# Elazığ 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/20234 - **Veren:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 10 Aralık 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 132 gün sonra, 21 Nisan 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b1d3f2fa-82d4-44a9-b1da-0193b117e0da - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20234-elazig-2-nolu-yuksek-guvenlikli-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin > Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti), 10 Aralık 2024 tarihinde 7/20234 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 132 gün sonra, 21 Nisan 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz . ederim. Sümeyye BOZ Muş Milletvekili Elazığ 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevi'nde tutuklu ve hükümlülere yönelik insan haklarına aykırı uygulamaların olduğu yönünde ciddi iddialar gündeme gelmiştir. Bu kapsamda, cezaevindeki tutsaklara sayım sırasında askeri nizamda ayakta durma zorunluluğu getirildiği ve koğuşlardaki televizyonların toplatıldığı belirtilmektedir. Bu uygulamaların mahpusların insan onuruna aykırı bir şekilde muamele gördüğüne ve cezaevindeki yaşam koşullarını daha da zorlaştırdığına dair endişeler yaratmaktadır. Anayasa'nın 17. ve 19. maddeleri uyarınca, kimsenin insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya ya da muameleye tabi tutulamayacağı ve kişilerin hürriyetinden yoksun bırakılması durumunda dahi temel haklarının korunması gerektiği açıktır. Bu bağlamda: 1. Elazığ 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevi'nde mahpuslara sayım sırasında askeri nizamda ayakta durma zorunluluğu getirildiği iddiaları doğru mudur? Bu uygulamanın hukuki dayanağı nedir? 2. Cezaevindeki koğuşlarda bulunan televizyonların toplatıldığı iddiası doğru mudur? Bu uygulamanın gerekçesi nedir? 3. Cezaevinde tutuklu ve hükümlülerin yaşam koşullarının insan onuruna uygun şekilde düzenlenmesi için Bakanlık tarafından hangi adımlar atılmaktadır? 4. İnsan haklarına aykırı uygulamalara ilişkin denetimler nasıl ve hangi sıklıkla yapılmaktadır? 5. İddialara yönelik bağımsız bir soruşturma başlatılmış mıdır? Başlatılmadıysa, bu konuda adım atılması planlanmakta mıdır? pare er ee DÜŞ le Ümmi ## Bakanlığın cevabı 1548782 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Muş Milletvekili Sümeyye Boz tarafindan Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/20234 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden TJG2WRg - mlw6ii5 - SsSEHooP - 4OdAwO- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-1771-211/361 Konu : Yazılı soru önergesi 21.10j/2025 Sayın Sümeyye BOZ Muş Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/20234 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Türk ceza mevzuatında "tutsak" kavramı yoktur. Ceza infaz kurumlarında, haklarında verilen mahkumiyet kararı kesinleşen "hükümlü"ler ve mahkumiyet kararı verilen ancak hükmü kesinleşmemiş "hükümözlü"ler ile mahkemeler ve sulh ceza hâkimliklerince tutuklama kararı verilen "tutuklu"lar barındırılmaktadır. I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleti İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir. Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir. Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir. Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden KNP RphU - dg j RhzfU - vc9GMGKk - pbuyfg- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir. MI- Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin, "Arama, güvenlik tatbikatı ve sayım" kenar başlıklı 34, maddesinin altıncı fikrasında, sayımların, güvenlik ve gözetim servisi görevlileri tarafından, dörtlü vardiya hizmetinin uygulandığı kurumlarda sabah, akşam ve gece olmak üzere günde üç kez, diğer vardiya hizmetlerinin uygulandığı kurumlarda ise her vardiya değişiminde yapılacağı; yedinci fikrasında, idare tarafından uygun görülmesi durumunda, her zaman sayım yapılabileceği, olağanüstü durumlarda kurum en üst amirinin talebi, Cumhuriyet başsavcısının oluru ile dış güvenlik görevlilerinin sayımlara katılabileceği; sekizinci fıkrasında, sayımların, yatma planları da göz önünde bulundurularak odalarda yapılacağı, sayımın yapılış şeklinin, kurum güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek biçimde odada bulunan hükümlülerin sayısı dikkate alınarak idare tarafından belirleneceği hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Bu çerçevede insan onuru ve haysiyetine saygı ile utanma duygusunun ihlal edilmemesi esasları doğrultusunda yapılan arama ve sayımlar, kurumların güvenliğinin sağlanabilmesi için tedbir amaçlı gerçekleştirilmekte olup, herhangi bir keyfi uygulama söz konusu değildir. IV- Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmeliğin "Elektrikli eşyalar" kenar başlıklı 9. maddesinin birinci fıkrasında, koğuş, oda ve eklentilerinde, kurumun elektrik tesisatı, fiziki koşulları ile odanın mevcudu dikkate alınmak suretiyle, kantinden temin edilen; HDMU/SCART/USB ve benzeri veri depolama veya aktarma girişi olmayan, dâhili uydu alıcısı ve bilgisayar sistemi ile tümleşik özelliği bulunmayan televizyon ile buzdolabı, saç kurutma makinesi, idare tarafından uygun görülecek sayıda elektrikli su ısıtıcısı ve iklim koşulları da dikkate alınarak vantilatör bulundurulmasına izin verilebileceği; ikinci fıkrasında, çocuk ve kadın hükümlülerin bulunduğu odalarda çamaşır makinesi ve kurutma makinesi bulundurulmasına izin verilebileceği; üçüncü fıkrasında, her hükümlünün, kurum kantininden satın almak kaydıyla bir adet sadece FM bantlı, USB ve benzeri veri depolama, aktarma özelliği olmayan kulaklıklı küçük el radyosu bulundurabileceği; dördüncü fıkrasında, oda sistemine geçmemiş kurumlarda veya kurum idaresince uygun görülen hallerde elektrik tesisatı, fiziki koşulları ile odanın mevcudu dikkate alınmak suretiyle en fazla iki adet buzdolabı bulundurulmasına izin verilebileceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. V- İşlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma başlatılması, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar, Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır. VI- Elazığ Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 26/12/2024 tarihli cevapta; A) Elazığ 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tüm uygulamaların mevzuat çerçevesinde ve insan onuruna saygı ilkesi esas alınarak Mevzuat Genel Müdürlüğü gerçekleştirildiği, odalarda bulunan televizyona el konulmadığı, keyfi uygulamaların söz konusu olmadığı, B) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan bis Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş). “Elazığ 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/20234, 10 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20234-elazig-2-nolu-yuksek-guvenlikli-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b1d3f2fa-82d4-44a9-b1da-0193b117e0da Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.