# Pestisit kalıntısı nedeniyle iade edilen ihracat ürünlerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/20088 - **Veren:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 4 Aralık 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 112 gün sonra, 26 Mart 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/00d0fe50-942d-434f-8bc1-019395d707b0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20088-pestisit-kalintisi-nedeniyle-iade-edilen-ihracat-urunlerine-iliskin > Ömer Fethi Gürer (CHP), 4 Aralık 2024 tarihinde 7/20088 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 112 gün sonra, 26 Mart 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Saygılarımla. 02,12.2024 Ömer Fethi Gürer Türkiye'nin pestisit kalıntı analizi ve kontrol süreçleri AB ülkeleriyle kıyaslandığında, yıllık denetim sayısı, analiz edilen ürün miktarı ve ihlal oranları 2023 yılında pestisit kalıntısı nedeniyle geri dönen ürünlerin toplam ağırlığı ve ekonomik değeri nedir? Bu ürünler hangi ülkelerden reddedilmiştir, ve ürün Pestisit kalıntıları yüzünden ihracat pazarında Türkiye'nin kaybettiği potansiyel ülke ve sektörler hangileridir? Bu kayıpların telafisi için hangi alternatif nasıl bir fark göstermektedir? bazında bir dağılım mevcut mudur? stratejiler geliştirilmiştir? İthal edilen pestisitlerin Türkiye?de kullanımı, mevzuatta belirtilen limitlere ve AB'nin yasaklılar listesine ne kadar uyumludur? Halen yasaklı olan pestisitlerin kullanımında bir azalma sağlanmış mıdır? ## Bakanlığın cevabı Bitkisel ürünlerde hasat sonrası yurtiçi denetimler, işletmenin riskine ve gıda maddesinin taşıdığı riske göre uygun sıklıkta yapılmaktadır. 28 üründe pestisit analizleri gerçekleştirilmektedir. Riske dayalı denetim sisteminde, kalıntı riski görülen ürünler öncelikli olarak incelenmekte; önceki kontrollerden elde edilen bilgiler, yurt içi üretim ve tüketim verileri ile AB'den alınan bildirimler dikkate alınarak risk çarpanları belirlenmektedir. Ülkemizde yıllık denetim sayısı ve analiz edilen ürün miktarı, AB ülkeleriyle kıyaslandığında daha fazladır. Ülkemizden ihraç edilen ve herhangi bir nedenle ülkemize geri dönen ürünlerin tamamında; öncelikle gümrükte ayniyat tespiti yapılmakta, ayniyat tespiti yapıldıktan sonra ürünler Bitki Karantinası Yönetmeliği/Türk Gıda Kodeksi/Yem Mevzuatı kapsamında 9100 bitki sağlığı ve gıda/yem güvenirliği yönünden resmi kontrollere tabi tutulmaktadır. Ülkemiz mevzuatına uygun olmayan ürünlerin ülkemize girişine izin verilmemektedir. Türkiye, 186'dan fazla ülkeye 2.000"den fazla çeşit gıda ürünü ihraç etmektedir. İhraç edilen miktarlara göre geri dönen ürün sayısı çok düşük kalmaktadır. 2024 yılında Türkiye'den 4,2 milyon ton taze meyve-sebze ihraç edilmiş olup sadece 4,8 bin tonu geri dönmüştür. Ülkemizde zirai mücadele amacıyla kullanılan bitki koruma ürünlerinin ruhsatlandırılması ve piyasaya arzı ile ilgili iş ve işlemler "Bitki Koruma Ürünlerinin Ruhsatlandırılması ve Piyasaya Arzı Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre yürütülmektedir. Yönetmelik gereği ülkemizde ilk kez ruhsatlandırılacak bitki koruma ürünü aktif maddesinin AB'de veya G8 ülkelerinde ruhsatlı olması gerekmektedir. Bakanlığımızca ruhsatlandırılan ürünler toksikolojik, ekotoksikolojik, kalıntı, biyolojik etkinlik, fiziksel ve kimyasal özellikler ile diğer ülkelerdeki ruhsat ve tavsiyeye ait bilgi ve belgeler dikkate alınarak insan, bitki ve çevre açısından uygun bulunan ürünlerdir. Yine uluslararası kuruluşlarca insan ve çevre sağlığı ve benzeri konularda riskli olduğu bilimsel çalışmalarla belirlenen aktif maddeler ülkemizde de yasaklanmış olup bu kapsamda, 2009 yılından bu yana 223 aktif maddenin kullanımı sonlandırılmıştır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Pestisit kalıntısı nedeniyle iade edilen ihracat ürünlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/20088, 4 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20088-pestisit-kalintisi-nedeniyle-iade-edilen-ihracat-urunlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/00d0fe50-942d-434f-8bc1-019395d707b0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.