# Elazığ 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/20132 - **Veren:** Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti, Hakkari) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 6 Aralık 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 111 gün sonra, 27 Mart 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2691370e-e1bf-4dfc-8808-0193ab40e0ba - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20132-elazig-2-nolu-yuksek-guvenlikli-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin > Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti), 6 Aralık 2024 tarihinde 7/20132 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 111 gün sonra, 27 Mart 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 06.12.2024 ezir Coşkun PARLAK Elazığ 2 No'lu Yüksek Güvenlikli Cezaevi'nde bulunan tutsaklar kötü muameleye maruz kalmaktadırlar. Bu cezaevinde bulunan Mustafa Geylani, yakınlarıyla yaptığı görüşmelerde yaşadıkları hak ihlallerini aktarmıştır. Geylani'nin aktardığı bilgilere göre cezaevine yeni atanan müdür ve gardiyanlar, görev ve yetki alanlarının dışına çıkarak tutsaklara kötü muamelede bulunmaktadır. Koğuşlarda bulunan televizyon toplatılmış, tutsaklar yasal haklarından mahrum bırakılmıştır. Aynı zamanda cezaevi görevlileri tarafından tutsaklara "esas duruş" dayatması yapılmaktadır. 25 yıldır cezaevinde bulunan Mustafa Geylani ciddi bir kalp rahatsızlığı yaşamaktadır ve cezaevinde anjiyo olmuştur. Mustafa Geylani, daha önce de Gümüşhane Cezaevi'nde hak ihlallerine uğramış, COVİD-19 pandemisi döneminde sağlık hakkından mahrum bırakılmıştır. Cezaevlerinde bulunan tutsakların insan onuruna yakışır şekilde muamele görme hakkı ulusal mevzuat ve uluslararası anlaşmalarla güvence altına alınmıştır. Mustafa Geylani'yle birlikte Elazığ Cezaevi'nde bulunan bütün mahpuslar temel haklarından mahrum bırakılmaktadır ve bu durum insan hakları açısından kabul edilemezdir. Bu bilgiler ışığında; 1. Cezaevi görevlileri hangi kanun ya da yönetmeliğe dayanarak mahpuslara esas duruş dayatması yapmaktadır? 2. Mahpusların odalarındaki televizyonların ve diğer elektronik aletlerin toplatılmasının nedeni nedir? 3. Kronik kalp rahatsızlığı yaşayan Mustafa Geylani'nin ihtiyaç duyduğu tedaviye erişebilmesi için gerekli şartlar sağlanmakta mıdır? 4. Cezaevi görevlilerinin mahpuslara fiziksel ve psikolojik şiddet uygulamalarıyla ilgili açılmış bir adli ya da idari soruşturma mevcut mudur? ## Bakanlığın cevabı 1546843 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Hakkâri Milletvekili Vezir Coşkun Parlak tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/20132 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-1765-371/575 Konu : Yazılı soru önergesi 10-7 ©0025 Sayın Vezir Coşkun PARLAK Hakkâri Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/20132 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. • Türk ceza mevzuatında "tutsak" kavramı yoktur. Ceza infaz kurumlarında, haklarında verilen mahkumiyet kararı kesinleşen "hükümlü"ler ve mahkumiyet kararı verilen ancak hükmü kesinleşmemiş "hükümözlü"ler ile mahkemeler ve sulh ceza hâkimliklerince tutuklama kararı verilen "tutuklu"lar barındırılmaktadır. 1I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafindan denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir. Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir. Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir. Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan Mevzuat Genel Müdürlüğü soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir. ILI- 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin, "Arama, güvenlik tatbikatı ve sayım" kenar başlıklı 34. maddesinin altıncı fıkrasında, sayımların, güvenlik ve gözetim servisi görevlileri tarafından, dörtlü vardiya hizmetinin uygulandığı kurumlarda sabah, akşam ve gece olmak üzere günde üç kez, diğer vardiya hizmetlerinin uygulandığı kurumlarda ise her vardiya değişiminde yapılacağı; yedinci fıkrasında, idare tarafından uygun görülmesi durumunda, her zaman sayım yapılabileceği, olağanüstü durumlarda kurum en üst amirinin talebi, Cumhuriyet başsavcısının oluru ile dış güvenlik görevlilerinin sayımlara katılabileceği; sekizinci fıkrasında, sayımların, yatma planları da göz önünde bulundurularak odalarda yapılacağı, sayımın yapılış şeklinin, kurum güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek biçimde odada bulunan hükümlülerin sayısı dikkate alınarak idare tarafından belirleneceği hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Bu çerçevede insan onuru ve haysiyetine saygı ile utanma duygusunun ihlal edilmemesi esasları doğrultusunda yapılan arama ve sayımlar, kurumların güvenliğinin sağlanabilmesi için tedbir amaçlı gerçekleştirilmekte olup, herhangi bir keyfi uygulama söz konusu değildir. IWV- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir. B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır. V- Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmeliğin "Elektrikli eşyalar" kenar başlıklı 9. maddesinin birinci fıkrasında, koğuş, oda ve eklentilerinde, kurumun elektrik tesisatı, fiziki koşulları ile odanın mevcudu dikkate alınmak suretiyle, kantinden temin edilen; HDMI/SCART/USB ve benzeri veri depolama veya aktarma girişi olmayan, dâhili uydu alıcısı ve bilgisayar sistemi ile tümleşik özelliği bulunmayan televizyon ile buzdolabı, saç kurutma makinesi, idare tarafından uygun görülecek sayıda elektrikli su ısıtıcısı ve iklim koşulları da dikkate alınarak vantilatör bulundurulmasına izin verilebileceği; ikinci fıkrasında, çocuk ve kadın hükümlülerin bulunduğu odalarda çamaşır makinesi ve kurutma makinesi bulundurulmasına izin verilebileceği; üçüncü fıkrasında, her hükümlünün, kurum kantininden satın almak kaydıyla bir adet sadece FM bantlı, USB ve benzeri veri depolama, aktarma özelliği olmayan kulaklıklı küçük el radyosu bulundurabileceği; dördüncü fikrasında, oda sistemine geçmemiş kurumlarda veya kurum idaresince uygun görülen hallerde elektrik tesisatı, fiziki koşulları ile Mevzuat Genel Müdürlüğü odanın mevcudu dikkate alınmak suretiyle en fazla iki adet buzdolabı bulundurulmasına izin verilebileceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. VE Elazığ Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 10/01/2025 tarihli cevapta; A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Elazığ 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı, farklı tarihlerdeki şikâyetleriyle ilgili olarak Kurum revirinde muayene edildiği gibi gerektiğinde Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesi, Elazığ Fırat Üniversitesi Hastanesi, Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi ile Ceza İnfaz Kurumları Semt Polikliniğinin farklı polikliniklerinde muayene, tetkik ve tedavisinin yapıldığı, reçete edilen ilaçların kendisine teslim edildiği, B) Adı geçenin barındırıldığı odada televizyonun bulunduğu, sayımlarda esas duruş dayatıldığı iddiasının gerçeği yansıtmadığı, bu konularda herhangi bir şikâyet dilekçesinin de bulunmadığı, Ç) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti, Hakkari). “Elazığ 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/20132, 6 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20132-elazig-2-nolu-yuksek-guvenlikli-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2691370e-e1bf-4dfc-8808-0193ab40e0ba Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.