# MESEM aracılığıyla çalıştırılan öğrencilere ve gerçekleşen iş kazalarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/20066 - **Veren:** Gürsel Erol (CHP, Elazığ) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 29 Kasım 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 30 Ocak 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eeeeddc6-ed05-4fe0-81cc-019386c166ea - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20066-mesem-araciligiyla-calistirilan-ogrencilere-ve-gerceklesen-is-kazalarina-iliskin > Gürsel Erol (CHP), 29 Kasım 2024 tarihinde 7/20066 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 30 Ocak 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. GLEI Gürsel EKOL Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak faaliyet yürüten, program ile ilgili işletmelerin çırak ihtiyacının karşılanması ve çırak öğrencilerin ahilik kültüründen gelen usta çırak ilişkisiyle mesleklerini işbaşında öğrenmelerinin amaçlandığı belirtilen Mesleki Eğitim Merkezleri Projesi eğitim kurumlarının uygulayarak öğrenme adı altında şirketler ile anlaşmalar yaparak işgücü piyasasını şirketlerin lehine düzenlemeye yarayan, öğrencilerin örgün eğitimden uzaklaşarak çocuk işçiliğini yasallaştıran bir programdır. Ülkemizin taraf olduğu BM Çocuk Hakları Evrensel Bildirgesi ile 138 sayılı ILO Asgari Yaş Sözleşmesi'ne aykırılık oluşturan, öğrencilerin asgari ücretin yarısı kadar, hatta bazı öğrencilerin ise asgari ücretin üçte birinden az bir ücret karşılığında çalıştırıldığı bir program olan MESEM bünyesinde çocuk işçi ölümleri kamuoyunun malumudur. Bu bağlamda; 1. MESEM programlarına kayıtlı toplam öğrenci sayısı kaçtır, bu öğrencilerin kaçı 18 yaş altındaki öğrencilerden oluşmaktadır? 2. MESEM programı kapsamına alınan iş yerleri Bakanlığınızca hangi kriterlere göre belirlenmektedir? Bu kriterlere uymayan iş yerleri ile ilgili Bakanlığınızca ne gibi yaptırımlar uygulanmıştır? 3. 2023- 2024 yılında MESEM programı kapsamında kaç öğrenci hayatını kaybetmiştir? Hayatını kaybeden öğrencilerin yaşları kaçtır,:*4857 ..sayılı İş Kanunu'nun 71. maddesine aykırı şekilde 15 yaş altında hayatını kaybeden öğrenci var mıdır? 4, MESEM programı kapsamında hayatını kaybeden öğrencilerin eğitim ve öğrenim gördükleri okulları ile ilgili Bakanlığınızca açılan soruşturma var mıdır? 5. MESEM programı kapsamında kaç iş kazası yaşanmıştır, iş kazaları yaşanan işletmeler ile ilgili Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ortak bir Şalışmanız var mıdır? gere ea menem 6. MESEM'e kayıtlı öğrencilerin çalıştırıldığı iş yerlerinde. iş sağlığı ve 5 güvenliğine ilişkin denetimler ile ilgili Bakanlığınızca yapılan çalışmalar nelerdir? POE a VEE NE ŞE Enka 7. MESEM programı kapsamında yaşanan ölümlü ve yaralanmalı iş kazalarının önlenmesine yönelik ne gibi önlemler alınmıştır? 8. Ekim 2024 itibariyle mesleki teknik eğitim çerçevesinde döner sermaye kapsamındaki toplam üretim geliri ne kadardır? Bu gelirin ne kadarı öğrencilere ve öğretmenlere verilmiştir? 9. MESEM programı kapsamında olup daha sonra örgün eğitimden ayrılan toplam öğrenci sayısı kaçtır? ## Bakanlığın cevabı c) 26/12/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1555580 sayılı yazınız. ç)27/12/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1555877 sayılı yazınız. d)31/12/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1557690 sayılı yazınız. e) 03/01/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1558584 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e)'de kayıtlı yazıyla iletilen Elazığ Milletvekili Gürsel EROL'un 7/20066, Balıkesir Milletvekili Serkan SARI'nın 7/20070, İzmir Milletvekili Haydar ALTINTAŞ"'ın 7/20078, Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İRMEZ'in 7/20724, Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7/20832, Sivas Milletvekili Ulaş KARASU'nun 7/20839, Van Milletvekili Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT'in 7/20978, Bingöl Milletvekili Ömer Faruk HÜLAKÜ'nün 7/21114, Çorum Milletvekili Mehmet TAHTASIZ"ın 7/21235, Düzce Milletvekili Talih ÖZCAN"ın 7/21236, İstanbul Milletvekili Doğan BEKİN"in 7/21237 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur. 1 9vote er 071 "7 15 O 42 Fİ70x32 Cİ Y 22578 569 W0ea36 EL15 Ek: Bilgi (18 Sayfa) Jaa GE Tb • f01015 Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN 13 eti ğ YÜZYILI Strateji Geliştirme Başkanlığı Mo SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ Soru önergesinde Resmi İstatistik Programı kapsamında talep edilen veriler; Bakanlığımızın "https://sgb.meb.gov.tr/www/resmi-istatistikler/icerik/64" internet adresinde yayımlanan Milli Eğitim İstatistikleri Örgün Eğitim adlı yayında yer alan "2.10 ortaöğretim kurumlarında okul türlerine göre okul, öğrenci, öğretmen ve derslik sayısı" başlıklı tabloda mevcuttur. Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) 138 No.lu Asgari Yaş Sözleşmesi'nin 6'ncı maddesinde yer alan "Bu sözleşme, çocuklar ve gençler tarafindan genel, mesleki ve teknik eğitim için okullarda ve diğer eğitim kuruluşlarında yapılan işlere veya yetkili makamın varsa ilgili işçi ve işveren örgütlerine danışarak belirlediği koşullara göre işyerlerinde en az 14 yaşındaki kişilerin yaptıkları ve esas olarak bir okul ya da bir eğitim kuruluşunun sorumlu bulunduğu bir eğitim veya öğretim kursunun, yetkili makam tarafından onaylanmış olup büyük ölçüde veya tamamen bir işyerinde yürütülen bir eğitim programının veya eğitim veya meslek seçimini kolaylaştırmak amacıyla hazırlanmış bir yönlendirme ya da rehberlik programının ayrılmaz parçası olan işlere uygulanmaz." hükmü ile sözleşmenin asgari yaşa ilişkin hükümlerinin mesleki eğitimin ayrılmaz bir parçası olan işlerde uygulanmayacağını ortaya koymaktadır. Mesleki Eğitim Merkezi Programı kapsamında 16.12.2024 tarihi itibarıyla örgün eğitimde kayıtlı öğrenci sayısı 474.993'dir. Mesleki Eğitim Merkezi Programı'na kayıt olmak için ülkemizin tarafı olduğu uluslararası sözleşmeler doğrultusunda 14 yaşını doldurmuş olma şartı aranmakta olup 18 yaş ve altı öğrenci sayısı 393.443 'tür. 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ve Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre öğrencilere mesleki eğitim yaptırmak için işyerinde usta öğretici bulunması şarttır. Öğrenciler, usta öğretici gözetiminde ve bir program dâhilinde işletmede beceri eğitimi alırlar. Öğrencilerin işletmede aldıkları beceri eğitimlerinin müfredata uygunluğu, görevlendirilen koordinatör öğretmenler tarafından düzenli olarak kontrol edilmektedir. Aynı yönetmelik hükümlerine göre il, ilçe ve okullarda kurulan işletme belirleme komisyonları beceri eğitimi yapılacak işletmelerin uygunluğunu değerlendirmektedir. Komisyonlar değerlendirme ile; işletmelerin mesleki eğitime uygunluğunu, işletmede öğretim programına uygun üretim ve hizmet yapıldığını, öğretim programının en az 9080'inin uygulanmasını sağlayacak donanıma sahip olduğunu, 3308 sayılı Kanun gereğince on veya daha fazla öğrenciye mesleki eğitim yaptıracak işletmelerde eğitim biriminin bulunduğunu, meslek alan/dallarında görevlendirilecek usta öğretici/eğitici personelin bulunduğunu, öğrencilerin giyinme, temizlik ve sosyal gereksinimleri için uygun yerlerin bulunduğunu, işletmelerdeki mesleki eğitim uygulamasının il sınırları dışında yapılmasını gerektiren programlarda öğrencilerin, konaklama ve yemek gereksinimlerinin ilgili işletme tarafından karşılandığını, önceki ders yılında ilgili işletmede mesleki eğitim uygulanmış ise eğitimin bu yönetmelik ve öğretim programına uygun olarak yapılmış olduğunu, işletmelerde sağlık ve güvenlik koşullarının tam olarak sağlanıp sağlanmadığını göz önünde bulundurarak belirler. Bu doğrultuda, 2024 Yılı Haziran ayına kadar 743.402 öğrenciye, 62.781 öğretmene iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmiş, 144.382 işletme ziyaret edilerek 25.392 işletmenin sözleşmesi feshedilmiştir. 2024-2025 eğitim öğretim yılında ise 253.940 işletmenin 230.559'u MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI mesleki eğitime uygun bulunarak 517.492 öğrenci işletmede mesleki eğitimine başlamıştır. 23.381 işletme ise uygun bulunmadığından sözleşme imzalanmamıştır. İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerimizin işletmelerde mesleki eğitim/staj faaliyetlerinde iş sağlığı ve güvenliği hususunda gerekli tedbirlerin alınması amacıyla Bakanlığımızca 02.02.2024 tarihli 95718711 sayılı ve 2024/36 No.lu Genelge ile okullarda ve işletmelerdeki iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin arttırılması, iş yerlerinin beceri eğitimi için öğrenci göndermeye uygun olup olmadığının ilgili komisyonlar tarafından yeniden kontrol edilmesi ve uygun şartları sağlamayan iş yerlerine beceri eğitimi için öğrenci gönderilmemesi talimatı verilmiştir. Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında 2023 yılından 2024 Aralık ayı dâhil olmak üzere işletmelerde mesleki eğitim esnasında 83'ü hafif yaralanmalı, 10'u ölümlü olmak üzere toplam 93 kaza meydana gelmiştir. İş kazalarına yönelik olarak Bakanlık müfettişlerince yürütülen inceleme-soruşturma devam etmektedir. İşletmelerde yaşanan iş kazaları iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı ile sosyal güvenlik mevzuatı gereğince işletmeler tarafından ilgili kurumlara bildirilmek zorunda olup ilgili kurumlarca süreç takip edilmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Gürsel Erol (CHP, Elazığ). “MESEM aracılığıyla çalıştırılan öğrencilere ve gerçekleşen iş kazalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/20066, 29 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20066-mesem-araciligiyla-calistirilan-ogrencilere-ve-gerceklesen-is-kazalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eeeeddc6-ed05-4fe0-81cc-019386c166ea Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.