# Zararlı madde tespit edilmesi sebebiyle ülkemize iade edilen ihracat ürünlerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/20291 - **Veren:** Seda Kâya Ösen (DEVA Partisi, İzmir) - **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat) - **Veriliş tarihi:** 11 Aralık 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 29 gün sonra, 9 Ocak 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9f739006-05c0-4366-9558-0193ba962453 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20291-zararli-madde-tespit-edilmesi-sebebiyle-ulkemize-iade-edilen-ihracat-urunlerine-iliskin > Seda Kâya Ösen (DEVA Partisi), 11 Aralık 2024 tarihinde 7/20291 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 29 gün sonra, 9 Ocak 2025). ## Önerge metni Aşağıda yer alan sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. Önemli bir bölümü İzmir ve Ege Bölgesinde yetiştirilen kuru incirde Türkiye, üretimde ve ihracatta Dünya'nın birinci ülkesidir. Dünya incir ihtiyacının yüzde 60'ı Türkiye tarafından karşılanmaktadır. Her yılın temmuz ve eylül ayları arasında hasadı yapılan incirin, Türkiye için yaklaşık 300 milyon dolarlık gelir getirmesi beklenmektedir. Hal böyleyken incir ihracatı Türk ekonomisi için bir hayli önemlidir. Yaz aylarından bu yana kamuoyuna yansıyan bilgiler ve Avrupa Birliği Gıda Uyarı Sistemi (RASFF) tarafından açıklanan verilere göre Türkiye'nin, başta Almanya, Fransa, İtalya ve Slovakya" ya ihraç ettiği kuru incirlerde yüksek miktarda toksik maddelere rastlanıldığı öğrenilmiştir. Tespit edilen zehirli ürünlerin Avrupa Birliği'nden ülkemize geri gönderildiği açıklanmıştır. Kuru incir ihracatında Avrupa Birliği pazarından alınan pay günden güne düşerken, yaşanan zehirli ürün tespitleri, Türk tarımının imajına ve katma değerine zarar vermektedir. Bu bağlamda; 1. Avrupa Birliği'nden geri gönderilen incirlerde rastlanan zehirli maddeler nelerdir? 2. Adı geçen ülkelerden ne kadar miktarda ürün geri gönderilmiştir? 3. Ülkemiz gönderilen ürünlerden ne kadarlık maddi zarara uğramıştır? 4. Tespit edilen toksik maddelerin ürünlere sirayet etmesini engellemek için hangi çalışmalar yapılmaktadır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o :17.12.2024 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1548782 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, İzmir Milletvekili Sayın Seda KAYA ÖSEN tarafından verilen 7/20291 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. ÖvaBelak Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (1 sayfa) Telefon No: (0312) 449 13 37 Faks No: (0312) 449 1341 Soru Önergeleri Birimi Şem 4.8 İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr TİCARET BAKANLIĞI İzmir Milletvekili Sayın Seda KAYA ÖSEN'e Ait 7/20291 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar: Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir: 1. 4) Bakanlığımızın sorumluluğunda olan geleneksel tarım ürünlerimize (bitkisel yemeklik yağlar, yaş meyve ve sebzeler, kuru ve kurutulmuş ürünler vb.) yönelik, ihracatta ve ithalatta ticari kalite denetimleri, 2024/21 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi (ÜGD) Tebliği (Bazı Tarım Ürünlerinin İhracatında ve İthalatında Ticari Kalite Denetimi Tebliği) hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. Tarım ve Orman Bakanlığınca gerçekleştirilen insan, hayvan ve bitki sağlığına ilişkin denetimlerden farklı olarak, uluslararası standartlar doğrultusunda, ticari kalite denetimleri kapsamında ürünlerin olgunluk, sınıf, boy, meyve eti sertliği, tağşiş olup olmadığı vb. bilgisinin yanı sıra ambalajlama ve etiketlemeye ilişkin özelliklerine bakılmaktadır. Ticari kalite denetimlerinde, ticari kaliteye ilişkin renk, boy, meyve eti sertliği gibi özellikler fiziksel muayene şeklinde gerçekleştirilirken, kül veya kükürt tayini, yağ asidi kompozisyonu gibi ileri analizler, bu amaçla alınan numuneler üzerinden Bakanlığımız laboratuvarlarının yanı sıra Bakanlığımızca yetkilendirilmiş laboratuvarlar veya Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilmiş kamu veya özel laboratuvarlarda yapılmaktadır. Öte yandan, Tarım ve Orman Bakanlığınca tüm ülkeler ile gıda ve tarım ürünleri dış ticaretinde insan, hayvan ve bitki sağlığı alanında denetimler gerçekleştirilmekte olup, ilgili ürünlerde bakteri, virüs, pestisit kalıntısı, zirai zararlı, aflatoksin ve GDO tespiti gibi insan, hayvan ve bitki sağlığına ilişkin hususlara bakılmakta ve söz konusu ürünler anılan Bakanlıkça verilen izinler/sertifikalar ile ithal/ihraç edilebilmektedir. İhracat yapılan ülkelerden geri dönen tarım ve gıda ürünleri incelendiğinde esas itibariyle, ticari anlaşmazlık veya siyasi sorunlar haricinde, gıda güvenliği ile bitki ve hayvan sağlığı kaynaklı sorunlar nedeniyle iadelerin yaşandığı görülmektedir. Tarım ve gıda ürünlerinin her ne sebeple olursa olsun iade edilmesi/geri gönderilmesi durumunda, Tarım ve Orman Bakanlığınca gerekli denetimler gerçekleştirilmekte ve insan, hayvan ve bitki sağlığına yönelik risk taşıyan ürünlerin ülkemize girişine izin verilmemektedir. Diğer taraftan, geri gelen eşyaya ilişkin hükümler Gümrük Kanunu'nun 168 ila 170 inci maddeleri ile Gümrük Yönetmeliği"nin 446 ila 453 üncü maddelerinde düzenlenmiştir. Gümrük Yönetmeliği'nin 448 inci maddesi ile geri gelen eşyanın beyanının, beyanın kontrolünün ve diğer işlemlerinin 180 ila 195 inci madde hükümlerine göre yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Diğer kurumlarca yapılacak kontroller, Gümrük Yönetmeliği'nin 181 inci maddesine göre gerçekleştirilmekte; kontrollerin sonucuna göre, eşyanın yurda girişine izin verilmekte, mahrece iade edilmekte, üçüncü bir ülkeye transitine izin verilmekte ya da imha edilmek üzere gümrük idaresine terk edilmektedir. Dolayısıyla, geri gelen eşyanın tarım ürünleri olması halinde dış ticaret mevzuatı hükümleri gereği, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gerekli kontroller sınır gümrük idaresinde gerçekleştirilmekte ve söz konusu eşyaya uygulanacak işlemlere, kontrol sonucuna göre karar verilmektedir. Kontroller sonucunda Türkiye Gümrük Bölgesine girişi uygun görülen eşyanın serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescilinden sonra ithalat işlemleri tamamlanmaktadır. Tarım ve Orman Bakanlığınca yapılan kontroller sonucu Türkiye Gümrük Bölgesine girişi uygun görülmeyen eşyanın ise girişine izin verilmemekte ve söz konusu eşya sınır gümrük idaresinde imha edilmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Seda Kâya Ösen (DEVA Partisi, İzmir). “Zararlı madde tespit edilmesi sebebiyle ülkemize iade edilen ihracat ürünlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/20291, 11 Aralık 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-20291-zararli-madde-tespit-edilmesi-sebebiyle-ulkemize-iade-edilen-ihracat-urunlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9f739006-05c0-4366-9558-0193ba962453 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.