# Kuş gribi salgını ile mücadeleye ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/19977
- **Veren:** Hakan Şeref Olgun (İYİ Parti, Afyonkarahisar)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 29 Kasım 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 22 Ocak 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/832b46bb-1275-47f7-86eb-01938765008b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19977-kus-gribi-salgini-ile-mucadeleye-iliskin

> Hakan Şeref Olgun (İYİ Parti), 29 Kasım 2024 tarihinde 7/19977 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 22 Ocak 2025).

## Önerge metni

Aşağıda yer alan sorularımın Anayasa'nın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İç Tüzüğünün 96. Maddesi gereğince Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğini saygılarımla arz ederim. kuş gribi (Avlan Influenza) vakaları, ülkemizdeki kanatlı hayvan üretimini ve halk sağlığını ciddi şekilde tehdit etmektedir. Bu salgın nedeniyle milyonlarca tavuğun itlaf edilmesi, yumurta ve tavuk eti üretiminin düşüşü, fiyat artışları ve sonunda tavuk eti ve yumurtanın ithal edilmesi kaçınılmaz olacaktır. Ayrıca, yerel basında ve uzman görüşlerinde, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın mevcut yönetmeliklerinin yeterince uygulanmadığı, bu nedenle salgının kontrol altına alınamadığı iddia edilmektedir.

Bu bağlamda;

1. Kuş gribi salgını ile mücadele konusunda yürürlükte olan yönetmelik hükümleri veya eylem planı var mıdır? Varsa, bu plan hangi detayları içermektedir ve sahada ne ölçüde uygulanmaktadır?

2. Gaziantep'ten başlayarak Konya, Afyonkarahisar ve diğer illere yayılan kuş gribi vakalarının hızla artmasının başlıca nedenleri nelerdir? İddia edildiği gibi denetim eksikliği veya yönetmeliklerin etkin uygulanmaması bu yayılımda etkili olmuş mudur?

3. Türkiye genelinde kuş gribi nedeniyle son 3 senede kaç tavuk itlaf edilmiştir? Bu itlafların ekonomik etkileri değerlendirilmiş midir? Etkilenen üreticilere yönelik hangi destek mekanizmaları devreye alınmıştır?

4. Kuş gribi salgınının diğer bölgelere yayılmasını önlemek ve mevcut salgını kontrol altına almak amacıyla hangi önlemler alınmıştır? -ç

5. Türkiye, kuş gribi gibi salgın hastalıklarla mücadelede uluslararası standartlara ve Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (OTE) tavsiyelerine ne ölçüde uygun hareket etmektedir?

6. Kanatlı hayvan üreticileri için salgın öncesinde alınması gereken önleyici tedbirlere ilişkin Bakanlığınızca yürütülen eğitim veya bilinçlendirme çalışmaları bulunmakta mıdır?

7. Salgın nedeniyle yumurta ve tavuk eti fiyatlarının artmasının tüketici üzerindeki etkilerini azaltmak için Bakanlığınızca alınacak tedbirler nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

Kuş gribi hastalığı özellikle göçmen kuşların göç mevsiminde ortaya çıkan başta kanatlı hayvanlarda görülen bir hastalıktır. Avrupa kıtasında son dönemlerde kırkın üzerinde kuş gribi vakası görülmüş olup halen aktif vakaların varlığı bilinmektedir. Ülkemizin 3 ana kuş göç yolu üzerinde bulunması ve göç esnasında muhtelif sürelerde kuşlara geçici ev sahipliği etmesi nedeniyle, Avrupa kıtasında ortaya çıkan vakaların ülkemize taşınması riski ortaya çıkmaktadır.

Bakanlığımızın Avlan influenza (Kuş Gribi-Tavuk Vebası) Hastalığı Acil Eylem Planı bulunmakta olup tüm il tarım ve orman müdürlüklerimiz bu acil eylem planı çerçevesinde çalışmalarını yürütmektedir. Acil eylem planında hastalığın tespit edilmediği dönemler ve tespitinden sonra yapılacak tüm faaliyetler tanımlanmıştır. Hastalığa hazır bulunmak amacıyla acil eylem planı çerçevesinde Bakanlığımız tarafından tatbikatlar yapılmaktadır. Hastalıkla mücadele yerel hastalık kriz merkezi tarafından yürütülmekte olup Bakanlığımıza bağlı enstitülerimiz ve ulusal uzmanlar tarafından takibi yapılmaktadır.

Tüm kanatlı hayvan tesislerine yönelik genel denetim mekanizması bulunmakta olup riskli dönemlerde bu denetim çalışmaları artırılmaktadır.

Kuş gribi hastalığı ülkemizde ihbarı mecburi bir hastalık olup tazminatlı hayvan hastalıkları arasında yer almaktadır. Bu kapsamda itlaf ve imha gerçekleştirilen kanatlı hayvan ve hayvansal ürünler ile madde ve malzemelere ait bedeller hayvan hastalıkları tazminat yönetmeliği kapsamında yetiştiricilere ödenmektedir.

Ülkemizde ticari etlik ve yumurtacı kanatlı işletmeleri ile damızlık ve kuluçkahanelerin biyogüvenlik talimatlarına istinaden denetimi devam etmekte olup aynı zamanda ülke genelinde aktif ve pasif survey çalışmaları yapılmaktadır. Başta veteriner yol kontrol ve denetim istasyonları olmak üzere ülke genelinde kanatlı hayvan ve hayvansal ürünlerin sevklerinin ilgili mevzuat çerçevesinde kontrolleri ve denetimleri artırılmıştır. Kesimhanelerin, hayvan satış alanlarının ve kanatlı işletmelerin ortak kullanımı olan biogaz ve gübre tesislerinde giriş ve çıkışlardaki önlemler ve denetimler artırılmıştır.

Ayrıca kuş gribi görülen illerde koruma ve gözetim bölgelerinde karantina tedbirleri uygulanmış, gözetim bölgesi dışında, hastalık çıkan illerden diğer illere yapılacak hayvan sevklerinde kanatlı hayvanlar analize tabi tutularak, sağlıklı hayvanların sevklerine izin verilmiştir.

Ülkemiz "Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (OLE)"nin aktif bir üyesi olarak, hayvan sağlığıyla ilgili uluslararası standartlara ve protokollere uymayı taahhüt etmektedir. OlE"ye düzenli olarak hastalık raporları sunulmakta ve salgın durumlarında gerekli bildirimler yapılmaktadır. Ayrıca Bakanlığımız kuş gribi gibi salgınlarla mücadelede OlE standartlarına uygun hareket etmektedir.

Tüm ticari etlik ve yumurtacı işletmeleri ile damızlık işletmeler biyogüvenlik talimatı kapsamında denetlenmekte ve eksiklikler ile ilgili yasal işlemler uygulanmaktadır. Ayrıca iVilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz tarafından hayvan hastalıkları konusunda yetiştiricilerimiz bilgilendirilmektedir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Hakan Şeref Olgun (İYİ Parti, Afyonkarahisar). “Kuş gribi salgını ile mücadeleye ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19977, 29 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19977-kus-gribi-salgini-ile-mucadeleye-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/832b46bb-1275-47f7-86eb-01938765008b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
