# Batman'da sunulan adalet hizmetlerinin durumuna ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/20130 - **Veren:** Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti, Batman) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 6 Aralık 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 47 gün sonra, 22 Ocak 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6c75a868-df2d-4974-8739-0193ab9dd358 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20130-batman-da-sunulan-adalet-hizmetlerinin-durumuna-iliskin > Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti), 6 Aralık 2024 tarihinde 7/20130 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 47 gün sonra, 22 Ocak 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Zeynep ODUNCU KUTEVİ Batman Milletvekili aaa Batman'da adalete erişim, yargı bağımsızlığı ve hukuki hizmetlerin etkinliği konularında yıllardır süregelen sorunlar, toplumun tüm kesimlerini derinden etkilemektedir. Kadın cinayetlerinden çocuk istismarına, toprak anlaşmazlıklarından organize suçlarla mücadeleye kadar pek çok alanda yargı sisteminin yeterliliği sorgulanmakta, vatandaşların adalete olan güveni ciddi şekilde zedelenmektedir. Özellikle ekonomik ve sosyal eşitsizliklerin arttığı bir dönemde, dezavantajlı grupların hukuki haklarının korunması ve adil yargılama süreçlerinin işletilmesi büyük bir önem taşımaktadır. Batman özelinde adalet hizmetlerinin durumu, yargı sisteminin işleyişi ve vatandaşların temel haklarının korunmasına yönelik Adalet Bakanlığı'nın uygulamalarını ve politikalarını daha şeffaf ve hesap verebilir bir şekilde ele almak bir zorunluluk haline gelmiştir. Bu bağlamda, 1. Batman'da son 10 yılda yaşanan zorla kaybetme, işkence ve kötü muamele iddialarıyla ilgili kaç soruşturma başlatılmıştır? Bu soruşturmaların kaçı, ne şekilde sonuçlanmıştır? Batman'daki güvenlik operasyonları sırasında yaşandığı iddia edilen insan hakları ihlalleriyle ilgili bakanlığa son 10 yılda kaç şikayet iletilmiştir? Bu şikayetler nasıl sonuçlanmıştır? Batman'da haber yaptığı için gözaltına alınan ya da yargılanan gazetecilerin sayısı nedir? Sosyal medya paylaşımları gerekçesiyle Batman'da son 10 yılda kaç kişi hakkında soruşturma açılmıştır? Batman'da son 10 yıldaki gözaltı ve tutuklanma oranları nedir? Bu oranın dağılımı nasıldır? Batman'da çalışan insan hakları örgütlerinin adalet sistemiyle işbirliği yapması noktasında hangi adımlar atılmıştır? Şeffaflığı artırmak adına bu tür işbirliklerine neden öncelik verilmemektedir? Batman'da özelikle kadın cinayetlerinde, faillerin cezalandırılması noktasında uygulanan iyi hâl indirimi gibi uygulamaların adalet algısını zedelediği görülmektedir. Batman'da son 10 yılda kadın cinayetleriyle ilgili açılan davaların sayısı kaçtır? Bu davalarda verilen kararlar nedir? Batman"da Kürtçe savunma yapma hakkının kullanımında hâlâ zorluklar yaşadığı ifade edilmektedir. Anadilinde savunma hakkının Batman'da uygulanması için hangi adımlar atılmıştır? Batman'da yargı bağımsızlığının sağlanması için ne gibi adımlar atılmaktadır? Özellikle yerel mahkemelerde görülen siyasi davalarda baskı iddialarıyla ilgili bakanlığınıza iletilmiş şikayetler var mı? 10- Adalet Bakanlığı, Batman'daki çocuk istismarı davalarında mağdurların korunması için ne tür destek mekanizmalari oluşturmuştur? 11- Batman"da son yıllarda alınan mahkeme kararlarının kaç tanesi istinaf ya da Yargıtay'da bozulmuştur? Bu oran, yerel yargı sistemindeki sorunlara işaret etmiyor mu? 12-Batman'da özellikle şiddet mağdurlarının korunması için elektronik kelepçe uygulaması kaç vaka için devreye alınmıştı? Bu sistem neden etkin kullanılmamaktadır? 4 13- Kadınların ve çocukların adalete erişiminde Batman özelinde karşılaşılan sorunlar için ne gibi önlemler alınmıştır? Kadın sığınma evleriyle Adalet Bakanlığı'nın bağlantılı • çalışmaları nelerdir? 14- Batman'da artan işsizlik ve yoksullukla birlikte çocuk işçiliği ve aile içi şiddet vakaları da artış göstermektedir. Bu vakaların önüne geçmek için Adalet Bakanlığı ne gibi politikalar üretmiştir? 15- Batman"da uyuşturucu ve organize suçlarla mücadelede etkin bir sonuç alınamamasının nedeni nedir? Bakanlık, bu konuda şehirde kaç operasyona destek vermiştir? ## Bakanlığın cevabı 1546843 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Batman Milletvekili Zeynep Oduncu Kutevi tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/20130 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden LOGESİX - 2D4O0prv - ca5O8LW - UY44THUZile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-1763-6824/9467 Konu : Yazılı soru önergesi 22/01025 Sayın Zeynep ODUNCU KUTEVİ Batman Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/20130 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Anayasanın; A) "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı, B) "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağı, görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı; yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir (suretle (değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Sözü edilen bu düzenlemeler çerçevesinde, açılan davalarla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması ve sonucuna göre karar verilmesi aşamalarında tüm yetki ve sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte, açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmakta olup, yargısal faaliyet kapsamında kalan soru önergesinde bahsi geçen hususlarla ilgili Bakanlığımızda bilgi bulunmamaktadır. 1. A) 10/06/2020 tarihli ve 31151 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 63 sayılı Suç Mağdurlarının Desteklenmesine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 18. maddesiyle 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine "Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Dairesi Başkanlığı" kenar başlıklı 53. madde eklenmiş ve bu Başkanlık, Bakanlığımızın hizmet birimleri arasında yerini almıştır. Bu maddeye göre Başkanlığın görevleri; kırılgan gruba yönelik hak ve hizmetlerin geliştirilmesi ve uygulanmasına ilişkin faaliyetleri yürütmek, mağdurların kendilerine tanınan haklar ve yardımlar konusunda bilgilendirilmesine yönelik çalışmalar yürütmek, adli desteğe ihtiyaç duyanlara uygun müdahale programları geliştirmek, tekrarlanan mağduriyetleri fal UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana btip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden &CDPVM1 - ACwwn5m - T2LY6Y6 - 6tİWNFY- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü önleyici tedbirler almak, psiko-sosyal destek hizmetlerinin geliştirilmesine ve uygulanmasına yönelik faaliyetleri yürütmek, mağdurların adalete erişimini güçlendirmeye yönelik çalışmalar yapmak ve uygulamak, adli süreçte tanıklara yönelik hizmetlerin geliştirilmesine ve uygulanmasına ilişkin faaliyetleri yürütmek, adliyelerde görev alan pedagog, psikolog ve sosyal çalışmacı gibi uzmanların çalışma usul ve esaslarını belirlemek, adli yardımla ilgili mevzuatın Bakanlığa verdiği görevleri ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği halinde yürütmek ve adli yardım hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde işleyişine yönelik tedbirleri almak, görev alanına giren konularda kamu kurum ve kuruluşları veya sivil toplum kuruluşları ile iş birliği yapmak, mağdurların her alanda desteklenmesini sağlamak amacıyla toplumsal farkındalığı artırıcı faaliyetlerde bulunmak şeklinde belirlenmiştir. Başkanlığın başlıca hedefleri arasında; başta çocuklar, kadınlar, yaşlılar ve engelli bireyler olmak üzere tüm suç mağdurlarının ve tanıkların, sahip oldukları haklar ile kendilerine sunulabilecek yardım ve destek hizmetleri konusunda bilgilendirilmeleri ve kırılgan gruba mensup mağdurların adli süreçte etkin şekilde desteklenerek adalete erişimlerinin kolaylaştırılması yer almakta olup Başkanlığın çalışmaları bu yönde devam etmektedir. 02/09/2022 tarihinde Başkanlık bünyesinde çocuk, kadın, yaşlı, engelli ve tanıklara yönelik politikalar geliştirilmesi ile adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerince sunulan hizmetlerin etkinliğini sağlamaya yönelik çalışmalar yürütmek üzere Bakan Oluru ile Çocuk Hizmetleri Daire Başkanlığı ve Kadın Hizmetleri Daire Başkanlığı ile Adli Destek ve Yardım Hizmetleri Daire Başkanlığı kurulmuştur. B) Bakanlığımızca 63 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca adliyelerde kurulan "adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlükleri" bünyesinde yer alan bürolar aracılığıyla suç mağdurlarına yönelik bilgilendirme ve yönlendirme faaliyetleri ile kırılgan gruba dahil mağdurların adalete erişimlerinin güçlendirilmesine yönelik hizmetler, tüm ülke genelinde yürütülmektedir. Müdürlüklerin kurulmasıyla birlikte; daha önce çocuk ve aile mahkemelerinde görev yapan uzmanlar aracılığıyla sağlanan psiko-sosyal destek faaliyetleri (Cumhuriyet başsavcılıkları ile tüm mahkemeleri kapsayacak şekilde genişletilmiş, hizmet sunumuna ilişkin standartlar geliştirilmiş, vaka yönetiminin uygulandığı etkin bir sistem oluşturulmuştur. Adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlükleri bünyesinde yer alan "bilgilendirme ve yönlendirme büroları"nda tüm suç mağdurları; adli süreç ve bu süreçte sahip oldukları haklar ile kendilerine hizmet sunan kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşları konusunda bilgilendirilmekte ve ihtiyaçları doğrultusunda hizmet alabilecekleri kurum ve kuruluşlara yönlendirilmektedir. Bu sayede değişik kurumlar tarafından mağdurlara sunulan hizmetlerin etkin, kesintisiz ve bütüncül bir şekilde yerine getirilmesi sağlanmaktadır. Çocuklar ve kadınlar gibi bireysel özellikleri nedeniyle suçtan daha fazla etkilendiği tespit edilen kırılgan gruba dâhil mağdurların adalete erişimlerinin güçlendirilmesine yönelik çeşitli hizmetler de sunulmaktadır. Maruz kalınan suçtan daha fazla etkilendiği ve desteğe ihtiyaç duyduğu anlaşılan bu kapsamdaki mağdurlara yönelik olarak "kırılgan grup destek büroları"nda çalışan adli destek görevlileri tarafından yapılan bireysel değerlendirme sonucunda adli destek planı hazırlanmakta ve gerektiğinde vaka yönetimi uygulanmak suretiyle etkin bir şekilde psiko-sosyal destek hizmeti sunulmaktadır. O) Bakanlığımız tarafindan, faille yüz yüze gelmesinde sakınca bulunduğu DERİLİ İcik UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana hitn://vatandaş.uvan.gov.ir adresinden &CbrVM1 - ACWwnSm - T2LY6YG6 - GİWf-Y- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü değerlendirilen, öncelikli olarak cinsel suç ve aile içi şiddet suçu mağdurları, engelli birey ve kırılgan gruba dâhil mağdurlar, diğer mağdurlar ve tanıklar ile suça sürüklenen çocukların ifade ve beyanlarının uzman eşliğinde özel ortamda alınması için 2017 yılında adli görüşme odaları (AGO) uygulamasına geçilmiştir. Ç) Suç mağdurlarının bilgilendirilmesine yönelik yürütülen çalışmalar kapsamında mağdurların sahip oldukları haklar ile kendilerine sunulan hizmetlere dair bilgilerin yer aldığı "https://magdurbilgi.adalet.gov.tr/" internet sitesi üç farklı dilde erişime açılmıştır. Suç mağdurları internet sitesini Ziyaret ettiklerinde yaşadıkları mağduriyet türüne göre hangi haklara sahip olduklarını, hangi hizmeti hangi kurumlardan alabileceklerini ve bunun için nasıl bir yol izlemeleri gerektiğini kolaylıkla öğrenebilmektedir. Suç mağdurlarının adli süreç hakkında bilgilendirilmeleri amacıyla bazı temel haklar ile suç türleri hakkındaki bilgilerin yer aldığı çeşitli broşürler de fiziki ve dijital ortamda erişime sunulmuştur. Belirtilen hususlara ek olarak; "mağdur(Gadalet.gov.ir" e-posta hesabı üzerinden mağdurların başvuruları Başkanlık tarafından ivedi bir şekilde ele alınarak gereğinin yapılması için ilgili yerlere yönlendirilmektedir. I11- A) Ülkemizde elektronik cihazların kullanılması suretiyle denetim ve takip, 5402 sayılı o Denetimli Serbestlik oOHizmetleri Kanununun 15/A maddesi kapsamında uygulanmaktadır. Denetimli serbestlik altında bulunan yükümlülerin denetim ve takiplerinde elektronik izleme sistemleri kullanılırken bir suç ayrımı yapılmamaktadır. Hükümlüler hakkında; kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım uygulanması, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kapsamında denetim yükümlülüğüne karar verilmesi, hapis cezasının konutta çektirilmesine ilişkin karar verilerek denetim ve takibinin yapılması, kapalı ceza infaz kurumunda yasal süresini tamamladıktan sonra verilen denetimli serbestlik tedbiri kararının yerine getirilmesi halleri ile mükerrir, suçu meslek edinen, örgüt mensubu veya itiyadi suçlu olan hükümlülerin cezalarının infazı sırasında ve koşullu salıverilme süresi içinde karar verilen yükümlülüklerin takip edilmesi ve şüpheli veya sanıklar hakkında hükmedilen adli kontrol tedbirlerinin uygulanması işlemleri, elektronik izleme yöntemleriyle yapılabilmektedir. B) 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun "Teknik yöntemlerle takip" kenar başlıklı 12. maddesinin birinci fikrasında bu Kanun hükümlerine göre verilen tedbir kararlarının uygulanmasında hâkim kararı ile teknik araç ve yöntemlerin kullanılabileceği, ancak bu suretle, kişilerin ses ve görüntülerinin dinlenemeyeceği, izlenemeyeceği ve kayda alınamayacağı hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda, şiddet uygulayan kişilerden gelecek tehlikenin bertaraf edilerek şiddet mağduru kadınların can güvenliklerinin sağlanması ve hakkında uzaklaştırma kararı verilen kişilerin mağdura yaklaşmasının önlenmesi amacıyla elektronik izleme yöntemi kullanılabilmektedir. IV- Soru önergesinde istenilen ayrıntıda bilgi sunulamamakla birlikte, Ülkemizdeki ceza infaz kurumlarında barındırılan tutuklu ve hükümlülerin kurum statülerine ve cinsiyetlerine göre dağılımlarına ilişkin istatistiğe Bakanlığımız Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün "https://Www.cte.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir. V- 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 sayılı BİEN UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htto://vatandaş.uvan.eov.tr adresinden ECDPVM1 - ACuwnSm - T2LY6YG - GtWfIY- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Görev" kenar başlıklı 38. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, adli sicilin tutulmasıyla ilgili hizmetleri yürütmek Bakanlığımız görevleri arasında sayılmıştır. Bu çerçevede istenilen ayrıntıda bilgi bulunmamakla birlikte, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap, İkinci Kısım, Birinci Bölümünde düzenlenen "Hayata Karşı Suçlar"a, İkinci Kitap, İkinci Kısım, İkinci Bölümünde düzenlenen "Vücut Dokunulmazlığına Karşı Suçlar"a ve İkinci Kitap, İkinci Kısım, Üçüncü Bölümünde düzenlenen "İşkence ve Eziyet" suçlarına ilişkin Cumhuriyet başsavcılıklarında açılan ve sonuçlanan soruşturma dosya sayılarına ve ceza mahkemelerinde açılan ve karara bağlanan davalardaki suç ve karar sayılarına ait istatistiklere Bakanlığımız Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün "https://www.adlisicil.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir. Yılmaz TUNÇ Bakan EYE Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti, Batman). “Batman'da sunulan adalet hizmetlerinin durumuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/20130, 6 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20130-batman-da-sunulan-adalet-hizmetlerinin-durumuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6c75a868-df2d-4974-8739-0193ab9dd358 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.