# Diyarbakır'ın Kulp ilçesinde yapılacak maden arama ve sondaj çalışmalarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/19917 - **Veren:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır) - **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar) - **Veriliş tarihi:** 29 Kasım 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 8 Ocak 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/101ecd19-fa9d-4e6f-8276-0193865ca1df - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19917-diyarbakir-in-kulp-ilcesinde-yapilacak-maden-arama-ve-sondaj-calismalarina-iliskin > Serhat Eren (DEM Parti), 29 Kasım 2024 tarihinde 7/19917 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 8 Ocak 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Tarafıma iletilen bilgilere göre Diyarbakır'ın Kulp ilçesine bağlı Karabulak Mahallesi, Yuvacık, Kayacık, Ağaçkorur, Baloğlu ve Argun köyleri sınırları içinde yer alan Hasandin Yaylası bölgesine maden arama ve sondaj çalışmaları için iş makinalarının getirildiği, bölgede "yaşayan yurttaşların da yaşam alanlarını korumak adına yaylaya akın ettiği belirtilmektedir. Maden arama çalışmaları kapsamında ilk sondajın vurulacağı yere giden yurttaşlar, burada yapılacak bir maden çalışmasının 12 köyü ve mezrayı doğrudan etkileyeceğini, hayvancılık, arıcılık ve tarımsal açıdan bölgenin geçim kaynağı olan yaylanın yok olacağını ifade etmektedirler. Hasandin yaylasının bulunduğu alan ters lale gibi endemik türlere, bitki ve hayvan popülasyonuna sahip olup, adeta Kulp ilçesinin akciğeri konumundadır. Dolayısıyla burada yapılacak maden faaliyetleri sadece Kulp ilçesindeki yurttaşları değil doğrudan doğaya da geri dönülemez zararlar verecektir. Kulp'lu yurttaşlar "Bir avuç şirketin kar hırsına karşı duracağız. Bunların doğa katliamlarına izin vermeyeceğiz. Biz "YAYLAMA DOKUNMA" demek için burada bulunuyoruz" demektedirler. Yaptığımız araştırmalarda, Hasandin Yaylası mevkiinde hangi maden arandığı, hangi şirket tarafından arama çalışması yapıldığı bilgisine açık kaynaklardan ulaşamadık. Ayrıca bölgeye girmek isteyen maden arama personelleri için Kulp taburundan asker sevkiyatı yapıldığı iddia edilmektedir. İ Bu bağlamda; 1. Hasandin Yaylası bölgesinde hangi madenin aranmasına yönelik çalışmalar yapılmaktadır? 2. Bu maden arama çalışmaları hangi şirket tarafından yürütülmektedir? 3. Söz konusu maden arama faaliyetleri için gerekli olan ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) raporu alınmış mıdır? Alınmış ise raporun içeriği ve sonuçları nelerdir? ÇED Raporu alınmamış ise gerekçesi nedir? 4. Maden arama çalışmaları için herhangi bir ihale yapılmış mıdır? Yapılmış ise bu ihale hangi usul ve yöntemle yapılmıştır? Bölgedeki 12 köyde ve mezrada yaşayan yurttaşların yaşam alanlarına, tarım ve hayvancılık faaliyetlerine zarar vereceği açıkça ortada olan bu maden arama çalışmalarına izin verilmesinin gerekçesi nedir? Maden arama personellerinin güvenliği için Kulp taburundan asker sevkiyatı yapıldığı iddiaları doğru mudur? Bölgede yaşayan yurttaşların, yaşam alanlarına ve doğa katliamlarına karşı verdikleri mücadele şiddet yoluyla mı bastırılmak istenmektedir? Asker sevkiyatının gerekçesi nedir? Kulp ilçesi sınırları içerisinde kaç maden ocağı bulunmaktadır? Bunlardan kaçı 2024 yılı itibariyle faaliyettedir? Kulp ilçesinde kaç farklı maden çıkarılmaktadır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 06/12/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1542881 sayılı yazınız. Diyarbakır Milletvekili Sayın Serhat EREN'in tarafıma tevcih ettiği 7-19917 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır. Bilgilerinizi arz ederim. EREN'İN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN DÖNEM ESASNO ! CEVAPLAR 28-3 7-19917 Maden sahalarında arama ve işletme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, ruhsat sahasının çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir. Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği söz konusu izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir maden ocağının açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli değildir. Bu çerçevede Diyarbakır ilimizin Kulp ilçesi sınırlarında 33 adet arama, 9 adet işletme, 1 adet Jeotermal arama ve 11 adet Hammadde Üretim İzinli ruhsat yer almakta olup, bu ruhsatlardan Mermer, Kalker, Demir, Manganez ve Krom olmak üzere 5 çeşit madene ilişkin işletme izni bulunmaktadır. Maden Yönetmeliği'nin "Sicilin incelenmesi" başlıklı 97'nci maddesinde ".. İlgisini inanılır kılan herkes, sicil kayıtlarının maden sicil memurlarından biri huzurunda gösterilmesini isteyebilir" şeklinde düzenleme yer almakta olup, bu çerçevede işletmelerin isimleri ve ruhsat bilgileri doğrudan açık bilgi şeklinde paylaşılamamaktadır. Nitekim aynı konuya ilişkin daha önce Bakanlığımız aleyhine açılan dava üzerine Ankara 16. İdare Mahkemesi tarafından verilen E:2016/2684, K:2018/177 sayılı kararda özetle; "...4982 sayılı Kanunun 23 'üncü maddesiyle ve Yönetmeliğin 34'üncü maddesiyle "ticari sır" kapsamındaki bilgi ve belgeye erişimi kısıtlayan kuralın, bir ticari işletme veya şirketin Jaaliyet alanı ile ilgili yalnızca belirli sayıdaki mensupları ve diğer görevlileri tarafindan bilinen, elde edilebilen, özellikle rakipleri tarafindan öğrenilmesi halinde zarar görme ihtimali bulunan ve üçüncü kişilere ve kamuya açıklanmaması gereken, işletme ve şirketin ekonomik hayattaki başarı ve verimliliği için büyük önemi bulunan; iç kuruluş yapısı ve organizasyonu, mali, iktisadi, kredi ve nakit durumu, araştırma ve geliştirme çalışmaları, faaliyet stratejisi, hammadde kaynakları, imalatının teknik özellikleri, fiyatlandırma politikaları, pazarlama taktikleri ve masrafları, pazar payları, toptancı ve perakendeci müşteri potansiyeli ve ağları, izne tâbi veya tâbi olmayan sözleşme bağlantılarına ilişkin veya bu gibi bilgi ve belgeler kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile ticari sır kavramının birlikte değerlendirilmesinden; şirketlerin pazar payları, müşteri potansiyeli ve ağlarına, izne tâbi veya tâbi olmayan sözleşme bağlantılarına ilişkin bilgilerin ticari sır kapsamında kaldığı, ticari sır olarak nitelendirilebilecek belgelerin ise 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında değerlendirilmeyeceği açıktır." denilmek suretiyle şirket isimleri, kapasite bilgileri vb. hususların ticari sır kapsamında olduğu ve kamuya açıklanmaması gerektiği ifade edilmiş olup, açılan bu davanın reddine karar verilmiştir. Bu karar üzerine yapılan istinaf başvurusu da Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesinin E.2018/836, K.2018/1092 sayılı kararıyla reddedilerek karar kesinleşmiştir. Önergede yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır'ın Kulp ilçesinde yapılacak maden arama ve sondaj çalışmalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19917, 29 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19917-diyarbakir-in-kulp-ilcesinde-yapilacak-maden-arama-ve-sondaj-calismalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/101ecd19-fa9d-4e6f-8276-0193865ca1df Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.