- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden COLG5NZ - X7F4b56 - y4i3xDM - OrjİRw ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir. B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır. C) Öte yandan; hastalığı nedeniyle Adli Tıp Kurumundan rapor bekleyen ya da tek başına öz bakım becerisini yapamayan ve başkasının bakımına muhtaç olan hasta tutuklu ve hükümlülerin barındırılması, rehabilite ve tedavilerini sağlamak amacıyla Metris ve Elazığ R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumları ile Menemen R Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu faaliyete geçirilmiştir. II- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun; A) "Hapis cezasının infazının hastalık nedeni ile ertelenmesi" kenar başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrasında, akıl hastalığı dışındaki hastalıklarda cezanın infazına, resmi sağlık kuruluşlarının mahkumlara ayrılan bölümlerinde devam olunacağı, ancak bu durumda bile hapis cezasının infazının, mahkumun hayatı için kesin bir tehlike teşkil ediyorsa iyileşinceye kadar geri bırakılacağı; üçüncü fıkrasında, belirtilen geri bırakma kararının, Adli Tıp Kurumunca düzenlenen ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan rapor üzerine, infazın yapıldığı yer Cumhuriyet başsavcılığınca verileceği; altıncı fıkrasında ise maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame etiremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen mahkumun cezasının infazının, üçüncü fıkrada belirlenen usule göre iyileşinceye kadar geri bırakılabileceği, B) "Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı" kenar başlıklı 105/.A maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen ve koşullu salıverilmesine üç yıl veya daha az süre kalan hükümlülerin, bu durumlarını, Adli Tıp Kurumundan alınan veya Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirmeleri ve diğer şartları da taşımaları hâlinde denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezanın infazı usulünden yararlanabileceği, C) Geçici 6. maddesinin ikinci fıkrasında, 30/03/2020 tarihine kadar işlenen suçlar bakımından, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun kasten öldürme suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar ve İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar hariç olmak üzere; sıfır-altı yaş grubu çocuğu bulunan kadın hükümlüler ile yetmiş yaşını bitirmiş hükümlüler hakkında 105/A maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "iki yıl"lık sürenin, "dört yıl" olarak uygulanacağı; UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden COLG5NZ - X7F4b56 - y4i3xDM - OrjİRw- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü maruz kaldığı ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen altmışbeş yaşını bitirmiş hükümlülerin koşullu salıverilmeleri için ceza infaz kurumlarında geçirmeleri gereken sürelerin, azami süre sınırına bakılmaksızın 105/A maddesinde düzenlenen denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infaz edilebileceği; ağır hastalık, engellilik veya kocama hâlinin, Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca veya Adli Tıp Kurumunca düzenlenen bir raporla belgelendirileceği, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. IWV- Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 26/11/2025 tarihli cevapta; A) Soru önergesinde adı geçen ve Marmara | Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümlü hakkında re'sen başlatılan infaz erteleme işlemleri kapsamında Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen 12/09/2025 tarihli raporda, hükümlünün tedavisi ve önerilen aralıklarla düzenli poliklinik kontrolleri sağlanarak R (Rehabilitasyon) tipi ceza infaz kurumu şartlarında cezasının infazına devam edilebileceğinin belirtildiği, Anılan rapora istinaden adı geçenin 17/10/2025 tarihinde Metris R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakledildiği ancak 24/10/2025 tarihli dilekçeyle tedaviyi reddetmesi ve geldiği kuruma gitmek istemesi nedeniyle 12/11/2025 tarihinde tekrar Marmara | Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakledildiği, B) Adı geçenin farklı rahatsızlıkları nedeniyle Kurum revirinde muayene edildiği gibi gerektiğinde diğer sağlık kuruluşlarına sevkinin sağlanarak muayene, tetkik ve tedavisinin yapıldığı, reçete edilen ilaçların kendisine teslim edildiği, sağlık işlemlerinin titizlikle takip edildiği, C) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, Ç) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden CDLG5NZ - X7F4b56 - y4i3xDM - OrjIRw iteerişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Marmara 1 Nolu L Tipi Cezaevinde bulunan bir mahkumun sağlık durumuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19810, 27 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19810-marmara-1-nolu-l-tipi-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-saglik-durumuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ba2064cf-16bf-46a3-b89b-019371dfd173 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.