# 24 Kasım 2024 tarihinde Balıkesir'in Marmara ilçesindeki mermer ocağında yaşanan iş kazasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/19900
- **Veren:** Çiçek Otlu (DEM Parti, İstanbul)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 27 Kasım 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 650 gün sonra, 8 Eylül 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/86d294eb-2c94-49b0-b849-0193716e740b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19900-24-kasim-2024-tarihinde-balikesir-in-marmara-ilcesindeki-mermer-ocaginda-yasanan-is-kazasi

> Çiçek Otlu (DEM Parti), 27 Kasım 2024 tarihinde 7/19900 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 650 gün sonra, 8 Eylül 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak

(gpu Çiçek OTLU İstanbul Milletvekili

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) verilerine göre maden ve taş ocakçılığı iş cevaplandırılmasını arz ederim. kazalarının en fazla yaşandığı sektör olmuştur. Türkiye, maden kazaları sonucu yaşanan ölümlerde dünyada ilk sıralarda yer almaktadır. Bunun en son örneği Balıkesir Marmara İlçesi Saraylar Mahallesi'nde faaliyet gösteren mermer ocağında yaşanmıştır. Bilindiği gibi, Ediz Öztürk tarafından Marmara İlçesi'nde 142,95 ha alanda blok mermer kırma eleme faaliyetleri yürütülen mermer ocağında 24 Kasım 2024 tarihinde meydana gelen toprak kayması nedeniyle mermer blokların altında kalan iki işçi hayatını kaybetmiştir. Firma tarafından yapılan açıklamada göçüğün Alman firmasının, daha önce bıraktığı hafriyatların, yağan sağanak yağışlar nedeniyle kayması sonucu meydana geldiği ifade edilmiş olmasına karşın Saraylar?daki mermer ocaklarında patlatılan dinamitlerin denetiminin yapılmadığı, bu nedenle kazaların ve can kayıplarının yaşandığı iddia edilmektedir.

Kesilecek ve işlenecek doğal taşın ilk çıkarıldığı üretim olan mermer ocakları, 27 Şubat 2017 yılında yayınlanan İşyeri Tehlike Sınıfi Tebliğine göre çok tehlikeli sınıfta yer almaktadır. Sağlıklı ve güvenli bir ortamda çalışma hakkı anayasa ile düzenlenmiştir. Buna rağmen mermer ocaklarında İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, İş Kanunu, Çevre Kanunu ve Maden Kanunu'na. aykırılık teşkil edecek koşullar mevcuttur. Genellikle açık ocak işletmeciliği olarak faaliyet gösteren mermer ocaklarında birçok kaza ve meslek hastalığı meydana gelmektedir. Oldukça fazla tozlu ortamlardan oluşan mermer ve doğal taş ocakları sulu kesim yapılmadığı'durumlarda sahadaki kaza ve meslek hastalığı riski daha da artmaktadır. Sermayenin lehine düzenlenen ÇED raporları ve ÇED gerekli değildir kararları ile halk sağlığı, iş sağlığı ve güvenliği ve ekosistem görmezden gelinmektedir.

Mermer ocaklarında ağır çalışma şartlarından dolayı, çalışan işçilerde kas ve iskelet sistemi rahatsızlıkları, toz ve kimyasallardan kaynaklanan akciğer ve solunum yolu rahatsızlıkları, yüksek gürültü düzeyinden kaynaklanan işitme bozuklukları, göz hastalıkları ve psikososyal stres rahatsızlıkları gibi hastalıklar görülmektedir.

Marmara Adası'nın doğası, sayısı 100"e yaklaşan mermer ocaklarından çıkan hafriyat, cüruf, artık mermerler ve açık ocak madenciliği tahrip edilmektedir. Mermer sektöründe hedef bir milyar metreküpe çıkarılmıştır. Çalışma ortamı, kullanılan maddeler, iş ekipmanı ile çevre şartları dikkate alınarak meydana gelebilecek ve çalışanları etkileyecek durumlar için önceden acil durum planlaması yapılmamaktadır.

Bu bağlamda;

1. 24 Kasım 2024 tarihinde meydana gelen toprak kayması nedeniyle mermer blokların altında kalan iki işçinin hayatını kaybetmesi tüm yönleriyle araştırılmakta mıdır?

2. Marmara Adası'nda bulunan mermer ocak ve fabrikalarında son beş yılda kaç iş kazası meydana gelmiştir? Kaç işçi hayatını kaybetmiştir? Bunun sebepleri nelerdir? İş kazalarının istatistikleri düzenli olarak tutulmakta mıdır?

3. Marmara Adası Saraylar Mahallesi*nde faaliyet gösteren mermer ocaklarının hepsinde iş sağlığı ve güvenliği uzmanı aktif olarak görev yapmakta mıdır?

4. Marmara Adası'nda bulunan mermer ocaklarında ve fabrikalarında, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınması sağlanmakta mıdır?

5. Marmara Adası"nda bulunan mermer ocakları ve fabrikalar iş sağlığı ve güvenliği açısından etkin şekilde denetlenmekte midir? Son beş yılda mermer ocak ve fabrika işletmelerine verilmiş bir ceza var mıdır?

6. Ediz Öztürk tarafından işletilen mermer ocağı en son ne zaman denetlenmiştir? Denetim bulguları kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?

7. Ediz Öztürk'e ait mermer ocağının kendisinin siyasi ilişkileri nedeniyle her türlü denetimden muaf tutulduğu iddiasını araştıracak mısınız?

8. Ediz Öztürk'e ait mermer ocağında yaşanan faciaya sebep olan sorumlulara yönelik herhangi bir idari ve adli soruşturma başlatılmış mıdır?

9. Bakanlığınız verilerine göre Marmara Adası'nda bulunan mermer ocaklarında kaç göçmen işçi çalıştırılmaktadır? Bazı mermer ocaklarında güvencesiz koşullarda göçmen işçi çalıştırıldığı iddiası araştırılacak mıdır?

10. Mermer ocaklarındaki ağır çalışma şartları dikkate alınarak işçilerin sosyal haklarının ve çalışma koşullarının iyileştirilmesine yönelik bir planlamanız var mıdır? 5)

11. Mermer ocaklarında iş sağlığı ve güvenliğinin tam olarak uygulanması açısından etkin düzenlemeler yapılacak mıdır?

12. Marmara Adası'nda bulunan mermer ocaklarında ve fabrikalarında doğal afet, kaza, yangın ve patlama gibi durumlarda işçilerin güvenliği için acil durum planı hazırlanmış mıdır?

13. Marmara Adası'ndaki mermer ocaklarında işçilerin sağlığının korunması ve meslek hastalıklarının meydana gelmemesi için ne gibi çalışmalar yapmaktasınız? Bu konuda ilgili kurumlarla iş birliğiniz var mıdır?

14. Bakanlığınız mermer ocaklarında daha çok felaketin yaşanmaması için ilgili kurumlarla iş birliği yapacak mıdır? ÇED raporları ve ruhsat verilmesi aşamasında gerekli düzenlemelerin yapılması sağlanacak mıdır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 06.12.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1542881 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Çiçek OTLU tarafından yöneltilen 7/19900 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olup ilgili Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanmaktadır. Kanun kapsamında; mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, iş sağlığı ve güvenliği açısından gerekli organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şarilara uygun hale getirilmesi, risk değerlendirmesinin gerçekleştirilmesi, çalışanların sağlık gözetiminden geçirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapılması ve çalışana görev verilirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygun olup olmadığına dikkat edilmesi gibi organizasyonel veya teknik önlemlerin alınması işverenin sorumluluğundadır.

Maden işletmelerimizde güvenli bir çalışma ortamı sağlamak amacıyla Madencilikte İş Sağlığı ve Güvenliğinin Geliştirilmesi Projesi (MİSGEP) gerçekleştirilmiştir. Proje kapsamında işçi, işveren, işveren temsilcisi, İSG profesyoneli, akademisyen ve madenle ilgili bölümlerde okuyan üniversite öğrencilerine iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili eğitimler verilmiş, madenlerde çalışan işçiler sağlık gözetiminden geçirilmiş, kömür madenine iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi kurulmuştur. Proje ile maden kazalarının azaltılmasına yönelik el kitabı olarak kullanılabilecek nitelikte teknik rehber, broşür vb. görsel ve yazılı doküman hazırlanıp dağıtılmıştır.

Diğer yandan, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanununun, "Çalışma izninde yetki ve yükümlülük" başlıklı 6 ncı maddesinde, yabancıların çalışma izni olmaksızın Türkiye'de çalışmaları veya çalıştırılmalarının yasak olduğu, "Denetleme yetkisi" başlıklı 23 üncü maddesinin birinci fıkrasında, bu Kanun kapsamındaki yabancıların ve işverenlerin bu Kanun'dan doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerinin Bakanlığımız iş müfettişleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri ve sosyal güvenlik denetmenleri tarafından denetleneceği, bu Kanun gereğince yapılacak teftiş, denetim ve soruşturmaların, uygulamakla yükümlü olunan mevzuatın tefliş, denetim ve soruşturma hükümlerine göre yapılacağı ve bu hükümlere göre ilgili yaptırımların uygulanacağı, ikinci fıkrasında, kamu idarelerinin denetim elemanları ile kolluk kuvvetlerinin, kendi mevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her türlü denetim, inceleme ve kontrol sırasında yabancı çalıştıran işverenler ile yabancıların bu Kanun'dan doğan yükümlülüklerini yerine getirmediklerini tespit etmeleri hâlinde, durumun Bakanlığa bildirileceği, üçüncü fikrasında, birinci fıkraya göre yapılan denetimler ve ikinci fikraya göre yapılan bildirimler üzerine, gönderilen tutanaklara ve denetim raporlarına göre, bu Kanunda yer alan idari yaptırımların Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürünce uygulanacağı, sekizinci fikrasında ise, çalışma izni bulunmadan çalıştığı tespit edilen yabancıların sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildirileceği hüküm altına alınmıştır.

Diğer tarafian iş kazalarına ilişkin veriler SGK internet adre$ ( .Sgk.gov.ir) yayımlanmaktadır. " Bilgilerinize arz ederim.

"Dr. Ved IKHAN Bakin

Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68

---

**Kaynak gösterme:** Çiçek Otlu (DEM Parti, İstanbul). “24 Kasım 2024 tarihinde Balıkesir'in Marmara ilçesindeki mermer ocağında yaşanan iş kazasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19900, 27 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19900-24-kasim-2024-tarihinde-balikesir-in-marmara-ilcesindeki-mermer-ocaginda-yasanan-is-kazasi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/86d294eb-2c94-49b0-b849-0193716e740b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.